Son dövrlərdə müxtəlif ölkələrin dövlət və hökumət başçılarının Azərbaycana intensiv və ardıcıl səfərləri ölkəmizin artan geosiyasi və geoiqtisadi çəkisinin aydın göstəricisidir. Bu proses Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş və regional mərkəz kimi mövqeyinin getdikcə daha da möhkəmləndiyini təsdiqləyir. Paralel olaraq, dövlət başçısının xarici ölkələrə həyata keçirdiyi fəal səfərlər də çoxşaxəli və dinamik xarici siyasət kursunun əsas istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir.
Müşahidə olunan bu dinamika Azərbaycanın artıq yalnız regional deyil, qlobal miqyasda da diqqət mərkəzinə çevrildiyini göstərir. “Azərbaycan dünyanın diqqət mərkəzindədir” fikri məhz mövcud siyasi reallıqlar fonunda öz təsdiqini tapır. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin ölkəmizə səfəri, eləcə də İtaliya Baş naziri Corcia Meloninin gözlənilən səfəri Azərbaycanın beynəlxalq siyasi gündəlikdə artan rolunun və etibarlı tərəfdaş imicinin bariz nümunəsidir. Bu cür təmaslar təkcə diplomatik xarakter daşımır, eyni zamanda Azərbaycanın strateji əhəmiyyətinin beynəlxalq səviyyədə qəbul olunduğunu və ölkəmizlə əməkdaşlığa marağın davamlı şəkildə genişləndiyini nümayiş etdirir.
Aprelin 26-da Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin ölkəmizə rəsmi səfəri də məhz bu ardıcıl prosesin davamı kimi xüsusi diqqət çəkir. Belə yüksək səviyyəli görüşlər ikitərəfli əlaqələrin dərinləşməsi ilə yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq gündəlikdə artan roluna verilən önəmin ifadəsidir. İki ölkənin münasibətlərindən bəhs edərkən bir nüansı qeyd etmək istərdim ki, Azərbaycan Çex Respublikasında ən iri neft təchizatçısıdır. Belə ki, Çex Respublikasına idxal edilən neftin 42 faizi Azərbaycandan daxil olur. Bu artıq Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində etibarlı və strateji tərəfdaş kimi mövqeyini təsdiqləyir və ikitərəfli münasibətlərin təkcə siyasi deyil, həm də iqtisadi və enerji sahələrində dayanıqlı şəkildə inkişaf etdiyini göstərir.
Baş nazir Andrey Babişin səfəri çərçivəsində iki liderin mətbuata verdiyi bəyanatlara nəzər salaq. Dövlətimizin başçısı çıxışında qeyd etdi ki, bizim çox böyük ümidimiz ondan ibarətdir ki, ticarət dövriyyəmizi daha da yüksək səviyyəyə qaldıraq. Bəli, bu, qarşıya qoyulan mühüm hədəflərdən biridir. Rəsmi statistikaya əsasən, ötən il iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 814,73 milyon ABŞ dollarına çataraq iqtisadi əlaqələrin dinamik şəkildə inkişaf etdiyini nümayiş etdirir. Çexiya Azərbaycanın 6-cı ən böyük ixrac tərəfdaşı olmaqla yanaşı, Avropa İttifaqı daxilində 4-cü yerdə qərarlaşıb. Bu göstəricilər Azərbaycanın Avropa bazarında mövqeyinin möhkəmləndiyini və iqtisadi əməkdaşlığın ardıcıl şəkildə genişləndiyini təsdiqləyir. Ancaq qarşıda bu dövriyyənin həcminin daha da genişləndirilməsi məqsədi durur. Bu kontekstdə Çex şirkətlərinin Azərbaycanda, o cümlədən bərpaolunan enerji sahəsində fəal iştirakı diqqət çəkir. Naxçıvanda 500 MVt gücündə fotoelektrik stansiya layihəsində iştirak və hidroelektrik avadanlıqların təchizatı imkanlarının araşdırılması bu əməkdaşlığın konkret nümunələridir.
İki ölkə arasında digər önəmli əməkdaşlıq sahəsi müdafiə sənayesi ilə bağlıdır ki, bu istiqamətdə də uzun müddət ərzində uğurlu təmaslar qurulub, Azərbaycan bir çox hərbi təyinatlı məhsullar alır və indiki mərhələdə Çexiya ilə birgə istehsalla bağlı konkret layihələr üzərində danışıqlar aparılır.
Beləliklə, Azərbaycan–Çexiya münasibətləri çoxşaxəli inkişaf xətti üzrə irəliləyərək siyasi dialoqdan tutmuş enerji, iqtisadiyyat və təhlükəsizlik sahələrinə qədər geniş spektri əhatə edir. Bu isə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da dərinləşəcəyini və gələcəkdə əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksələcəyini göstərir.
Elçin Məmmədov
Pirallahı Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı Aparatının
Sosial-iqtisadi məsələlər, informasiya təminatı və təhlili sektorunun müdiri
