Qarabağın qədim tarixi, zəngin mədəni irsi və strateji-coğrafi mövqeyi ilə seçilən bir şəhərlərindən biri Ağdam əsrlər boyu Azərbaycan xalqının mədəni, iqtisadi və ictimai həyatında mühüm rol oynamış, dövlətçiliyimizin və milli kimliyimizin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir. Ağdam bir şəhər olmaqla yanaşı, həm də Azərbaycan xalqının möhkəm iradəsinin, əyilməz ruhunun və azadlıq uğrunda apardığı mübarizənin rəmzidir.
Ağdam Sovet hakimiyyəti illərində Qarabağ bölgəsinin ən mühüm sənaye və mədəniyyət mərkəzlərindən birinə çevrilmişdi. Burada məktəblər, mədəniyyət evləri, teatr, muzey və istehsalat müəssisələri fəaliyyət göstərirdi. Xüsusilə, “İmarət” məscidi, Qarabağ xanlarının türbələri və Ağdam Çörək Muzeyi kimi abidələr şəhərin tarixi simvolu idi. Ağdam eyni zamanda Azərbaycanın musiqi və incəsənət həyatında mühüm yer tuturdu. Burada doğulmuş bəstəkarlar, sənətkarlar və ziyalılar milli mədəniyyətin inkişafına dəyərli töhfələr vermişlər. Şəhər həm də Qarabağın sosial-iqtisadi mərkəzlərindən biri kimi bölgənin həyatında aparıcı rol oynayırdı.
XX əsrin sonlarında Ermənistanın Azərbaycana qarşı həyata keçirdiyi işğal siyasəti nəticəsində Ağdam 1993-cü ildə düşmən tərəfindən işğal olunması Azərbaycan tarixinin ən faciəli səhifələrindən biri oldu. Bu işğal təkcə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı yönəlmiş hərbi təcavüz olmaqla yanaşı, həm də xalqımızın mədəni irsinə, tarixinə və mənəvi dəyərlərinə qarşı törədilmiş bir vandalizm aktı idi. Ağdamın taleyi beynəlxalq ictimaiyyətin gözü qarşısında dağıdılan ədalətin və tapdanan beynəlxalq hüququn simvoluna çevrildi. İşğal illərində şəhər tamamilə dağıdıldı, tarixi abidələr, məscidlər, məktəblər və evlər yerlə-yeksan edildi. Ağdam “ruhlar şəhəri” adlandırıldı. Baş verənlər hadisələr xalqımızın yaddaşından silinmədi. Qarabağın digər yerlərində olduğu kimi Ağdamın da viran qoyulması Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş mədəni soyqırımın və insanlıq faciəsinin bariz nümunəsidir.
Vətən müharibəsi Azərbaycanın suverenliyinin və milli qürurunun bərpası yolunda dönüş nöqtəsi oldu. Müzəffər Azərbaycan Ordusu və dövlət başçısının qətiyyətli siyasi iradəsi nəticəsində Qarabağ o cümlədən Ağdam düşmən işğalından azad edildi. Bu tarixi qələbə torpaqlarımızın qaytarılması olmaqla bərabər, həm də ədalətin bərpası, milli həmrəyliyimizin və dövlətçiliyimizin təntənəsi idi.
Ağdam azad edilərkən qarşımıza acı bir mənzərə çıxdı: bir vaxtlar Qarabağın sənaye və mədəniyyət mərkəzi olan bu şəhər yerlə-yeksan edilmişdi. Dağıdılmış evlər, yandırılmış məscidlər, məhv edilmiş tarixi abidələr və minalarla dolu torpaqlar düşmən vandalizminin acı izlərini əks etdirirdi. Bu gün isə Ağdam dirçəliş dövrünü yaşayır. Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində Ağdam rayonunda genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri aparılır. Dövlətimizin əsas məqsədi dağıdılmış şəhəri müasir, ağıllı və ekoloji baxımdan dayanıqlı məkana çevirməkdir. Azərbaycan dövləti Ağdamı yalnız fiziki baxımdan deyil, həm də mənəvi cəhətdən dirçəldir. Burada bərpa olunan hər bina, əkilən hər ağac, qoyulan hər daş Azərbaycanın suverenliyinin və milli iradəsinin simvoludur.
Ağdamın azadlığı və sonrakı bərpası cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən güclü dövlət konsepsiyasının parlaq nümunəsidir. Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə hazırlanmış və 2021-ci ildə təsdiqlənmiş Ağdam şəhərinin Baş planı ölkənin yeni inkişaf modelinin simvoluna çevrilmişdir. Burada həyata keçirilən bərpa işləri, o cümlədən Zəfər muzeyinin inşası, Qarabağ Mədəniyyət Mərkəzinin yaradılması, Ağdam Sənaye Parkının fəaliyyəti, yaşıl enerji infrastrukturu, yeni yollar və yaşayış kompleksləri cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərlik etdiyi modern dövlət siyasətinin praktiki təzahürüdür.
Ağdam Şəhər Günü sadəcə bir tarix deyil, Azərbaycanın Qələbə fəlsəfəsinin simvoludur. Hər il bu gün qeyd olunan tədbirlər, cənab Prezidentin səfərləri və yeni layihələrin açılışları Azərbaycanın sarsılmaz dövlətçiliyini, milli birliyini və ərazi bütövlüyünün bərqərar olduğunu nümayiş etdirir. Ağdam Şəhər Gününün qeyd olunması həm də Azərbaycan xalqının milli kimliyinin və qürurunun təcəssümüdür. Bu gün həm keçmişə ehtiramın, həm bu günün quruculuğunun, həm də gələcəyə inamın bayramıdır. Bu əlamətdar gün Azərbaycan xalqına bir daha xatırladır ki, Qarabağ artıq əbədi olaraq Azərbaycandadır. Ağdamın dirçəlişi, şəhər gününün təntənəli qeyd olunması və bu prosesə rəhbərlik edən cənab Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti sübut edir ki, Azərbaycan qalib xalqın və qətiyyətli liderin dövlətidir.
Şəbnəm Eldarova,
Pirallahı Rayon İcra Hakimiyyətinin əməkdaşı
