{"id":70124,"date":"2026-11-21T08:00:59","date_gmt":"2026-11-21T04:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=70124"},"modified":"2026-11-21T10:35:56","modified_gmt":"2026-11-21T06:35:56","slug":"34-illik-s%c9%99r%c9%99fli-yol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=70124","title":{"rendered":"34 illik \u015f\u0259r\u0259fli yol"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r bir siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n arxas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n tarixi z\u0259rur\u0259t dayan\u0131r. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 da m\u0259hz bel\u0259 bir z\u0259rur\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi. 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyinin \u0259n a\u011f\u0131r s\u0131naqlar\u0131ndan ke\u00e7irdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 siyasi h\u0259rc-m\u0259rclik h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr, hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fir, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011fal olunur, c\u0259miyy\u0259t is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam\u0131n\u0131 itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firdi. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00fccl\u00fc siyasi r\u0259hb\u0259rliy\u0259, t\u0259cr\u00fcb\u0259li d\u00f6vl\u0259t xadimin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259ni b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xara bil\u0259c\u0259k ayd\u0131n siyasi strategiyaya ehtiyac\u0131 var idi.<br \/>\nC\u0259miyy\u0259tin diqq\u0259ti t\u0259bii olaraq Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00fcz\u0259rind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fmi\u015fdi. Onun z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik t\u0259cr\u00fcb\u0259si, siyasi n\u00fcfuzu v\u0259 idar\u0259\u00e7ilik bacar\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259ni d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xara bil\u0259c\u0259k yegan\u0259 yol idi. 1992-ci il oktyabr\u0131n 16-da 91 n\u0259f\u0259r tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131n\u0131n \u00abS\u0259s\u00bb q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunan m\u00fcraci\u0259ti bu g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin ifad\u0259si oldu. Ziyal\u0131lar Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 yeni siyasi partiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etdil\u0259r. Ulu \u00d6nd\u0259r bu m\u00fcraci\u0259t\u0259 etinas\u0131z qalmad\u0131 v\u0259 noyabr\u0131n 21-d\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda ke\u00e7iril\u0259n t\u0259sis konfrans\u0131nda Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 yarad\u0131ld\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyev onun s\u0259dri se\u00e7ildi. Bel\u0259likl\u0259, YAP sad\u0259c\u0259 yeni bir siyasi t\u0259\u015fkilat kimi deyil, Az\u0259rbaycan\u0131n taleyin\u0259 bigan\u0259 qalmayan insanlar\u0131n bir araya g\u0259ldiyi siyasi q\u00fcvv\u0259 kimi meydana \u00e7\u0131xd\u0131. Partiyan\u0131n yaranmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ist\u0259yinin, sabitliy\u0259 v\u0259 g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t\u0259 olan ictimai t\u0259l\u0259bat\u0131n ifad\u0259si idi.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyevin siyasi d\u00fchas\u0131 m\u0259hz \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259raitd\u0259 d\u00fczg\u00fcn q\u0259rar verm\u0259k, hadis\u0259l\u0259rin gedi\u015fini qabaqcadan qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 milli maraqlar\u0131 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutmaq bacar\u0131\u011f\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirdi. 1993-c\u00fc ilin iyununda onun \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan h\u0259lledici hadis\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. \u00d6lk\u0259d\u0259 sabitliyin b\u0259rpas\u0131, d\u00f6vl\u0259t institutlar\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, iqtisadi inki\u015faf\u0131n \u0259saslar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00f6vqel\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. 1994-c\u00fc ild\u0259 imzalanan \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan tarixi q\u0259rarlardan biri oldu.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev t\u0259kc\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi lider deyil, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f bax\u0131\u015f\u0131 olan d\u00f6vl\u0259t xadimi idi. O, qurdu\u011fu d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik modelinin v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi inki\u015faf kursunun davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259 hesab edirdi. 2003-c\u00fc ild\u0259 \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycan Prezidenti se\u00e7ilm\u0259si il\u0259 bu kurs yeni m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 davam etdirildi. 2005-ci ild\u0259 \u0130lham \u018fliyevin Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si is\u0259 partiyan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 yeni d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu.<br \/>\n\u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131 yeni miqyas ald\u0131. \u00d6lk\u0259nin iqtisadi imkanlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndi, enerji layih\u0259l\u0259ri beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259t qazand\u0131, \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131n infrastrukturu yenil\u0259ndi, ordunun d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259ti \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259ndirildi. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259ti olaraq qald\u0131. 2020-ci ild\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 bu siyas\u0259tin \u0259n m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri oldu. 2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisi \u00fcz\u0259rind\u0259 suverenliyinin tam b\u0259rpas\u0131 is\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcasir tarixind\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7d\u0131. Bununla da Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc ideyalar\u0131 \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 yeni tarixi \u015f\u0259raitd\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131.<br \/>\nBu g\u00fcn Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n 34 illik f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259z\u0259r salark\u0259n onun tarixinin Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik salnam\u0259sind\u0259n ayr\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Partiya \u00f6lk\u0259nin \u0259n \u00e7\u0259tin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yarand\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 siyasi t\u0259\u015fkilatlanma v\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutdu, \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini yeni d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun davam etdirdi. \u018flb\u0259tt\u0259, 34 illik yol yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015f nailiyy\u0259tl\u0259ri xat\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, g\u0259l\u0259c\u0259k qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan m\u0259suliyy\u0259ti d\u0259 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir f\u00fcrs\u0259tdir. D\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnya, yeni siyasi v\u0259 iqtisadi reall\u0131qlar, c\u0259miyy\u0259tin artan g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri siyasi t\u0259\u015fkilatlar\u0131n da daim yenil\u0259nm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. Bu bax\u0131mdan YAP-\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini qorumaqla yana\u015f\u0131, m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011funla\u015fmaq v\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k v\u0259zif\u0259si dayan\u0131r.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, bu g\u00fcn 34 ya\u015f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259n Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7diyi yol, \u0259slind\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n son onillikl\u0259rd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin, m\u00fcbariz\u0259nin v\u0259 inki\u015faf\u0131n bir hiss\u0259sidir. Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi yoldan ba\u015flanan bu siyasi tarix \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 davam edir. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 bu irsin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran yeni h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 inamla ir\u0259lil\u0259m\u0259sidir.<\/p>\n<p>Fazil M\u0259h\u0259mm\u0259dov &#8211; Pirallah\u0131 rayon A\u011fsaqqallar \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n arxas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n tarixi z\u0259rur\u0259t dayan\u0131r. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 da m\u0259hz bel\u0259 bir z\u0259rur\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi. 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyinin \u0259n a\u011f\u0131r s\u0131naqlar\u0131ndan ke\u00e7irdi.&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70125,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-70124","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70124"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70126,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70124\/revisions\/70126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}