{"id":69192,"date":"2026-11-11T09:07:29","date_gmt":"2026-11-11T05:07:29","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=69192"},"modified":"2026-11-11T11:08:06","modified_gmt":"2026-11-11T07:08:06","slug":"must%c9%99qil-dovl%c9%99tin-konstitusiya-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=69192","title":{"rendered":"M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin Konstitusiya g\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n t\u0259kmil konstitusiyalar\u0131ndan biri olmaqla, demokratik d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 u\u011furla s\u0131naqdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bir \u00e7ox \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ri, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259\u015fkili il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bir \u00e7ox prinsipl\u0259ri t\u0259sbit edir.\u00a0Dig\u0259r normativ aktlardan f\u0259rqli olaraq, Konstitusiya dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259sas qanunudur. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi strukturunda, ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin m\u0259zmunu bu v\u0259 ya dig\u0259r formada Konstitusiyaya uy\u011fun apar\u0131l\u0131r. Konstitusiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fcmumilikd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin \u00f6z\u00fcn\u00fcn inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcvafiq olur. Konstitusiya c\u0259miyy\u0259tin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 \u00fcmumi \u015f\u0259kild\u0259 siray\u0259t etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, o \u00f6z\u00fcnd\u0259 h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u00fcdd\u0259alar\u0131 \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>Konstitusiya d\u00f6vl\u0259t v\u0259 xalq aras\u0131nda \u0259n m\u00fch\u00fcm ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n, konstitusion qurulu\u015fun, d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti t\u0259\u015fkilinin \u0259saslar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n ali qanundur.\u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n qanunvericilik sisteminin b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k v\u0259 birba\u015fa h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259y\u0259 malik olan Konstitusiya \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi sabitliyin, milli s\u00fclh\u00fcn v\u0259 bar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n qarant\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir, h\u00fcquqi-siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemin\u0259 v\u0259 h\u00fcquq d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131nda m\u00fcasir sivil c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011funa imkan ver\u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi ideya v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015f, insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259minatlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq, demokratik qurulu\u015fa t\u0259minat verm\u0259k, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259sin\u0259 nail olmaq, qanunun aliliyini t\u0259min ed\u0259n h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurmaq, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sini t\u0259min etm\u0259k, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq qalaraq dig\u0259r xalqlarla dostluq, s\u00fclh, \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famaq kimi \u00fclvi niyy\u0259tl\u0259rin b\u0259yan edilm\u0259si Konstitusiyam\u0131z\u0131n ali d\u0259y\u0259rl\u0259rini \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00e7ox\u0259srlik d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini davam etdir\u0259r\u0259k \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si \u2013 referendum yolu il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn ilk milli Konstitusiyas\u0131n\u0131 q\u0259bul etdi. Konstitusiyada demokratik t\u0259sisatlar, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tin atributlar\u0131, hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n t\u0259minat\u0131 kimi m\u00fct\u0259r\u0259qqi m\u00fcdd\u0259alar \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131. D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq, demokratik qurulu\u015fa t\u0259minat verm\u0259k, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259sin\u0259 nail olmaq, qanunlar\u0131n aliliyini t\u0259min ed\u0259n h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurmaq, ham\u0131n\u0131n layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sini t\u0259min etm\u0259k, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq qalaraq dig\u0259r xalqlarla dostluq, s\u00fclh, \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famaq kimi \u00fclvi niyy\u0259tl\u0259rin b\u0259yan edilm\u0259si Konstitusiyam\u0131z\u0131n demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259rini \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>H\u0259r bir demokratik \u00f6lk\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259t yaln\u0131z xalq\u0131n irad\u0259si \u0259sas\u0131nda formala\u015fa bil\u0259r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Konstitusiyam\u0131z\u0131n birinci madd\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259tinin yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yi hesab edir. \u018fsas Qanunda s\u0259rb\u0259st v\u0259 m\u00fcst\u0259qil \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 h\u0259ll etm\u0259k, \u00f6z idar\u0259etm\u0259 formas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k xalq\u0131n suveren h\u00fcququ kimi t\u0259sbit olunur. Konstitusiyam\u0131z\u0131n ikinci f\u0259sli il\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin h\u00fcquqi statusu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f, siyasi-h\u0259rbi, sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas prinsipl\u0259ri t\u0259sbit olunmu\u015fdur. D\u00f6vl\u0259tin idar\u0259etm\u0259 mexanizmi is\u0259 d\u00fcnyan\u0131n demokratik c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259sas meyar kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k s\u0131naqdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f hakimiyy\u0259tin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si prinsipin\u0259 \u0259sas\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin h\u0259r hans\u0131 maraqlara deyil, m\u0259hz v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n m\u0259nafel\u0259rin\u0259, azad c\u0259miyy\u0259tin apar\u0131c\u0131s\u0131 olan \u015f\u0259xsiyy\u0259tin maraqlar\u0131na xidm\u0259t etdiyini \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 b\u0259yan etmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan Konstitusiyam\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259bir hiss\u0259si \u0259sas insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131na v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f, \u018fsas Qanunun \u0259n b\u00f6y\u00fck f\u0259sli olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259sild\u0259 insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259sas prinsipi, onlar\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 mexanizml\u0259ri, habel\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 h\u00fcquqlar\u0131n beyn\u0259lxalq standartlara m\u00fcvafiq olaraq qanuni m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yol veril\u0259n h\u0259dl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>12 noyabr tarixi xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin tarixind\u0259 konstitusionalizm m\u0259fkur\u0259sinin q\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259si dem\u0259kdir. \u00c7ox\u0259srlik d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259si olan bir xalq \u00fc\u00e7\u00fcn bu q\u0259l\u0259b\u0259 istiqlaliyy\u0259tin v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011funun, h\u00fcquqi d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin, sosial rifah\u0131n, beyn\u0259lxalq sistemd\u0259 suveren h\u00fcquq subyekt kimi tan\u0131nma\u011f\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong><em>Seymur Yusibov,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Pirallah\u0131 rayonu, Y.\u018fliyev ad\u0131na 235 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n t\u0259kmil konstitusiyalar\u0131ndan biri olmaqla, demokratik d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 u\u011furla s\u0131naqdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bir \u00e7ox \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ri, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259\u015fkili il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bir \u00e7ox&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69193,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-69192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69194,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69192\/revisions\/69194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/69193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}