{"id":67048,"date":"2026-10-20T12:32:39","date_gmt":"2026-10-20T08:32:39","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=67048"},"modified":"2026-10-20T15:33:39","modified_gmt":"2026-10-20T11:33:39","slug":"z%c9%99ngilan-regionun-n%c9%99qliyyat-logistika-sistemind%c9%99-muhum-strateji-movqey%c9%99-malik-qovsaqdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=67048","title":{"rendered":"Z\u0259ngilan regionun n\u0259qliyyat-logistika sistemind\u0259 m\u00fch\u00fcm strateji m\u00f6vqey\u0259 malik qov\u015faqd\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Az\u0259rbaycan co\u011frafiyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259si olan Z\u0259ng\u0259zurun tarixi q\u0259dim da\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n ba\u015flay\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur \u0259razisind\u0259 B\u00f6y\u00fck \u0130\u015f\u0131ql\u0131 v\u0259 D\u0259v\u0259boynu da\u011flar\u0131nda q\u0259dim t\u00fcrk tayfalar\u0131na aid qaya\u00fcst\u00fc r\u0259sml\u0259r, N\u00fcv\u0259di k\u0259ndind\u0259 Qarqada\u015f\u0131 da\u011f\u0131nda q\u0259dim t\u00fcrk yaz\u0131l\u0131 kitab\u0259l\u0259ri, Qubadl\u0131, Z\u0259ngilan, La\u00e7\u0131n, Qarakils\u0259, Qafan, Me\u011fri v\u0259 Gorus rayonlar\u0131nda q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, kurqanlar, dini t\u0259yinatl\u0131 abid\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n at v\u0259 qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri a\u015fkar edilib.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> Tariximizin son iki y\u00fcz ili \u00e7ox a\u011fr\u0131l\u0131, torpaq b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 pozulmas\u0131, tarixi v\u0259t\u0259nimizin ikiy\u0259 par\u00e7alanmas\u0131 kimi ciddi siyasi-h\u0259rbi hadis\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n Qafqaz\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si b\u00f6lg\u0259nin tarix\u0259n formala\u015fm\u0131\u015f inzibati-\u0259razi qurulu\u015funun d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u015fimal imperiyas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 idar\u0259etm\u0259 sistemin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. \u0130\u015f\u011fal prosesi m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn inzibati b\u00f6lg\u00fc d\u0259 zamanla m\u00fcxt\u0259lif d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259si \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 olub, z\u0259ngin maddi-m\u0259d\u0259ni irs\u0259, k\u00f6kl\u00fc az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259haliy\u0259 malik idi. Lakin XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b siyasi prosesl\u0259r v\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Z\u0259ng\u0259zurun \u0259sas hiss\u0259si Erm\u0259nistana verildi.\u00a0 M\u00fcasir Z\u0259ngilan rayonu \u00e7ar d\u00f6vr\u00fc inzibati b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 birba\u015fa Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yerl\u0259\u015firdi. \u00c7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131 1929-cu ild\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259n\u0259 v\u0259 ya sonrak\u0131 inzibati d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r Z\u0259ngilan \u0259razisi Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131n\u0131n c\u0259nub-\u015f\u0259rq hiss\u0259sini, Araz \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259ki torpaqlar\u0131 \u0259hat\u0259 edirdi. 1920-ci ill\u0259rd\u0259 sovet hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 apar\u0131lan yeni inzibati-\u0259razi quruculu\u011fu zaman\u0131 Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131 l\u0259\u011fv edildi, onun q\u0259rb hiss\u0259si Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirildi, \u015f\u0259rq v\u0259 c\u0259nub hiss\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 (Arazboyu torpaqlarda) m\u00fcst\u0259qil rayonlar (o c\u00fcml\u0259d\u0259n Z\u0259ngilan rayonu) yarad\u0131ld\u0131. Z\u0259ngilan rayonu r\u0259smi olaraq 1930-cu ild\u0259 inzibati rayon statusu ald\u0131.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fcasir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Z\u0259ngilan sad\u0259c\u0259 tarixi torpaq deyil, h\u0259m d\u0259 regionun n\u0259qliyyat-logistika sistemind\u0259 m\u00fch\u00fcm strateji m\u00f6vqey\u0259 malik qov\u015faqd\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bu b\u00f6lg\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Nax\u00e7\u0131vanla, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 quru \u0259laq\u0259l\u0259rinin qurulmas\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat mar\u015frutlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynayacaqd\u0131r. Z\u0259ngilan \u015f\u0259h\u0259rinin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259sind\u0259n d\u0259rhal sonra Az\u0259rbaycan Prezidenti, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 bu torpaqlarda misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f b\u0259rpa, quruculuq v\u0259 inki\u015faf prosesin\u0259 start verilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n azad olunmu\u015f Z\u0259ngilana m\u00fct\u0259madi s\u0259f\u0259rl\u0259ri b\u00f6lg\u0259nin dir\u00e7\u0259li\u015finin v\u0259 parlaq g\u0259l\u0259c\u0259yinin \u0259sas t\u0259minat\u0131na \u00e7evrilib.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011fma yurda qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n ilk \u00fcnvan\u0131\u2013A\u011fal\u0131 k\u0259ndi&#8230;\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f Z\u0259ngilan rayonunun yenid\u0259n tikil\u0259n A\u011fal\u0131 k\u0259ndi B\u00f6y\u00fck Z\u0259f\u0259rin \u0259sas ni\u015fan\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 sal\u0131nan ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259ri, geni\u015f yollar, m\u00fcasir m\u0259kt\u0259b, ba\u011f\u00e7a v\u0259 dig\u0259r infrastrukturlar do\u011fma yurda qay\u0131dan ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin sevincin\u0259 \u015fahidlik edir. Rahat ya\u015fay\u0131\u015f, xo\u015f g\u00fczaran, ayd\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259r bir sakind\u0259 m\u0259mnunluq v\u0259 q\u00fcrur hissl\u0259ri do\u011furur.<\/span><\/p>\n<p><b><i>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Emin S\u00fcleymanov,<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Pirallah\u0131 Rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/i><\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan co\u011frafiyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259si olan Z\u0259ng\u0259zurun tarixi q\u0259dim da\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n ba\u015flay\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur \u0259razisind\u0259 B\u00f6y\u00fck \u0130\u015f\u0131ql\u0131 v\u0259 D\u0259v\u0259boynu da\u011flar\u0131nda q\u0259dim t\u00fcrk tayfalar\u0131na aid qaya\u00fcst\u00fc r\u0259sml\u0259r, N\u00fcv\u0259di k\u0259ndind\u0259 Qarqada\u015f\u0131 da\u011f\u0131nda q\u0259dim&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":67050,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"class_list":["post-67048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67048"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67051,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67048\/revisions\/67051"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/67050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}