{"id":66805,"date":"2026-10-17T08:44:32","date_gmt":"2026-10-17T04:44:32","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=66805"},"modified":"2026-10-17T12:45:38","modified_gmt":"2026-10-17T08:45:38","slug":"az%c9%99rbaycanin-beyn%c9%99lxalq-nufuzu-v%c9%99-strateji-t%c9%99r%c9%99fdasliq-imkanlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=66805","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu v\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tarixi \u0130p\u0259k Yolunun m\u00fch\u00fcm qov\u015faqlar\u0131ndan birind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259lveri\u015fli geostrateji m\u00f6vqeyi, z\u0259ngin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, iqtisadi potensial\u0131 v\u0259 \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox\u015fax\u0259li \u0259laq\u0259l\u0259ri il\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yer tutur. \u00d6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu yaln\u0131z co\u011frafi m\u00f6vqeyi il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t kursu, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r, n\u0259qliyyat-kommunikasiya imkanlar\u0131 v\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259nir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259tin g\u00fcc\u00fc t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, siyasi sabitliyi, iqtisadi dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131, institusional inki\u015faf\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunur. 1991-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa ed\u0259n Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 ciddi siyasi, iqtisadi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik probleml\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdir. Siyasi qeyri-sabitlik, iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 siyasi sabitliyin t\u0259min edilm\u0259si, iqtisadi islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin siyasi v\u0259 iqtisadi potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 enerji strategiyas\u0131n\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, xarici investisiyalar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq enerji layih\u0259l\u0259rinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na inteqrasiyas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirmi\u015f, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259ki m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirmi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 milli maraqlar\u0131n qorunmas\u0131, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin suverenliyin\u0259 v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259t, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 enerji v\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131, Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 siyasi, iqtisadi v\u0259 ticar\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rinin co\u011frafiyas\u0131n\u0131 daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirir. Bu siyas\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n geostrateji imkanlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259sin\u0259, regional v\u0259 qlobal prosesl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir tarixind\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 suverenliyinin b\u0259rpas\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Bu tarixi nailiyy\u0259t d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015f, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131n\u0131, ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin do\u011fma yurdlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rin \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131n\u0131 prioritet v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na, iqtisadi potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 regionda davaml\u0131 s\u00fclh\u00fcn m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu bax\u0131mdan, 2026-c\u0131 il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131da Asiyada Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 F\u0259aliyy\u0259t v\u0259 Etimad T\u0259dbirl\u0259ri \u00fczr\u0259 M\u00fc\u015favir\u0259nin (AQEM) 7-ci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Asiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda dialoqun, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad\u0131n v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n bu platforman\u0131n Bak\u0131da t\u0259\u015fkili \u00f6lk\u0259mizin \u00e7oxt\u0259r\u0259fli diplomatiyaya verdiyi \u00f6n\u0259mi, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f siyas\u0259tini bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bel\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda siyasi dialoqun inki\u015faf\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, n\u0259qliyyat ba\u011flant\u0131lar\u0131, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, regional sabitlik v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf kimi m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259lveri\u015fli imkan yarad\u0131r. M\u00fcasir d\u00fcnyada geosiyasi r\u0259qab\u0259tin, regional m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131 bir \u015f\u0259raitd\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda etimad\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131n dialoq yolu il\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ortaq maraqlar \u0259sas\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n qurulmas\u0131 x\u00fcsusi aktuall\u0131q da\u015f\u0131y\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259t prioritetl\u0259rinin, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 yana\u015fmas\u0131n\u0131n v\u0259 qlobal \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tinin ifad\u0259si bax\u0131m\u0131ndan diqq\u0259t\u0259layiqdir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n m\u00f6vqel\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyin qorunmas\u0131na, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131na, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn norma v\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 verdiyi \u0259h\u0259miyy\u0259ti \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, beyn\u0259lxalq m\u00f6vqel\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si ard\u0131c\u0131l siyasi kurs, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc iqtisadi inki\u015faf v\u0259 milli maraqlara \u0259saslanan diplomatik f\u0259aliyy\u0259tin v\u0259hd\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu bax\u0131mdan, AQEM \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq dialoqun inki\u015faf\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259rin t\u0259qdim olunmas\u0131, yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlara \u0259saslanan t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli platformad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131ran \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda n\u0259qliyyat, enerji v\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 roludur. Qlobal iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yenid\u0259n formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 etibarl\u0131 n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri v\u0259 fasil\u0259siz logistika mar\u015frutlar\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq ticar\u0259tin inki\u015faf\u0131 v\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyi, n\u0259qliyyat infrastrukturuna yat\u0131r\u0131lan investisiyalar v\u0259 beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131 \u00f6lk\u0259mizin bu sah\u0259d\u0259ki imkanlar\u0131n\u0131 daha da art\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan m\u00fcasir beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yaln\u0131z strateji co\u011frafi m\u00f6vqey\u0259 malik \u00f6lk\u0259 kimi deyil, h\u0259m d\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f, enerji v\u0259 n\u0259qliyyat t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n d\u00f6vl\u0259t, regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131nda maraql\u0131 olan f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n AQEM-in 7-ci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 ortaq probleml\u0259rin dialoq yolu il\u0259 h\u0259llin\u0259 verdiyi \u0259h\u0259miyy\u0259tin n\u00fcmayi\u015fi bax\u0131m\u0131ndan diqq\u0259t\u0259layiqdir. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u00fcst\u0259qil v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li xarici siyas\u0259t \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq m\u00f6vqel\u0259rinin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, yeni t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131n qurulmas\u0131 v\u0259 regional inki\u015faf prosesl\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar yarad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i>\u015e\u0259bn\u0259m Eldarova<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Pirallah\u0131 Rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/i><\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarixi \u0130p\u0259k Yolunun m\u00fch\u00fcm qov\u015faqlar\u0131ndan birind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259lveri\u015fli geostrateji m\u00f6vqeyi, z\u0259ngin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, iqtisadi potensial\u0131 v\u0259 \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox\u015fax\u0259li \u0259laq\u0259l\u0259ri il\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yer tutur.&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":66807,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-66805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66805"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66808,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66805\/revisions\/66808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/66807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}