{"id":60101,"date":"2026-08-02T12:30:33","date_gmt":"2026-08-02T08:30:33","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=60101"},"modified":"2026-08-02T12:30:33","modified_gmt":"2026-08-02T08:30:33","slug":"h%c9%99r-gun-yoxsa-h%c9%99ft%c9%99d%c9%99-bir-d%c9%99f%c9%99-saci-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-tez-tez-yumaq-lazimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=60101","title":{"rendered":"H\u0259r g\u00fcn, yoxsa h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259: <span class=\"mecra-highlight\" style=\"color:#ff0000;\">Sa\u00e7\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez yumaq laz\u0131md\u0131r?<\/span>"},"content":{"rendered":"<div>Sa\u00e7\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez yuyulmal\u0131 oldu\u011fu, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yuma\u011f\u0131n hans\u0131 probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi v\u0259 sa\u00e7\u0131n daha az yuyulma\u011fa &#8220;\u00f6yr\u0259\u015fdirilm\u0259si&#8221; il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan fikirl\u0259rin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 do\u011fru oldu\u011fu dermatoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n izah edilib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Qayanrinfo x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 &#8220;Prevention&#8221; n\u0259\u015fri yaz\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7\u0259rli olan vahid qayda yoxdur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8220;Bir qayda ham\u0131ya uy\u011fun g\u0259lmir&#8221;, dey\u0259 dermatoloq Ayfe C. Rodni bildirib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sa\u00e7\u0131n yuyulmas\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di sa\u00e7da v\u0259 ba\u015f d\u0259risind\u0259 toplanan \u00e7irk, piy v\u0259 sa\u00e7 qulluq vasit\u0259l\u0259rinin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259m\u0259kdir. Sa\u00e7\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuyulmamas\u0131 k\u0259p\u0259k, infeksiya v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011flanma kimi probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Sa\u00e7\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez yumaq laz\u0131md\u0131r?<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dermatoloq Mona Qoharan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259sas meyar ba\u015f d\u0259risinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ridir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ba\u015f d\u0259risi ya\u011fl\u0131 olan insanlar sa\u00e7lar\u0131n\u0131 daha tez-tez yumal\u0131d\u0131rlar. Quru ba\u015f d\u0259risin\u0259 malik \u015f\u0259xsl\u0259r is\u0259 bunu daha seyr\u0259k ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin sa\u00e7da qulluq vasit\u0259l\u0259rinin y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131, qa\u015f\u0131nma v\u0259 quru \u015fampundan h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259 sa\u00e7\u0131n yuyulmas\u0131n\u0131n vaxt\u0131n\u0131n \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r hesab olunur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>\u0130nc\u0259, d\u00fcz v\u0259 ya dal\u011fal\u0131 sa\u00e7lar (1 v\u0259 2-ci tip)<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ayfe Rodni bel\u0259 sa\u00e7lara malik \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 sa\u00e7lar\u0131n\u0131 h\u0259ft\u0259d\u0259 iki-\u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 yuma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Quru ba\u015f d\u0259risi olanlara n\u0259ml\u0259ndirici \u015fampunlardan istifad\u0259 etm\u0259k, ya\u011fl\u0131 ba\u015f d\u0259risi olanlara is\u0259 daha d\u0259rin t\u0259mizl\u0259yici t\u0259sir\u0259 malik vasit\u0259l\u0259r se\u00e7m\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>K\u0259p\u0259k problemi olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn selen t\u0259rkibli \u015fampunlar t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Buruq v\u0259 ya \u00e7ox q\u0131vr\u0131m sa\u00e7lar (3 v\u0259 4-c\u00fc tip)<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, qal\u0131n v\u0259 t\u0259bii q\u0131vr\u0131m sa\u00e7lara malik insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259 sa\u00e7 yumaq kifay\u0259t ed\u0259 bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Onlar vur\u011fulay\u0131rlar ki, buruq sa\u00e7lar\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259 quru olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 fikir do\u011fru deyil. Bel\u0259 sa\u00e7lara sahib insanlar\u0131n da ba\u015f d\u0259risi ya\u011flana bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Q\u0131vr\u0131m sa\u00e7lar \u00fczr\u0259 stilist Ona Dias-Santin bildirib ki, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 d\u00fczg\u00fcn qulluq vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k, sa\u00e7\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r n\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k v\u0259 onu h\u0259r g\u00fcn \u015fampunla yumamaqd\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259zi insanlar \u015fampundan istifad\u0259 etm\u0259d\u0259n yaln\u0131z t\u0259mizl\u0259yici kondisionerl\u0259rl\u0259 sa\u00e7lar\u0131n\u0131 yuma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Yuyulma tezliyin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259r<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130ntensiv fiziki f\u0259aliyy\u0259t zaman\u0131 g\u00fccl\u00fc t\u0259rl\u0259m\u0259, ba\u015f d\u0259risinin ya\u011flanmas\u0131 v\u0259 ya k\u0259p\u0259yin yaranmas\u0131 sa\u00e7\u0131n daha tez-tez yuyulmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri ed\u0259 bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Mona Qohara bildirib ki, ad\u0259t\u0259n sa\u00e7\u0131n\u0131 h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259 v\u0259 ya daha seyr\u0259k yuyan \u015f\u0259xsl\u0259r intensiv fiziki aktivlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bunu h\u0259ft\u0259d\u0259 iki-\u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 etm\u0259li ola bil\u0259rl\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>K\u0259p\u0259k is\u0259 seboreyal\u0131 dermatitin \u0259lam\u0259ti ola bil\u0259r. Bu halda x\u00fcsusi k\u0259p\u0259k \u0259leyhin\u0259 \u015fampunlardan istifad\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>\u00c7ox t\u0259rl\u0259y\u0259n insanlar n\u0259 etm\u0259lidir?<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130dmandan sonra ba\u015f d\u0259risind\u0259 toplanan t\u0259r narahatl\u0131q yarada bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ayfe Rodni qeyd edib ki, h\u0259r g\u00fcn \u015fampunla sa\u00e7 yumaq sa\u00e7\u0131n qurumas\u0131na v\u0259 k\u00f6vr\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015fampundan istifad\u0259 olunmayan g\u00fcnl\u0259rd\u0259 sa\u00e7\u0131n yaln\u0131z su il\u0259 yaxalanmas\u0131 kifay\u0259t ed\u0259 bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, n\u0259ml\u0259ndirici \u015fampunlar v\u0259 ya\u011f \u0259sasl\u0131 qulluq vasit\u0259l\u0259ri d\u0259 sa\u00e7\u0131n sa\u011flam qalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Sa\u00e7\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q tez-tez yuma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn z\u0259r\u0259rl\u0259ri<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dermatoloqlar bildirirl\u0259r ki, sa\u00e7\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q tez-tez yuyulmas\u0131 ba\u015f d\u0259risini q\u0131c\u0131qland\u0131ra, qab\u0131qlanman\u0131 art\u0131ra v\u0259 sa\u00e7\u0131n k\u00f6vr\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bundan \u0259lav\u0259, &#8220;\u0259ks reaksiya effekti&#8221; yarana bil\u0259r. Bu zaman ba\u015f d\u0259risi h\u0259ddind\u0259n art\u0131q qurulu\u011fu kompensasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox piy ifraz etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r h\u0259r bir insan\u0131n \u00f6z sa\u00e7 v\u0259 ba\u015f d\u0259risi \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun qulluq balans\u0131n\u0131 tapmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131rlar.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Sa\u00e7\u0131 az yuma\u011fa &#8220;\u00f6yr\u0259\u015fdirm\u0259k&#8221; m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 sa\u00e7\u0131n daha az yuyulma\u011fa &#8220;\u00f6yr\u0259\u015fdirilm\u0259si&#8221; il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r dermatoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n elmi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hesab edilmir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dermatoloq Kunal Malik bildirib ki, bu fikir \u0259sas\u0259n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f yay\u0131lan mifdir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8220;Q\u0131sa cavab xeyrdir. Sa\u00e7\u0131 daha az yumaq ba\u015f d\u0259risinin piy ifraz\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaltm\u0131r. \u018fksin\u0259, \u00e7irk v\u0259 piyin y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 iltihab, qab\u0131qlanma v\u0259 qa\u015f\u0131nma riskini art\u0131r\u0131r&#8221;, dey\u0259 o bildirib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>\u015eampunun uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nec\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k olar?<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Kunal Malikin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 hallarda \u015fampunu d\u0259yi\u015fm\u0259k bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur:<\/div>\n<div><\/div>\n<div>* ba\u015f d\u0259risi yuyulduqdan d\u0259rhal sonra quruyur, dart\u0131l\u0131r v\u0259 ya qa\u015f\u0131n\u0131r;<\/div>\n<div>* kondisionerd\u0259n istifad\u0259 olunsa da, sa\u00e7 sol\u011fun g\u00f6r\u00fcn\u00fcr;<\/div>\n<div>* sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si v\u0259 ya q\u0131r\u0131lmas\u0131 art\u0131r;<\/div>\n<div>* ba\u015f d\u0259risi \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha \u00e7ox piy ifraz edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u00fct\u0259x\u0259ssis h\u0259m\u00e7inin t\u0259rkibind\u0259 g\u00fccl\u00fc \u0259tirvericil\u0259r v\u0259 ya metilizotiazolinon kimi konservantlar olan \u015fampunlardan uzaq durma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu madd\u0259l\u0259r ba\u015f d\u0259risind\u0259 q\u0131c\u0131qlanmaya s\u0259b\u0259b ola v\u0259 b\u0259z\u0259n k\u0259p\u0259kl\u0259 s\u0259hv sal\u0131nan allergik reaksiyalar yarada bil\u0259r.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u00e7\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez yuyulmal\u0131 oldu\u011fu, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yuma\u011f\u0131n hans\u0131 probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi v\u0259 sa\u00e7\u0131n daha az yuyulma\u011fa &#8220;\u00f6yr\u0259\u015fdirilm\u0259si&#8221; il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan fikirl\u0259rin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 do\u011fru oldu\u011fu dermatoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60102,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[64],"tags":[],"class_list":["post-60101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60101"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60103,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60101\/revisions\/60103"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}