{"id":59274,"date":"2026-07-24T10:00:07","date_gmt":"2026-07-24T06:00:07","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=59274"},"modified":"2026-07-24T10:24:22","modified_gmt":"2026-07-24T06:24:22","slug":"insan-omrunun-son-h%c9%99ddi-aciqlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=59274","title":{"rendered":"\u0130nsan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son h\u0259ddi <span class=\"mecra-highlight\" style=\"color:#ff0000;\">a\u00e7\u0131qland\u0131<\/span>"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259si tap\u0131lsa v\u0259 qocalman\u0131 l\u0259ngid\u0259n ideal d\u0259rman haz\u0131rlansa bel\u0259, insanlar\u0131n \u0259b\u0259di ya\u015famas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cQafqazinfo\u201dnun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, rusiyal\u0131 aliml\u0259rin yeni ara\u015fd\u0131rmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, h\u00fcceyr\u0259l\u0259rd\u0259 zamanla y\u0131\u011f\u0131lan t\u0259sad\u00fcfi DNT mutasiyalar\u0131 insan \u00f6mr\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bioloji h\u0259dd yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131n Skolkovo Elm v\u0259 Texnologiya \u0130nstitutu t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan t\u0259dqiqat \u201c\u018fb\u0259di ya\u015famaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?\u201d sual\u0131na yeni bax\u0131\u015f t\u0259qdim edir. Ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259, ya\u015flanma il\u0259 \u0259laq\u0259li b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259r aradan qald\u0131r\u0131lsa bel\u0259, insan orqanizmi m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u00f6qt\u0259d\u0259n sonra f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Komp\u00fcter simulyasiyalar\u0131na \u0259saslanan model g\u00f6st\u0259rir ki, orqanizmd\u0259 b\u00fct\u00fcn bioloji a\u015f\u0131nmalar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nsa bel\u0259, h\u00fcceyr\u0259l\u0259rd\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan somatik DNT mutasiyalar\u0131 zamanla orqanlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini pozacaq. Bu ssenarid\u0259 insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn n\u0259z\u0259ri maksimum h\u0259ddi 150-190 il aras\u0131nda qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat m\u00fc\u0259llifl\u0259ri bildirirl\u0259r ki, qocalman\u0131n \u0259sas amill\u0259rind\u0259n biri orqanlar\u0131n h\u00fcceyr\u0259 yenil\u0259nm\u0259 qabiliyy\u0259tidir.<\/p>\n<p>Qaraciy\u0259r v\u0259 d\u0259ri kimi toxumalar z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri daim yenil\u0259y\u0259 bildiyi halda, \u00fcr\u0259k v\u0259 beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri, dem\u0259k olar ki, b\u0259rpa olunmur. N\u0259tic\u0259d\u0259 bu h\u00fcceyr\u0259l\u0259rd\u0259 DNT z\u0259d\u0259l\u0259ri ill\u0259r boyu toplanaraq, orqanlar\u0131n funksiyas\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259dir v\u0259 insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn t\u0259bii h\u0259ddini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r vur\u011fulay\u0131rlar ki, \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r q\u0259ti proqnoz deyil, qocalma mexanizmini izah ed\u0259n riyazi model\u0259 \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, insanlar\u0131n haz\u0131rda bu n\u0259z\u0259ri h\u0259dd\u0259n xeyli az ya\u015famas\u0131 DNT mutasiyalar\u0131n\u0131n qocalman\u0131n yegan\u0259 s\u0259b\u0259bi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, prosesd\u0259 ba\u015fqa bioloji amill\u0259rin d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat m\u00fc\u0259llifl\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, g\u0259l\u0259c\u0259yin tibbi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 \u00f6mr\u00fc sonsuz uzatma\u011fa deyil, insanlar\u0131n ya\u015fl\u0131l\u0131q d\u00f6vr\u00fcn\u00fc daha sa\u011flam, aktiv v\u0259 y\u00fcks\u0259k h\u0259yat keyfiyy\u0259ti il\u0259 ke\u00e7irm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259si tap\u0131lsa v\u0259 qocalman\u0131 l\u0259ngid\u0259n ideal d\u0259rman haz\u0131rlansa bel\u0259, insanlar\u0131n \u0259b\u0259di ya\u015famas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. \u201cQafqazinfo\u201dnun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, rusiyal\u0131 aliml\u0259rin yeni ara\u015fd\u0131rmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, h\u00fcceyr\u0259l\u0259rd\u0259 zamanla y\u0131\u011f\u0131lan t\u0259sad\u00fcfi DNT&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":59275,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-59274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59274"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59276,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59274\/revisions\/59276"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/59275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}