{"id":55348,"date":"2026-05-17T17:47:39","date_gmt":"2026-05-17T13:47:39","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=55348"},"modified":"2026-05-17T17:48:08","modified_gmt":"2026-05-17T13:48:08","slug":"normadan-artiq-yagan-yagislar-n%c9%99yin-n%c9%99tic%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=55348","title":{"rendered":"Normadan art\u0131q ya\u011fan ya\u011f\u0131\u015flar n\u0259yin <span class=\"mecra-highlight\" style=\"color:#ff0000;\">n\u0259tic\u0259sidir?<\/span>"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00fcn\u0259nd\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks\u0259r rayonlar\u0131nda, h\u0259m\u00e7inin Bak\u0131 v\u0259 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda intensiv ya\u011f\u0131\u015flar ya\u011f\u0131r. B\u0259zi rayonlara h\u0259tta may ay\u0131nda qar ya\u011f\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/Mecra.az\"><strong>Mecra.az<\/strong><\/a> x\u0259b\u0259r verir ki, Milli Hidrometeorologiya Xidm\u0259ti bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l x\u0259b\u0259rdarl\u0131q yayaraq \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 intensiv ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n ya\u011faca\u011f\u0131n\u0131, dolu d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yini v\u0259 h\u0259tta y\u00fcks\u0259k da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259 qara ke\u00e7\u0259c\u0259yi ehtimal\u0131nn oldu\u011funu bildirmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Xidm\u0259tin m\u0259lumat\u0131nda qeyd olunur ki, d\u00fcn\u0259nd\u0259n b\u0259ri d\u00fc\u015f\u0259n ya\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n miqdar\u0131\u00a0<strong>40-55 mm<\/strong>\u00a0qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b, bu da ayl\u0131q norman\u0131n\u00a0<strong>203-279 %-ni<\/strong>\u00a0t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p><strong>Son vaxtlar normadan art\u0131q ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n olmas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Son zamanlar d\u00fcnyan\u0131 c\u0259ngin\u0259 alan t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 ciddi ekoloji d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin getm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. H\u0259l\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l aliml\u0259r h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7alaraq b\u0259yan edirdi ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 quraql\u0131qlar daha da geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k, arams\u0131z ya\u011fan ya\u011f\u0131\u015flar is\u0259 daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq. Onlar bunu qlobal iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/1(725).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p><strong>Qlobal iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin f\u0259sadlar\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Qlobal iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259bi\u0259td\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi \u0259sas d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n biri is\u0259 daha g\u00fccl\u00fc v\u0259 ani leysanlard\u0131r. \u00c7\u00fcnki atmosfer isin\u0259nd\u0259 hava daha \u00e7ox su buxar\u0131 saxlaya bilir. Bu is\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00e7ox g\u00fccl\u00fc ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n, sel v\u0259 da\u015fq\u0131nlar\u0131n, \u015f\u0259h\u0259r infrastrukturunun y\u00fckl\u0259nm\u0259sinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. M\u0259hz qlobal iqlim d\u0259yi\u015fikliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 planetin b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli da\u015fq\u0131nlar, dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 is\u0259 yan\u011f\u0131n v\u0259 s\u0259hrala\u015fma prosesi gedir.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259vv\u0259ll\u0259r\u00a0<strong>\u201c100 ild\u0259 bir d\u0259f\u0259\u201d<\/strong>\u00a0ba\u015f ver\u0259n ya\u011f\u0131\u015flar art\u0131q daha tez-tez g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bir \u00e7ox regionda is\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t ya\u011f\u0131\u015f olmur, torpaq quruyur, sonra is\u0259 \u00e7ox intensiv ya\u011f\u0131\u015f ya\u011f\u0131r. Quru torpaq suyu yax\u015f\u0131 \u00e7\u0259km\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn da\u015fq\u0131n riski art\u0131r, sel v\u0259 da\u015fq\u0131nlar yaran\u0131r.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya birliyi qlobal iqlim d\u0259yi\u015fikliyi bar\u0259d\u0259 n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 Panelinin son hesabatlar\u0131 \u00fcr\u0259ka\u00e7an he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmir. B\u0259zi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesabat\u0131 sanki b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259sl\u0259n\u0259n bir arzuolunmaz m\u0259hk\u0259m\u0259 h\u00f6km\u00fcn\u0259 b\u0259nz\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/2(784).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>Hesabatlarda d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczl\u0259rl\u0259 eksperti q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 iddia edir ki, qlobal istilik inan\u0131lmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b. Son ill\u0259r atmosferd\u0259ki karbon qaz\u0131n\u0131n konsentrasiyas\u0131 son 2 milyon ild\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259rici olub. Yer s\u0259thin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 1970 -ci ild\u0259n b\u0259ri burada qlobal istilik dig\u0259r 50 illik d\u00f6vrl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha s\u00fcr\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131b.<\/p>\n<p>Son ill\u0259r \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 ekstremal ya\u011f\u0131\u015f v\u0259 qar ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 qlobal istil\u0259\u015fm\u0259nin t\u0259siri il\u0259 k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s aliml\u0259r bu bar\u0259d\u0259 n\u0259 deyir?<\/strong><\/p>\n<div id=\"ainsyndicationid177902551764253\">\n<div id=\"AinsyndicationPlayerId1779025517\" class=\"inpage\" data-viewable=\"1\">\n<div class=\"inpage-wrap\">\n<div class=\"smrt-info\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"smrt-wrap\">\n<div class=\"smrt-back\">Aliml\u0259r qlobal istil\u0259\u015fm\u0259nin C\u0259nubi Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin qeyri-sabit hava art\u0131m\u0131, q\u0259fil leysanlar, sel riskinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, yay aylar\u0131n\u0131n daha quraq v\u0259 isti ke\u00e7m\u0259si il\u0259 xarakteriz\u0259 edirl\u0259r.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, son g\u00fcnl\u0259r Rusiya (Da\u011f\u0131stan), T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran v\u0259 Az\u0259rbaycanda intensiv ya\u011f\u0131\u015flar, sel v\u0259 dig\u0259r t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Region \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 son g\u00fcnl\u0259r intensiv ya\u011f\u0131\u015flar adi hal al\u0131b. B\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 h\u0259tta 48 saat arams\u0131z ya\u011f\u0131\u015flar m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bu da n\u0259yinki normadan \u00e7ox, dey\u0259 bil\u0259rik ki, normadan qat-qat art\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/3(555).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>Qon\u015fu \u0130randa h\u0259l\u0259 ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n ba\u015flayan sel v\u0259 da\u015fq\u0131nlar onlarla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259, minl\u0259rl\u0259 evin su alt\u0131nda qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ay Da\u011f\u0131standa ya\u015fanan sel f\u0259lak\u0259tini d\u0259 unutmam\u0131\u015f\u0131q. Bu f\u0259lak\u0259t onlarla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259, minl\u0259rl\u0259 ail\u0259nin evsiz qalmas\u0131na, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259nin su alt\u0131nda qalaraq m\u0259hv olmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin bir \u00e7ox b\u00f6lg\u0259sind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 c\u0259nub vilay\u0259tl\u0259rind\u0259 aprel ay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n b\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 hava \u015f\u0259raiti a\u011f\u0131r f\u0259sadlara t\u00f6r\u0259tdi. Qarda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 d\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259t itkisiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259di.<\/p>\n<p>Son g\u00fcnl\u0259r Bak\u0131da v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 kanalizasiya sistemini a\u015fan intensiv ya\u011f\u0131\u015flar da bunun n\u00fcmun\u0259si say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi f\u0259sadlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rhal t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rd\u00fc. H\u00f6kum\u0259tin \u00e7evik reaksiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi, su basm\u0131\u015f evl\u0259rd\u0259 qalanlar t\u0259xliy\u0259 olundu, k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 prospoektl\u0259r sudan t\u0259mizl\u0259ndi. \u015e\u00fck\u00fcrl\u0259r olsun ki, bu f\u0259lak\u0259t biz\u0259 insan itkisini ya\u015fatmad\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/4(409).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi f\u0259sadlar\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn konkret hans\u0131 add\u0131mlar\u0131 atd\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Aprelin 28-i Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev sel v\u0259 da\u015fq\u0131nlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259 z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzalad\u0131.<\/p>\n<p>S\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u00fc leysan ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 yaranan sel sular\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin f\u0259sadlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, habel\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 analoji hallar\u0131n t\u0259krarlanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 85 milyon 869 min 260 manat v\u0259sait ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin, Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiql\u0259n\u0259n Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u00fc leysan ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 yaranan sel sular\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin f\u0259sadlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rin siyah\u0131s\u0131 da a\u00e7\u0131qland\u0131.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, biz qlobal istil\u0259\u015fm\u0259nin g\u0259tirdiyi f\u0259sadlarla h\u0259l\u0259 \u00e7ox \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada iqlim d\u0259yi\u015fikliyi fonunda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, ani ya\u011f\u0131\u015flara v\u0259 leysanlara \u00f6yr\u0259\u015fm\u0259yimiz laz\u0131md\u0131r (Qafqazinfo).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcn\u0259nd\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks\u0259r rayonlar\u0131nda, h\u0259m\u00e7inin Bak\u0131 v\u0259 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda intensiv ya\u011f\u0131\u015flar ya\u011f\u0131r. B\u0259zi rayonlara h\u0259tta may ay\u0131nda qar ya\u011f\u0131b. Mecra.az x\u0259b\u0259r verir ki, Milli Hidrometeorologiya Xidm\u0259ti bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55285,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-55348","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55348"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55350,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55348\/revisions\/55350"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}