{"id":53028,"date":"2025-10-08T09:00:32","date_gmt":"2025-10-08T05:00:32","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=53028"},"modified":"2025-10-08T14:50:53","modified_gmt":"2025-10-08T10:50:53","slug":"turk-dunyasinin-inteqrasiyasinda-tarixi-addim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=53028","title":{"rendered":"T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n inteqrasiyas\u0131nda tarixi add\u0131m"},"content":{"rendered":"<p>Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 12-ci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc b\u00f6y\u00fck u\u011furla ke\u00e7di. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda b\u0259yan etdi ki, bu g\u00fcn T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131, sad\u0259c\u0259, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131 deyil, ciddi geosiyasi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259n biri kimi formala\u015f\u0131r. T\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 n\u00fcfuzunun artmas\u0131 m\u0259mnunluq do\u011furur. Ortaq tarixi v\u0259 etnik k\u00f6kl\u0259rimiz, m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz bizi bir ail\u0259 kimi birl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas amildir. T\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259m\u0259l s\u0259n\u0259di olan Nax\u00e7\u0131van Sazi\u015find\u0259 s\u00fclh\u00fcn qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0259sas m\u0259qs\u0259d v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda yer al\u0131b. D\u00fcnyan\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi haz\u0131rk\u0131 geosiyasi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 fonunda, \u00f6t\u0259n il \u015eu\u015fada qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 q\u0259bul edilmi\u015f Qaraba\u011f B\u0259yannam\u0259sin\u0259 v\u0259 bug\u00fcnk\u00fc Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u201cRegional s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik\u201d m\u00f6vzusuna uy\u011fun olaraq, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin vahid g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si olduqca vacibdir.<\/p>\n<p>Sammit bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, Geni\u015f co\u011frafiyaya malik t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n h\u0259m z\u0259ngin enerji v\u0259 dig\u0259r iqtisadi resurslara, potensiala malik olmas\u0131, h\u0259m b\u00f6y\u00fck bazar rolu oynamas\u0131, h\u0259m d\u0259 Orta D\u0259hliz x\u0259ttind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan iqtisadi g\u00fcc rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259y\u0259 imkan verir. TDT-ni iqtisadi g\u00fcc kimi \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 t\u0259\u015fkilata \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin milli iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131n\u0131n qeyd\u0259 al\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>TDT-y\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan bir \u00e7ox \u00f6n\u0259mli s\u0259rmay\u0259 layih\u0259l\u0259rini icra edib. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyat\u0131na 20 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox v\u0259sait qoyulub. Bunun \u0259sas hiss\u0259si T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadiyyat\u0131na qoyulmu\u015f s\u0259rmay\u0259dir. Bununla b\u0259rab\u0259r, Az\u0259rbaycan \u00d6zb\u0259kistanla, Qazax\u0131stanla, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stanla birg\u0259 s\u0259rmay\u0259 fondlar\u0131 yarad\u0131b. Bu fondlar vasit\u0259sil\u0259 bir \u00e7ox layih\u0259l\u0259r icra edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Lideri\u00a0 Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131na d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc bildirdi, qeyd etdi ki, F\u00fczulid\u0259 Mirz\u0259 Uluqb\u0259y ad\u0131na m\u0259kt\u0259b, Kurmanqaz\u0131 ad\u0131na U\u015faq Yarad\u0131c\u0131l\u0131q M\u0259rk\u0259zi, A\u011fdamda Manas ad\u0131na m\u0259kt\u0259b art\u0131q f\u0259aliyy\u0259td\u0259dir. Bu, \u00f6zb\u0259k, qazax, q\u0131r\u011f\u0131z qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259diyy\u0259sidir. Macar qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259diyy\u0259si C\u0259bray\u0131lda tikil\u0259n m\u0259kt\u0259bdir. T\u00fcrkm\u0259n qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259diyy\u0259si \u2013 bu g\u00fcn t\u0259m\u0259li qoyulan F\u00fczuli m\u0259scididir. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin \u015firk\u0259tl\u0259ri bir \u00e7ox tunell\u0259r, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, yollar in\u015fa edir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu qarda\u015f d\u0259st\u0259yini he\u00e7 vaxt unutmayacaq.<\/p>\n<p>\u018fminik ki, Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlarla T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyini daha da g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k, xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n rifah\u0131na v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 \u0259lav\u0259 t\u00f6hf\u0259 veril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Nurlan A\u011famal\u0131yev,<\/strong><\/p>\n<p><strong>YAP C\u0259lilabad rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 12-ci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc b\u00f6y\u00fck u\u011furla ke\u00e7di. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda b\u0259yan etdi ki, bu g\u00fcn T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131, sad\u0259c\u0259, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":52973,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-53028","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53029,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53028\/revisions\/53029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/52973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}