{"id":52794,"date":"2025-10-03T08:00:02","date_gmt":"2025-10-03T04:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=52794"},"modified":"2025-10-03T17:33:24","modified_gmt":"2025-10-03T13:33:24","slug":"tarixl%c9%99rin-baslangici-olan-tarixi-gun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=52794","title":{"rendered":"Tarixl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olan tarixi g\u00fcn"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyada el\u0259 bir xalq tapmaq olmaz ki, tarixinin taley\u00fckl\u00fc v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 onun taleyind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015f, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015f milli lideri olmas\u0131n. Bel\u0259 liderl\u0259rin m\u0259nal\u0131 v\u0259 z\u0259ngin h\u0259yat s\u0259hif\u0259l\u0259rini v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259rk\u0259n, onlar\u0131n m\u0259nsub oldu\u011fu xalqlar\u0131n da d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, tarixi, inki\u015faf s\u0259viyy\u0259si bar\u0259d\u0259 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yaran\u0131r. Bu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi al\u0259ml\u0259ri il\u0259, ali b\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 milli ideallara, \u00fcmummilli m\u0259nafel\u0259r\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n ba\u011fl\u0131l\u0131qlar\u0131 il\u0259 milyonlar\u0131n q\u0259lbind\u0259 \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m abid\u0259 ucald\u0131rlar. H\u0259r bir xalq\u0131n tarixd\u0259ki yeri v\u0259 rolu m\u00fcr\u0259kk\u0259b siyasi \u015f\u0259raitd\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k onun taleyind\u0259 misilsiz rol oynam\u0131\u015f, m\u00fct\u0259r\u0259qqi ideyalar\u0131, qeyri-adi idar\u0259\u00e7ilik keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcdrikc\u0259sin\u0259 v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 sabit d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri yaratm\u0131\u015f dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin f\u00f6vq\u0259lad\u0259 missiyas\u0131 il\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259nir. Tanr\u0131n\u0131n b\u0259x\u015f etdiyi bel\u0259 se\u00e7ilmi\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r xalqlar\u0131n\u0131n \u0259srl\u0259r boyu cilalanm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, siyasi d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, milli d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u0259sas\u0131nda optimal d\u00f6vl\u0259t modeli v\u0259 siyasi varislik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri yarad\u0131rlar.<br \/>\nXX \u0259sr tariximizin parlaq simas\u0131, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259ti olan \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi portreti d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn, tarixin s\u0131na\u011f\u0131ndan \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f unikal idar\u0259\u00e7ilik m\u0259kt\u0259binin, m\u00fcasir ictimai-siyasi, f\u0259ls\u0259fi fikrin \u0259n davaml\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259rinin canl\u0131 t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Tarix\u015f\u00fcnasl\u0131q elmi Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tini \u00f6yr\u0259ndikc\u0259, \u0259slind\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin tarixi ke\u00e7mi\u015fini, bug\u00fcn\u00fcn\u00fc, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesini \u00f6yr\u0259nir. Tarixi ger\u00e7\u0259klikl\u0259rin m\u00fcqayis\u0259si b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 \u0259n obyektiv istinad yeridir. Bu m\u0259nada, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Az\u0259rbaycan istisnas\u0131z olaraq daim ir\u0259lil\u0259y\u0259n, iqtisadi, sosial, humanitar v\u0259 m\u0259d\u0259ni sah\u0259l\u0259rd\u0259 intibaha can atan, h\u0259r add\u0131mda insan v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t amilini uca tutan \u00f6lk\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<br \/>\n\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcdrik v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n idar\u0259\u00e7iliyi say\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan xarici siyas\u0259tind\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q v\u0259 sabitlik m\u0259rk\u0259zi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n, iqtisadi v\u0259 sosial rifah yolunda q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlarla ir\u0259lil\u0259y\u0259n, &#8220;d\u00f6vl\u0259t-v\u0259t\u0259nda\u015f&#8221; birliyinin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapd\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilib.<br \/>\n\u00d6t\u0259n y\u00fczillikd\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259rin t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, respublikan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 ged\u0259n yolu 1969-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ikinci d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259tl\u0259 tamamlan\u0131b. Zaman v\u0259 ictimai-iqtisadi formasiya bax\u0131m\u0131ndan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r f\u0259rqli olan h\u0259r iki tarixi d\u00f6vr\u00fcn \u0259sas b\u0259nz\u0259r c\u0259h\u0259tl\u0259ri is\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin Az\u0259rbaycana b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r qazand\u0131ran f\u0259dakar xidm\u0259ti, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda yeni impuls v\u0259 t\u0259r\u0259qqi meyill\u0259rinin geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131 olub. Bel\u0259likl\u0259, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi v\u0259 tarixi \u015f\u0259rait bax\u0131m\u0131ndan tamam f\u0259rqli olan d\u00f6vrl\u0259r sad\u0259c\u0259 eyni missiyan\u0131n, biri-birini tamamlayan iki m\u0259rh\u0259l\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n taleyind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik el\u0259 g\u00fcnl\u0259r var ki, h\u0259min vaxtlarda onun g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n m\u00fch\u00fcm ba\u015flan\u011f\u0131clar\u0131n \u0259sas\u0131 qoyulub.<br \/>\nBel\u0259 g\u00fcnl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 1993-c\u00fc ilin oktyabray\u0131n\u0131n 3-n\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. H\u0259min g\u00fcn xalq\u0131m\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k taleyini, m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 h\u0259ll ed\u0259n se\u00e7im etdi. 1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin etimad\u0131n\u0131 qazand\u0131. Ulu \u00d6nd\u0259r 98,84 faiz s\u0259sl\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ildi. Bu, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 qurtulu\u015fa ged\u0259n yolun ilk pill\u0259si idi. Heyd\u0259r \u018fliyevin se\u00e7kil\u0259rd\u0259 bu c\u00fcr b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131 q\u0259dirbil\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n Ulu \u00d6nd\u0259r\u0259, onun m\u00f6hk\u0259m siyasi irad\u0259sin\u0259 v\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u00fcfuzuna, idar\u0259\u00e7ilik istedad\u0131na olan d\u0259rin inam\u0131ndan qaynaqlan\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bilirdi ki, bu a\u011f\u0131r v\u0259 b\u00f6hranl\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 sahib \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259k Heyd\u0259r \u018fliyev kimi lider\u0259 ehtiyac\u0131 var.<br \/>\nH\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131 xalq\u0131na v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 xidm\u0259td\u0259 g\u00f6r\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u00fcst\u0259qil g\u0259nc respublikam\u0131za r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc \u0259v\u0259zsiz i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 \u00e7ox q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 beyn\u0259lxalq arenada b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza v\u0259 s\u00f6z sahibin\u0259 malik bir \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evirdi. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n nadir v\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Onun \u0259ziz xatir\u0259si h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n, h\u0259r bir soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259di ya\u015fay\u0131r v\u0259 ya\u015fayacaq.<\/p>\n<p>Fazil M\u0259h\u0259mm\u0259dov,<br \/>\nPirallah\u0131 Rayon A\u011fsaqqallar \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyada el\u0259 bir xalq tapmaq olmaz ki, tarixinin taley\u00fckl\u00fc v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 onun taleyind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015f, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015f milli lideri olmas\u0131n. Bel\u0259 liderl\u0259rin m\u0259nal\u0131 v\u0259 z\u0259ngin&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":52795,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-52794","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52794"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52796,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52794\/revisions\/52796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/52795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}