{"id":50893,"date":"2025-09-02T13:50:15","date_gmt":"2025-09-02T09:50:15","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=50893"},"modified":"2025-09-02T13:50:15","modified_gmt":"2025-09-02T09:50:15","slug":"az%c9%99rbaycan-regionda-cinin-etibarli-t%c9%99r%c9%99fdasidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=50893","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan regionda \u00c7inin etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>\u201cXarici siyas\u0259timizin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131 v\u0259 zaman ke\u00e7dikc\u0259 yeni istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259sidir. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 u\u011furlu inki\u015faf\u0131 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalm\u0131r. \u00a0Yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 \u00c7inin h\u0259m g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat\u0131, h\u0259m d\u0259 siyasi irad\u0259si il\u0259 daha b\u00f6y\u00fck rol oynayaca\u011f\u0131 he\u00e7 k\u0259sd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131 milli maraqlar\u0131m\u0131z bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Az\u0259rbaycan il\u0259 \u00c7in aras\u0131nda formala\u015fan strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259kc\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 regional v\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u00fclh\u0259, sabitliy\u0259 v\u0259 inki\u015fafa t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n n\u00fcmun\u0259vi model kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Tarixi q\u0259dim \u0130p\u0259k yolu d\u00f6vr\u00fcn\u0259 gedib \u00e7\u0131xan Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00f6lk\u0259miz m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin yaranmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna rolu olub. Ulu \u00d6nd\u0259rin siyasi kursunun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczv\u00fc, iqtisadiyyat\u0131n h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ikinci d\u00f6vl\u0259t olan \u00c7in il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 daim diqq\u0259td\u0259 saxlay\u0131r. D\u00fcnyada liderl\u0259rin dostluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin t\u00f6hf\u0259l\u0259ri say\u0259sind\u0259 yax\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r n\u00fcmun\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fsaq, Az\u0259rbaycan-\u00c7in \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259 bil\u0259rik. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri, telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 \u0259sas\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015f s\u0131x dialoqu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 etimad\u0131 Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynay\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u00c7in\u0259 i\u015fg\u00fczar s\u0259f\u0259ri m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin d\u00fcn\u0259nin\u0259 bax\u0131\u015f \u0259sas\u0131nda qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 at\u0131lacaq add\u0131mlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynad\u0131. \u00dcmumilikd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r \u0259laq\u0259l\u0259rin daha s\u0131x inki\u015faf\u0131nda \u0259sas faktorlardan biridir\u201d.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/Mecra.az\">Mecra.az<\/a> x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Malik H\u0259s\u0259nov bildirib.<\/strong><\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili qeyd edib ki, d\u00fcnyadak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t, iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri, s\u00fclh v\u0259 sabitliyin t\u0259minat\u0131 kimi qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar\u0131n daha f\u0259al rol oynama\u011fa, daha s\u0131x \u00e7oxt\u0259r\u0259fli dialoq qurma\u011fa vadar edir: \u201cBu bax\u0131mdan \u0259razi v\u0259 \u0259hali say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck regional t\u0259sisat\u0131 olan \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131\u00a0 m\u00fch\u00fcm rola malikdir. T\u0259\u015fkilat 2001-ci ild\u0259 Qazax\u0131stan, \u00c7in, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Rusiya, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Tacikistan t\u0259r\u0259find\u0259n \u015eanxayda t\u0259sis olunub. \u015e\u018fT-in tamh\u00fcquqlu i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 10 \u00f6lk\u0259 &#8211; Rusiya, Belarus, Hindistan, \u0130ran, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, \u00c7in, Pakistan, Tacikistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistand\u0131r. Haz\u0131rda \u018ffqan\u0131stan v\u0259 Monqolustan t\u0259\u015fkilatda m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i, Az\u0259rbaycan, B\u0259hreyn, Misir, Kamboca, Erm\u0259nistan, Q\u0259t\u0259r, K\u00fcveyt, Maldiv, Myanma, Nepal, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u015eri-Lanka is\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n dialoq t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 statusuna malikdirl\u0259r. \u015e\u018fT-in m\u0259qs\u0259di regionda sabitliyin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259si, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n, enerji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, elmi v\u0259 m\u0259d\u0259ni f\u0259aliyy\u0259tin inki\u015faf\u0131d\u0131r. T\u0259\u015fkilata \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri 2002-ci ild\u0259n h\u0259r il ke\u00e7irilir. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck regional qurumu kimi \u015e\u018fT-\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin Avrasiya \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 60 faizini, d\u00fcnya \u0259halisinin 40 faizini, qlobal \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 25 faizini t\u0259min etdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq \u00a0\u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacib quruma \u00e7evrildiyini t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil\u201d.<\/p>\n<p>Malik H\u0259s\u0259nov vur\u011fulay\u0131b ki, beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlarda f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n son ill\u0259r \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri geni\u015fl\u0259nir: \u201cAz\u0259rbaycana dialoq t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 statusunun verilm\u0259sin\u0259 dair q\u0259rar t\u0259\u015fkilat\u0131n 2015-ci ilin iyulunda Ufada ke\u00e7iril\u0259n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 q\u0259bul edilib. \u00d6lk\u0259mizl\u0259 t\u0259\u015fkilat aras\u0131nda m\u00f6vcud \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259ri 2016-c\u0131 ild\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f memorandumda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev 2022-ci ild\u0259 S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259 v\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 Astanada \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 toplant\u0131lar\u0131nda i\u015ftirak etdi. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n S\u0259dri Si Cinpin c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevi t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00c7inin Tiencin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131na d\u0259v\u0259ti iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunun bir daha t\u0259sdiqi oldu. Tiencin sammitind\u0259 20-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin liderl\u0259ri v\u0259 10 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri i\u015ftirak etdil\u0259r. \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitliyi qorumaq, habel\u0259 birg\u0259 inki\u015faf\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili bildirib ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00c7inin Tiencin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201c\u015e\u018fT plyus\u201d format\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycanla \u00c7in aras\u0131nda s\u0259mimi dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q ba\u011flar\u0131 m\u00f6vcuddur. Bu \u0259laq\u0259l\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k onu da \u0259lav\u0259 etdi ki, Az\u0259rbaycan il\u0259 \u00c7in aras\u0131ndak\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t ikit\u0259r\u0259fli g\u00fcnd\u0259liyin b\u00fct\u00fcn spektri \u00fczr\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Az\u0259rbaycan regionda \u00c7inin etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. Biz beyn\u0259lxalq v\u0259 regional s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qorunmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 veririk, geni\u015fmiqyasl\u0131 iqtisadi, n\u0259qliyyat v\u0259 enerji layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7iririk. Az\u0259rbaycan \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n S\u0259dri t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc ilk d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu istiqam\u0259td\u0259 ciddi praktiki layih\u0259l\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n Avrasiyan\u0131n n\u0259qliyyat-logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildiyini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k vur\u011fulad\u0131 ki,\u00a0 beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rini f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdirir, m\u00fcasir infrastruktur yarad\u0131r\u0131q. \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizl\u0259ri yeni iqtisadi v\u0259 n\u0259qliyyat perspektivl\u0259ri yarad\u0131b. Orta D\u0259hliz Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 \u00c7in v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131 Avropa il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n etibarl\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz mar\u015frutdur. Bu \u0259minlik d\u0259 ifad\u0259 edildi ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi h\u0259m Orta D\u0259hlizin, h\u0259m d\u0259 \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizinin n\u00f6vb\u0259ti m\u00fch\u00fcm seqmentin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k, s\u00fclh\u00fc, \u00e7oxt\u0259r\u0259fli t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dinin \u015f\u0259rqind\u0259, q\u0259rbind\u0259, \u015fimal\u0131nda v\u0259 c\u0259nubunda yerl\u0259\u015f\u0259n yax\u0131n v\u0259 uzaq qon\u015fular\u0131m\u0131za fayda g\u0259tir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Malik H\u0259s\u0259nov qeyd edib ki, h\u0259r bir s\u0259f\u0259r, h\u0259r bir Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 yeni s\u0259hif\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131d\u0131r: \u201cH\u0259r zaman \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa, \u0259laq\u0259l\u0259rin yeni istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m ver\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 h\u0259m iki, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin \u00c7in\u0259 i\u015fg\u00fczar s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00c7in \u015firk\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 ke\u00e7irdiyi \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 bu m\u0259qamlar\u0131 ehtiva edir\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cXarici siyas\u0259timizin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131 v\u0259 zaman ke\u00e7dikc\u0259 yeni istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259sidir. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 u\u011furlu inki\u015faf\u0131 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalm\u0131r. \u00a0Yeni&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-50893","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50893"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50894,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50893\/revisions\/50894"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}