{"id":48299,"date":"2025-07-18T08:30:53","date_gmt":"2025-07-18T04:30:53","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=48299"},"modified":"2025-07-18T16:17:00","modified_gmt":"2025-07-18T12:17:00","slug":"ekinci-il%c9%99-baslayan-tarixi-yol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=48299","title":{"rendered":"\u201c\u018fkin\u00e7i\u201d il\u0259 ba\u015flayan tarixi yol"},"content":{"rendered":"<p>1875-ci il iyulun 22-d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ziyal\u0131 v\u0259 maarif\u00e7i-publisist H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fr olunma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n ilk n\u00fcmun\u0259si v\u0259 h\u0259min d\u00f6vr Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259si kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dnin 1875-ci il iyulun 22-d\u0259n 1877-ci ilin sentyabr\u0131nad\u0259k c\u0259mi 56 say\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rs\u0259 d\u0259, onun Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapmas\u0131nda, inki\u015faf\u0131nda \u0259v\u0259zsiz rolu olub. \u018fsas\u0259n maarif\u00e7ilik missiyas\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259m ziyal\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259, h\u0259m d\u0259 sad\u0259 insanlar aras\u0131nda \u00e7ox m\u0259\u015fhurla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Lakin \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dnin \u00f6mr\u00fc uzun s\u00fcrm\u0259yib. \u00c7ar Rusiyas\u0131 q\u0259zetin insanlar\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sind\u0259, ictimai-siyasi prosesl\u0259r\u0259 daha yax\u0131ndan b\u0259l\u0259d olmas\u0131ndak\u0131 rolundan \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b v\u0259 sonda q\u0259zetin n\u0259\u015frini dayand\u0131r\u0131b. Buna baxmayaraq, o d\u00f6vr\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7il\u0259ri \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zetinin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z maarif\u00e7i v\u0259 demokratik ideyalar\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259r\u0259k ictimai, siyasi v\u0259 b\u0259dii fikrin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>1875-ci ild\u0259n sonra \u00e7oxsayl\u0131 n\u0259\u015frl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259n milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dilinin v\u0259 maarif\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015f, milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk v\u0259 istiqlal m\u0259fkur\u0259sinin formala\u015fmas\u0131nda, qabaqc\u0131l ideyalar\u0131n t\u0259bli\u011find\u0259 b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u201cZiya\u201d, \u201cZiyayi-Qafqaziyy\u0259\u201d, \u201cK\u0259\u015fk\u00fcl\u201d, \u201c\u015e\u0259rqi-Rus\u201d, \u201cH\u0259yat\u201d, \u201cF\u00fcyuzat\u201d, \u201cD\u0259bistan\u201d, \u201c\u0130r\u015fad\u201d, \u201cTaz\u0259 h\u0259yat\u201d, \u201cMolla\u00a0N\u0259sr\u0259ddin\u201d, \u201cT\u0259r\u0259qqi\u201d, \u201cH\u0259qiq\u0259t\u201d, \u201cM\u0259kt\u0259b\u201d, \u201cA\u00e7\u0131q s\u00f6z\u201d kimi onlarla q\u0259zet v\u0259 jurnal \u00f6t\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 anadilli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n sonrak\u0131\u00a0tarixini\u00a0yaratd\u0131lar. 1896-c\u0131 ild\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259yin f\u0259al i\u015ftirak\u0131 v\u0259 k\u00fcr\u0259k\u0259ni \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun redaktorlu\u011fu il\u0259 n\u0259\u015fr olunan rusdilli \u201cKaspi\u201d q\u0259zeti d\u0259 m\u00f6vzu\u00a0v\u0259 m\u0259fkur\u0259 bax\u0131m\u0131ndan Z\u0259rdabi ist\u0259kl\u0259rinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131na\u00a0\u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sadiq qalan Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 haz\u0131rda qlobal informasiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259\u00a0 2025-ci il 3 fevral tarixind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n 150 illiyi (1875\u20132025)\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n yubiley medal\u0131 t\u0259sis olunmu\u015fdur.\u00a0 H\u0259m\u00e7inin, 2025-ci il 25 aprel tarixind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n 150 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131 qlobal informasiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evirib. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ged\u0259n qloballa\u015fma prosesi m\u0259tbuatdan da yan \u00f6tm\u0259yib. Bu g\u00fcn y\u00fczl\u0259rl\u0259 jurnalist beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 t\u0259\u015fkil olunan pe\u015f\u0259 art\u0131m\u0131 kurslar\u0131nda treninq v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259 kurslar\u0131 ke\u00e7irl\u0259r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, haz\u0131rda respublikada \u00e7oxlu sayda m\u00fcxt\u0259lif q\u0259zet v\u0259 jurnallar n\u0259\u015fr olunur, internet q\u0259zet\u00e7ilik inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>\u0130nformasiya resurslar\u0131n\u0131n iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 jurnalistl\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r yet\u0259rinc\u0259dir. Az\u0259rbaycanda k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131, jurnalistl\u0259rin sosial \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 d\u00f6vl\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, K\u0130V-l\u0259r\u0259 bird\u0259f\u0259lik yard\u0131mlar g\u00f6st\u0259rilmi\u015f, m\u0259tbuat i\u015f\u00e7il\u0259rinin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>Rahib K\u0259rimov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>C\u0259lilabad D\u00f6vl\u0259t Aqrar \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin direktoru\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1875-ci il iyulun 22-d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ziyal\u0131 v\u0259 maarif\u00e7i-publisist H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fr olunma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n ilk n\u00fcmun\u0259si v\u0259 h\u0259min d\u00f6vr Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-48299","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48299"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48301,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48299\/revisions\/48301"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}