{"id":43245,"date":"2025-04-26T22:15:58","date_gmt":"2025-04-26T18:15:58","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=43245"},"modified":"2025-04-26T22:21:47","modified_gmt":"2025-04-26T18:21:47","slug":"dunyada-kartof-v%c9%99-soganla-bagli-probleml%c9%99r-qiym%c9%99tl%c9%99r-n%c9%99-zaman-t%c9%99nziml%c9%99n%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=43245","title":{"rendered":"D\u00fcnyada kartof v\u0259 so\u011fanla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r: Qiym\u0259tl\u0259r n\u0259 zaman t\u0259nziml\u0259n\u0259c\u0259k?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son g\u00fcnl\u0259r bazarlarda kartofun v\u0259 so\u011fan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq art\u0131m var. H\u0259r k\u0259s g\u00fcnd\u0259lik s\u00fcfr\u0259sind\u0259 olan bu iki \u0259sas m\u0259hsulun qiym\u0259tind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikd\u0259n narahatd\u0131r. \u00dcst\u0259lik, qiym\u0259tl\u0259rd\u0259ki art\u0131m xeyli m\u00fcdd\u0259tdir m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Havalar art\u0131q isins\u0259 d\u0259, so\u011fan\u0131n v\u0259 kartofun bazardak\u0131 qiym\u0259tl\u0259ri yen\u0259 d\u0259 iki manat \u0259traf\u0131ndad\u0131r. B\u0259s bunun s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259l\u0259rdir? Bunun n\u0259 zamana q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259yi insanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n suallardand\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/Mecra.az\"><strong>Mecra.az <\/strong><\/a>&#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zetinin m\u00f6vzuya dair m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p><strong>&#8220;D\u00fcnyada kartof v\u0259 so\u011fanla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Fermer Eldar H\u00fcseynovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, kartofun v\u0259 so\u011fan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 art\u0131m t\u0259k bizim \u00f6lk\u0259mizd\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u00f6vcuddur: &#8220;Kartof v\u0259 so\u011fan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259 olaca\u011f\u0131 \u00f6nc\u0259d\u0259n b\u0259lli idi. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 kartof v\u0259 so\u011fanla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Belarus kartof \u00e7\u0131xan kimi s\u0259rh\u0259dl\u0259rini ba\u011fl\u0131 elan etdi v\u0259 he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259y\u0259 idxal olunmad\u0131. Rusiyada is\u0259 bu il kartof az oldu. Bu da qiym\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r bo\u015flu\u011fu doldurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cbur\u0259n Rusiyaya ax\u0131n etdil\u0259r. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 Rusiyadan kartof t\u0259dar\u00fck edildi. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r Rusiyadan ixraca \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdiyind\u0259n \u0130ran da qiym\u0259tl\u0259ri s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 qald\u0131rd\u0131. Bu, bizim bazar\u0131m\u0131za da t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259di. So\u011fanda da s\u0259b\u0259bl\u0259r t\u0259xmin\u0259n eynidir. Rusiyadak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 qiym\u0259tl\u0259ri qald\u0131r\u0131l\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"inner-photo\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/content\/PYs1zBBLIZgBi6crnXxIh2lWTy2fTmwnjCVPL2mL:640.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"428\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8220;S\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 z\u0259r\u0259rvericil\u0259rdir&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>E.H\u00fcseynov bildirdi ki, s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 z\u0259r\u0259rvericil\u0259rdir: &#8220;Fermerl\u0259r bu il x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00fcbariz\u0259 apara bilm\u0259dil\u0259r. \u00c7in d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin qiym\u0259tini 40 faiz qald\u0131rd\u0131. Al\u0131nan d\u0259rmanlar is\u0259 z\u0259r\u0259rvericil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 yet\u0259rli m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil&#8221;.<\/p>\n<p>Fermer qiym\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirdi: &#8220;Bak\u0131da haz\u0131rda Pakistandan g\u0259tirilmi\u015f yuyulmu\u015f kartofun kiloqram\u0131 1 manat 40 q\u0259pik, yuyulmam\u0131\u015f\u0131 1 manat 30 q\u0259piy\u0259 sat\u0131l\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan kartofu 1 manat 20 q\u0259pik &#8211; 1 manat 30 q\u0259pik aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. Rayonlarda kartof v\u0259 so\u011fan\u0131n qiym\u0259ti Bak\u0131dan da bahad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Qiym\u0259t bu halda en\u0259 bil\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>E.H\u00fcseynovun fikrinc\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu m\u0259hsullar qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 baxanda \u00e7ox az \u0259kilir: &#8220;Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc kartof v\u0259 so\u011fanla tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min ed\u0259 bilmirik. Bu g\u00f6st\u0259rici maksimum 20-25 faizdir. Kartof v\u0259 so\u011fan \u0259kini il\u0259 ba\u011fl\u0131 bazar\u0131m\u0131z ki\u00e7ikdir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259n yet\u0259rli q\u0259d\u0259r ixrac olmad\u0131\u011f\u0131ndan daha \u00e7ox \u0259kilmir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u0259cburuq idxal ed\u0259k. \u018fsas\u0259n \u0130randan, Pakistandan, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n al\u0131r\u0131q. \u018fn b\u00f6y\u00fck idxal\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z Rusiya v\u0259 \u0130rand\u0131r. \u0130randan noyabr-dekabr aylar\u0131nda h\u0259r g\u00fcn \u00f6lk\u0259miz\u0259 10-15 ma\u015f\u0131n kartof daxil olur. Bu da 100 tondan \u00e7ox m\u0259hsul dem\u0259kdir. Kartof v\u0259 so\u011fan \u0259kini il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 bu c\u00fcr davam ed\u0259rs\u0259, ixracdan as\u0131l\u0131l\u0131q davam ed\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p>Fermerin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu tendensiya d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r: &#8220;Yerli kartofumuz is\u0259 C\u0259lilabadda \u00e7\u0131xma\u011fa haz\u0131rla\u015f\u0131r. Pakistan kartofu da bazarlarda \u00e7oxalacaq. Pakistan\u0131n g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumunda f\u0259rq olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. \u00c7\u00fcnki bununla ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar olub. \u018fg\u0259r Pakistan kartofunun r\u00fcsumu azalsa, qiym\u0259tl\u0259r en\u0259 bil\u0259r. Amma d\u0259yi\u015fiklik olmasa, qiym\u0259tl\u0259r bu tempd\u0259 qalacaq. So\u011fan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 is\u0259 bu yax\u0131nlarda enm\u0259l\u0259r g\u00f6zl\u0259nilir&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"inner-photo\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/content\/WsyLqVzOwrQoDI780wYaPeiP9FwjjnRig0ozOLma:640.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"428\" \/><\/p>\n<p><strong>H\u0259r il t\u0259krarlanan proses<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 Rauf Qarayev is\u0259 deyir ki, ill\u0259rdir bazarda qiym\u0259tl\u0259r bu \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fir: &#8220;Kartof v\u0259 so\u011fanla ba\u011fl\u0131 qiym\u0259t art\u0131m\u0131 v\u0259 bu m\u0259hsullar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u0259sas\u0259n mart-aprel aylar\u0131nda olur. Bu il ya\u015fad\u0131qlar\u0131m\u0131z yeni ba\u015f ver\u0259n proses deyil. Qiym\u0259tl\u0259rin enm\u0259si \u0259sas\u0259n may ay\u0131ndan etibar\u0259n ba\u015flay\u0131r. Bu da yerli kartofun bazara \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131ndan sonra olur&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, haz\u0131rda qiym\u0259tl\u0259rin bel\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259sinin s\u0259b\u0259bi m\u00f6vs\u00fcmi faktorlard\u0131r: &#8220;Rayonlarda kartofun qiym\u0259ti 1 manat 20 q\u0259pikdir. N\u00f6v\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1 manat 50 q\u0259pik &#8211; 2 manata q\u0259d\u0259r d\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bilir. S\u0259b\u0259bi stabil hava \u015f\u0259raitinin olmamas\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u0259m. \u00c7\u00fcnki hava gec isindiyind\u0259n yerli kartof h\u0259l\u0259 yeti\u015fm\u0259yib&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"inner-photo\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/content\/hJzTsrfOZTX9WBQMWuEUPIjt9uZZpd5NHzN4hGyy:640.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"428\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8220;D\u0259rman baha, soyuducu yox&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>R.Qarayevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259t m\u0259hsullar\u0131na t\u0259l\u0259bat azald\u0131qca, kartofa t\u0259l\u0259bat y\u00fcks\u0259lib: &#8220;Qiym\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 kartofa t\u0259l\u0259bat\u0131n artmas\u0131 ola bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 qiym\u0259tl\u0259rd\u0259 enm\u0259l\u0259ri g\u00f6r\u0259 bilmirik. \u018fvv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r bazara \u00e7\u0131xd\u0131qca kartofun qiym\u0259ti nisb\u0259t\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Amma bir ne\u00e7\u0259 ildir m\u00fc\u015fahid\u0259 etdikd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, maksimum 10-20 faiz ucuzla\u015fma ba\u015f verir. Bu da ill\u0259r \u00fczr\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n artmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259ndir. Bu il d\u0259 bel\u0259 olmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir. Bu hal\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bazarda bolluq yaranmal\u0131d\u0131r. G\u00fcman edir\u0259m ki, may ay\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rd\u0259 enm\u0259l\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 yerli kartof v\u0259 so\u011fan istehsal\u0131ndak\u0131 probleml\u0259r\u0259 d\u0259 toxundu: &#8220;Yerli kartofla ba\u011fl\u0131 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. M\u0259s\u0259l\u0259n, G\u0259d\u0259b\u0259y kartofunun y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131nda problem olmasa da, yeti\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r var. Torpa\u011f\u0131n d\u0259rmanlanmas\u0131, d\u0259rmanlar\u0131n qiym\u0259tinin bahala\u015fmas\u0131 kimi amill\u0259r t\u0259bii ki, birba\u015fa bazara da t\u0259sir edir. D\u0259rmanlar\u0131n tap\u0131lmas\u0131 da xeyli \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fib. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n fermerl\u0259r m\u0259hsulu saxlaya bilmirl\u0259r. M\u0259hsullar\u0131n saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn soyuducu anbarlar da azd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n qiym\u0259ti xeyli y\u00fcks\u0259kdir. Soyuducular\u0131n say\u0131 \u00e7ox olmal\u0131d\u0131r. Saxlanma \u015f\u0259raiti \u00fc\u00e7\u00fcn qiym\u0259tl\u0259rd\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r edilm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r bazarlarda kartofun v\u0259 so\u011fan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq art\u0131m var. H\u0259r k\u0259s g\u00fcnd\u0259lik s\u00fcfr\u0259sind\u0259 olan bu iki \u0259sas m\u0259hsulun qiym\u0259tind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikd\u0259n narahatd\u0131r. \u00dcst\u0259lik, qiym\u0259tl\u0259rd\u0259ki art\u0131m xeyli m\u00fcdd\u0259tdir m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Havalar&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":43247,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-43245","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43245"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43246,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43245\/revisions\/43246"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/43247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}