{"id":43084,"date":"2025-04-24T09:23:05","date_gmt":"2025-04-24T05:23:05","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=43084"},"modified":"2025-04-24T09:23:05","modified_gmt":"2025-04-24T05:23:05","slug":"az%c9%99rbaycan-dili-bizim-milli-s%c9%99rv%c9%99timizdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=43084","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan dili bizim milli s\u0259rv\u0259timizdir"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan dili xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli kimliyini &#8211; tarixini, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fadan v\u0259 n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 da\u015f\u0131yan z\u0259ngin milli s\u0259rv\u0259tdir. Onun qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 sad\u0259c\u0259 ideoloji siyas\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 deyil, milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik strategiyas\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. Bu bax\u0131mdan, ana dilimizin d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259\u015fviqi istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t m\u00fcasir tariximizin m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. SS\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 &#8211; 1978-ci ild\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 q\u0259bul edil\u0259n Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan SSR-nin d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dilidir\u201d m\u00fcdd\u0259as\u0131n\u0131n yer almas\u0131 milli irad\u0259nin v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n siyasi liderliyin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc idi. O d\u00f6vrd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259zyiql\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00f6y\u00fck siyasi q\u0259tiyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k ana dilinin Konstitusiyada \u0259ks olunmas\u0131na nail olmu\u015fdur. Bu, dilimizin c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sferalar\u0131nda t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi baza yaradaraq g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcst\u0259qillik yolunda m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan sonra f\u0259rqli siyasi-ideoloji reall\u0131qlar meydana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. 1995-ci il Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi t\u0259sbit olunmas\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ana dilin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi ard\u0131c\u0131l qay\u011f\u0131n\u0131n davam\u0131 idi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar milli d\u0259y\u0259rl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 sistemli f\u0259aliyy\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk v\u0259 ana dilin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ictimai \u015f\u00fcurda g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f d\u0259y\u0259rli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs idi. 2002-ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Qanun da dilin h\u00fcquqi statusunu g\u00fccl\u0259ndir\u0259n m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259d olmu\u015fdur. Qanunda Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259si, t\u0259drisi, qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 konkret t\u0259l\u0259bl\u0259r \u0259ks olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Ana dilimizin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f siyasi kurs Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirilir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bu sah\u0259d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi t\u0259dbirl\u0259r Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, onun c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259tbiqinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. Bu sah\u0259d\u0259 at\u0131lan b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar ana dilimizin z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 inteqrasiyas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 siyasi irad\u0259si il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r ana dilimizin m\u00f6hk\u0259m h\u00fcquqi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015f, onun ictimai h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 istifad\u0259sini geni\u015fl\u0259ndirmi\u015f v\u0259 milli kimliyimizin qorunmas\u0131nda \u0259v\u0259zsiz rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn ana dilinin qorunmas\u0131 siyasi-ideoloji reall\u0131qlar v\u0259 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar kontekstind\u0259 m\u00fch\u00fcm milli v\u0259zif\u0259dir. Haz\u0131rda bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259t Az\u0259rbaycan dilini milli varl\u0131\u011f\u0131n, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin v\u0259 ideoloji b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn \u0259sas dayaqlar\u0131ndan biri kimi t\u0259sbit edir.<\/p>\n<p>Ana dilimiz n\u0259inki klassik \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 musiqimizin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n informasiya m\u0259kan\u0131nda, elmd\u0259, texnologiyada, h\u00fcquqda v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00fcbut etmi\u015fdir. Qeyd olunanlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev dahi d\u00f6vl\u0259t adam\u0131, f\u00f6vq\u0259l siyasi z\u0259kaya malik lider olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 milli ruhun ke\u015fiyind\u0259 duran ideoloq idi. \u00a0Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan dilin\u0259 sahib \u00e7\u0131xmaq &#8211; d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz\u0259, m\u00fcst\u0259qilliyimiz\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimiz\u0259 sahib \u00e7\u0131xmaq dem\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki biz bir xalq olaraq n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc, n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcasir v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f olsaq da, \u00f6z ana dilimizi ya\u015fatmadan he\u00e7 bir halda b\u00fct\u00f6v ola bilm\u0259rik.<\/p>\n<p><strong><em>H\u0259c\u0259r Ramazanova,<\/em><\/strong><strong><em><br \/>\nPirallah\u0131 rayonu, 186 tam orta m\u0259kt\u0259bin <\/em><\/strong><strong><em>m\u0259kt\u0259bd\u0259nk\u0259nar v\u0259 sinifd\u0259nxaric t\u0259rbiy\u0259 i\u015fi \u00fczr\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131<\/em><\/strong><strong><em>s\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan dili xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli kimliyini &#8211; tarixini, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fadan v\u0259 n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 da\u015f\u0131yan z\u0259ngin milli s\u0259rv\u0259tdir. Onun qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 sad\u0259c\u0259 ideoloji siyas\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 deyil,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32541,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-43084","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43084"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43086,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43084\/revisions\/43086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}