{"id":43065,"date":"2025-04-23T13:30:24","date_gmt":"2025-04-23T09:30:24","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=43065"},"modified":"2025-04-23T21:12:42","modified_gmt":"2025-04-23T17:12:42","slug":"xalqin-m%c9%99nliyini-qoruyub-saxlayan-onun-dogma-dilidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=43065","title":{"rendered":"Xalq\u0131n m\u0259nliyini qoruyub saxlayan onun do\u011fma dilidir"},"content":{"rendered":"<p>1995-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 haz\u0131rlanark\u0259n d\u00f6vl\u0259t dilinin nec\u0259 adland\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Ulu \u00d6nd\u0259r m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin yeni Konstitusiya layih\u0259sini haz\u0131rlayan komissiyan\u0131n 5 noyabr 1995-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131nda m\u00fczakir\u0259l\u0259rin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si kimi d\u00f6vl\u0259t dilinin ad\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00f6z q\u0259ti fikrini bildirdi: \u201cM\u0259n h\u0259r bir dil\u0259 h\u00f6rm\u0259t edir\u0259m v\u0259 ehtiram\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. Hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan dili il\u0259 f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259rik. \u00c7\u00fcnki bu z\u0259ngin dildir, art\u0131q d\u00fcnyada tan\u0131nm\u0131\u015f dildir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n da, dilimizin d\u0259 ad\u0131 tan\u0131n\u0131b. Bu reall\u0131qd\u0131r\u201d. Geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra 1995-ci ild\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiyan\u0131n 21-ci madd\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilinin Az\u0259rbaycan dili olmas\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bundan sonra ana dilimizin inki\u015faf\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 i\u015fi daha da g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259r\u0259k milli birliyin v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyin g\u00f6st\u0259ricisi kimi beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 rolu v\u0259 n\u00fcfuzunun y\u00fcks\u0259lm\u0259si \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ulu \u00f6nd\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas r\u0259mzi olan ana dilimizin safla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar atm\u0131\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259n\u0259dl\u0259r imzalam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Ana dilimizi b\u00f6y\u00fck ictimai-siyasi hadis\u0259 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev onun h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fch\u00fcm amili oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131raraq b\u0259zi m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda, radio v\u0259 televiziya kanallar\u0131nda \u0259d\u0259bi dil normalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131n\u0131n adi hal ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 film dublyaj\u0131ndan, t\u0259rc\u00fcm\u0259sind\u0259n ba\u015flayaraq k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 meydanlardak\u0131 reklamlarda, afi\u015falarda, m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259, telekanallarda Az\u0259rbaycan dilinin adi leksik v\u0259 qrammatik qaydalar\u0131 pozulur. Biz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ana dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzulara, probleml\u0259r\u0259 toxunmu\u015f, dilimiz\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259n n\u00f6qsanlar\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015f, dil\u00e7i aliml\u0259ri, ziyal\u0131lar\u0131, jurnalistl\u0259ri ana dilimizin ke\u015fiyind\u0259 dayanma\u011fa s\u0259sl\u0259mi\u015fik. Prezidentin s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259r birimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mlidir: &#8220;Ana dilimiz\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 daim olmal\u0131d\u0131r. Biz ana dilimizi xarici t\u0259sird\u0259n qorumal\u0131y\u0131q. Ana dilimiz bizim toxunulmaz s\u0259rv\u0259timizdir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n formala\u015fmas\u0131nda ana dilimiz &#8211; Az\u0259rbaycan dili m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015fd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Ana dilimizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, d\u00f6vl\u0259t dilin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, diplomatiya al\u0259min\u0259 yol a\u00e7mas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 e\u015fidilm\u0259si ham\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn q\u00fcrurverici hald\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, &#8220;\u0130nki\u015faf etmi\u015f z\u0259ngin dil m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 sahib olan xalq \u0259yilm\u0259zdir, \u00f6lm\u0259zdir, b\u00f6y\u00fck g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 malikdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 xalq\u0131m\u0131za ulu babalardan miras qalan bu \u0259n qiym\u0259tli milli s\u0259rv\u0259ti h\u0259r bir Az\u0259rbaycan \u00f6vlad\u0131 g\u00f6z b\u0259b\u0259yi kimi qorumal\u0131, daim qay\u011f\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 etm\u0259lidir&#8221;.\u00a0 Bel\u0259likl\u0259, ana dilin\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015fmaq h\u0259m \u00f6vladl\u0131q, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcumuzdur.<\/p>\n<p><strong>\u018fl\u0259kb\u0259r D\u00f6vl\u0259tov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u0259nk\u0259ran-Regional Qaz \u0130stismar\u0131 \u0130dar\u0259sinin<\/strong><\/p>\n<p><strong>r\u0259isinin C\u0259lilabad rayonu \u00fczr\u0259 m\u00fcavini<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1995-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 haz\u0131rlanark\u0259n d\u00f6vl\u0259t dilinin nec\u0259 adland\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Ulu \u00d6nd\u0259r m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin yeni Konstitusiya layih\u0259sini haz\u0131rlayan komissiyan\u0131n 5 noyabr 1995-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34853,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-43065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43065"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43066,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43065\/revisions\/43066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}