{"id":42985,"date":"2025-04-22T18:02:01","date_gmt":"2025-04-22T14:02:01","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=42985"},"modified":"2025-04-22T18:03:46","modified_gmt":"2025-04-22T14:03:46","slug":"az%c9%99rbaycan-cin-munasib%c9%99tl%c9%99rinin-inkisafi-v%c9%99-g%c9%99l%c9%99c%c9%99k-perspektivl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=42985","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>2025-ci il aprelin 21-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev \u00c7inin n\u00fcfuzlu Sinxua x\u0259b\u0259r agentliyin\u0259 m\u0259xsusi m\u00fcsahib\u0259 verib. M\u00fcsahib\u0259 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan il\u0259 \u00c7in aras\u0131nda ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, \u00f6t\u0259n il Astanada imzalanm\u0131\u015f strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa dair Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259, ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri v\u0259 \u201cK\u0259m\u0259r v\u0259 yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc kimi m\u00fch\u00fcm m\u00f6vzulara toxunulub. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin 1992-ci il aprelin 2-d\u0259 qurulmas\u0131ndan b\u0259ri bu \u0259laq\u0259l\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259li n\u0259tic\u0259l\u0259r verdiyini x\u00fcsusi vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>Tarix\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda ayd\u0131n olur ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00f6t\u0259n onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 davaml\u0131 v\u0259 dinamik inki\u015faf yolu ke\u00e7ib. \u0130kit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimada, h\u00f6rm\u0259t\u0259 v\u0259 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u0259saslanaraq zamanla daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nib. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u0259sas\u0259n diplomatik v\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 formala\u015fan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r zaman ke\u00e7dikc\u0259 iqtisadi, ticar\u0259t v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259ri d\u0259 \u0259hat\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7in daim Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri olub. Az\u0259rbaycan is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u201cVahid \u00c7in\u201d siyas\u0259tin\u0259 sadiqliyini q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 edir. Bu qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f v\u0259 prinsipial m\u00f6vqel\u0259r iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin etibarl\u0131 t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>2000-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan etibar\u0259n is\u0259 iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q daha geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015f v\u0259 \u00c7in Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 komissiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti, y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li s\u0259f\u0259rl\u0259r, imzalanan raz\u0131la\u015fmalar v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259dl\u0259ri m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin institusional \u0259saslar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si 2024-c\u00fc ilin iyul ay\u0131nda Astanada ke\u00e7iril\u0259n \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n sammiti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n qurulmas\u0131 haqq\u0131nda Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259\u201d il\u0259 r\u0259smil\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Bu s\u0259n\u0259d m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet istiqam\u0259tl\u0259ri d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. Burada qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 siyasi etimad\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, enerji, n\u0259qliyyat, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k texnologiyalar sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259r kimi qeyd olunub. H\u0259m\u00e7inin, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, x\u00fcsusil\u0259 BMT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259yin davam etdirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si vur\u011fulan\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayan t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u201cK\u0259m\u0259r v\u0259 Yol\u201d layih\u0259sidir. \u00c7in t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Az\u0259rbaycan\u0131n da strateji maraqlar\u0131na uy\u011fun g\u0259lir. Layih\u0259 q\u0259dim \u0130p\u0259k Yolunun m\u00fcasir formatda b\u0259rpas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f v\u0259 Avrasiya m\u0259kan\u0131nda n\u0259qliyyat-logistika ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sini h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyi onu bu layih\u0259nin \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirib. Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu v\u0259 Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 kimi iri infrastruktur layih\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259mizi regionun \u0259sas n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evirir.<\/p>\n<p>Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Asiya il\u0259 Avropa aras\u0131nda y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n effektiv h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit imkanlar\u0131n\u0131n daha geni\u015f miqyasda realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir. Prezident \u0130lham \u018fliyev bu layih\u0259y\u0259 \u00f6lk\u0259mizin verdiyi t\u00f6hf\u0259ni bel\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdir: <em>\u201c\u018fminlikl\u0259 dem\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycan bu layih\u0259nin realla\u015fmas\u0131na ist\u0259r \u00f6z \u0259razisind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 onun h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda \u00c7ind\u0259n sonra daha \u00e7ox investisiyalar qoyan ikinci \u00f6lk\u0259dir\u201d.<\/em><\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259kc\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, h\u0259m d\u0259 regional v\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259 v\u0259 \u201cK\u0259m\u0259r v\u0259 Yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcnd\u0259ki f\u0259al i\u015ftirak bu \u0259laq\u0259l\u0259rin davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas s\u00fctunlardand\u0131r. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimada, ortaq maraqlara v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivl\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq getdikc\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir.<\/p>\n<p><strong><em>V\u0259fa H\u00fcseynova <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Pirallah\u0131 R\u0130H ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Aparat\u0131n\u0131n H\u00fcquq \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025-ci il aprelin 21-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev \u00c7inin n\u00fcfuzlu Sinxua x\u0259b\u0259r agentliyin\u0259 m\u0259xsusi m\u00fcsahib\u0259 verib. M\u00fcsahib\u0259 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan il\u0259 \u00c7in aras\u0131nda ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, \u00f6t\u0259n il&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":42986,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-42985","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42985"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42987,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42985\/revisions\/42987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}