{"id":40672,"date":"2025-03-06T08:20:15","date_gmt":"2025-03-06T04:20:15","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=40672"},"modified":"2025-03-06T16:25:10","modified_gmt":"2025-03-06T12:25:10","slug":"qadin-yaradan-yasadan-v%c9%99-qoruyandir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=40672","title":{"rendered":"Qad\u0131n yaradan, ya\u015fadan v\u0259 qoruyand\u0131r\u00a0\u00a0\u00a0"},"content":{"rendered":"<p>Qad\u0131n ilahi q\u00fcvv\u0259, m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131qd\u0131r, alilik, \u00fclvilik timsal\u0131d\u0131r. Qad\u0131n yaradan, ya\u015fadan v\u0259 qoruyand\u0131r, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 zin\u0259t, insanl\u0131\u011fa \u015f\u00f6hr\u0259tdir. Qad\u0131n g\u00f6zl\u0259r\u0259 i\u015f\u0131q, q\u0259lbl\u0259r\u0259 yara\u015f\u0131qd\u0131r. O, b\u0259\u015f\u0259r tarixinin q\u0131z\u0131l s\u0259tirl\u0259ri, \u015fah \u0259s\u0259ridir. Ana V\u0259t\u0259n, V\u0259t\u0259n is\u0259 Ana dem\u0259kdir. H\u0259l\u0259 ibtidai icma qurulu\u015fu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 z\u0259rif cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri c\u0259miyy\u0259tin apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259si, q\u0259bil\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, ail\u0259nin \u0259n n\u00fcfuzlu v\u0259 h\u00f6rm\u0259tli \u00fczv\u00fc olub. Bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131q xeyirxahl\u0131q v\u0259 \u0259dal\u0259t r\u0259mzi kimi q\u0259bul edilib. \u018ffsan\u0259vi c\u0259ngav\u0259r qad\u0131nlar\u0131m\u0131z h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259r\u0259nl\u0259rimizl\u0259 birg\u0259 h\u00fcn\u0259r g\u00f6st\u0259ribl\u0259r. \u0130rad\u0259li, \u0259qid\u0259li analar\u0131m\u0131z V\u0259t\u0259nin dar g\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015flar\u0131na arxa durub, sip\u0259r olublar. Onlar \u00e7\u0259tin anlarda ki\u015fi paltar\u0131 geyinib, qeyr\u0259t libas\u0131na b\u00fcr\u00fcn\u00fcbl\u0259r. H\u0259yat yolda\u015flar\u0131na y\u00fcr\u00fc\u015f m\u0259qam\u0131nda at minib, silaha sar\u0131l\u0131blar. Tarixi faktlar s\u00fcbut edir ki, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qad\u0131nlar dini m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n, irqind\u0259n, sosial v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131blar.<\/p>\n<p>Qar\u015f\u0131dan 8 mart- Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc g\u0259lir. Bu tarix qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sinin v\u0259 bug\u00fcnk\u00fc qad\u0131n\u0131n daha azad olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rinin xat\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi g\u00fcnd\u00fcr. 8 mart Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi 1857-ci il\u0259 s\u00f6yk\u0259nir. Bel\u0259 ki, h\u0259min il mart\u0131n 8-d\u0259 AB\u015e-\u0131n Nyu-York \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tiki\u015f v\u0259 ayaqqab\u0131 fabrikinin qad\u0131n i\u015f\u00e7il\u0259rinin n\u00fcmayi\u015fi ke\u00e7irilib. Qad\u0131nlar 10 saatl\u0131q i\u015f g\u00fcn\u00fc, i\u015f\u0131ql\u0131 v\u0259 rahat i\u015f yeri, ki\u015fil\u0259rl\u0259 eyni maa\u015f t\u0259l\u0259b edirl\u0259r. Bu hadis\u0259d\u0259n 53 il sonra, 1910-cu ild\u0259 Danimarkan\u0131n Kopenhagen \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 2-ci Beyn\u0259lxalq Sosializm Konfrans\u0131nda Almaniya Sosial Demokrat Partiyas\u0131 liderl\u0259rind\u0259n olan Klara Setkin tekstil fabriki yan\u011f\u0131n\u0131nda \u00f6l\u0259n qad\u0131n i\u015f\u00e7il\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 8 mart\u0131n \u201cD\u00fcnya Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u201d olaraq qeyd olunmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edir v\u0259 t\u0259klif q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda qad\u0131na y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. M\u0259hz bu diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, z\u0259rif cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bu g\u00fcn ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r idar\u0259\u00e7ilikd\u0259, ictimai t\u0259\u015fkilatlarda, d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda t\u0259msil olunur, r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r tuturlar. C\u0259miyy\u0259tin apar\u0131c\u0131 hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259n qad\u0131nlar \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ged\u0259n ictimai, siyasi, iqtisadi, m\u0259d\u0259ni prosesl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edirl\u0259r. Qad\u0131nlar\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qorunmas\u0131nda, h\u00fcquqi demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funda, iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlar Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131nda rolunun daha da artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 diskussiyalar aparsaq da, qad\u0131na olan m\u00fcnasib\u0259t, qay\u011f\u0131 qad\u0131na sevgi il\u0259 ifad\u0259 olunub. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin qay\u011f\u0131 obyektidir, eyni zamanda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259timizin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259sini \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 funksiyan\u0131 layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z kimi formala\u015f\u0131blar. Qad\u0131nlar c\u0259miyy\u0259tin apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259si olaraq \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Bir s\u0131ra sah\u0259l\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar apar\u0131c\u0131 rol oynay\u0131rlar. Elmd\u0259, t\u0259hsild\u0259 qad\u0131nlar i\u015ftirak\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ki\u015fil\u0259rd\u0259n xeyli y\u00fcks\u0259kd\u0259 dayan\u0131r. Qad\u0131nlar\u0131n intellektual s\u0259viyy\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259kdir. Qad\u0131nlar Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n b\u00f6y\u00fck resursdur. Qad\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc, g\u00fcc m\u0259nb\u0259yi ilk bax\u0131\u015fdan \u00e7ox sad\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n xeyirxahl\u0131q, sevgi v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t kimi \u0259b\u0259di duy\u011fulard\u0131r. Bu g\u00fcc\u00fcn, bu q\u00fcvv\u0259nin q\u00fcdr\u0259tini v\u0259 t\u0259sir dair\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 almamaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, onlar\u0131n ictimai f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili m\u0259s\u0259l\u0259si ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r zaman diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131b. M\u0259hz \u00dcmummilli Liderin qad\u0131n siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259si idi ki, 1998-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k v\u0259 bu sistemi m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Qad\u0131n Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si (haz\u0131rda h\u0259min komit\u0259 2006-c\u0131 ild\u0259n Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si adlan\u0131r) yarad\u0131l\u0131b. Bu g\u00fcn h\u0259min siyas\u0259t Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir. Sa\u011flam m\u00fchitin, sa\u011flam ail\u0259nin t\u0259minat\u0131 olan qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tini t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n dahi H\u00fcseyn Cavidin bir beyti yad\u0131ma\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcr:<\/p>\n<p><em><strong>Qad\u0131n g\u00fcl\u0259rs\u0259, bu \u0131ss\u0131z m\u00fchitimiz g\u00fcl\u0259c\u0259k,<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>S\u00fcr\u00fckl\u0259n\u0259n b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t qad\u0131nla y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259k.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<strong>Elzamin H\u0259s\u0259nov,<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Pirallah\u0131 rayonu, 186 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qad\u0131n ilahi q\u00fcvv\u0259, m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131qd\u0131r, alilik, \u00fclvilik timsal\u0131d\u0131r. Qad\u0131n yaradan, ya\u015fadan v\u0259 qoruyand\u0131r, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 zin\u0259t, insanl\u0131\u011fa \u015f\u00f6hr\u0259tdir. Qad\u0131n g\u00f6zl\u0259r\u0259 i\u015f\u0131q, q\u0259lbl\u0259r\u0259 yara\u015f\u0131qd\u0131r. O, b\u0259\u015f\u0259r tarixinin q\u0131z\u0131l s\u0259tirl\u0259ri, \u015fah \u0259s\u0259ridir. Ana&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40674,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-40672","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40672"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40672\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40675,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40672\/revisions\/40675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}