{"id":40206,"date":"2025-02-24T09:00:48","date_gmt":"2025-02-24T05:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=40206"},"modified":"2025-02-24T09:11:32","modified_gmt":"2025-02-24T05:11:32","slug":"xocali-faci%c9%99sind%c9%99n-33-il-otur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=40206","title":{"rendered":"Xocal\u0131 faci\u0259sind\u0259n 33 il \u00f6t\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f \u0259n q\u0259ddar, amans\u0131z v\u0259 b\u00f6y\u00fck cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri hesab olunan Xocal\u0131 faci\u0259sind\u0259n 33 il \u00f6t\u00fcr. K\u0259d\u0259rl\u0259 yada salaca\u011f\u0131m\u0131z, tarixd\u0259 analoqu olmayan, \u00f6t\u0259n \u0259srin sonunda d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f vermi\u015f Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 yaln\u0131z soyda\u015flar\u0131m\u0131za deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259t idi. Bu q\u0259tliamlar\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri is\u0259 \u00f6zl\u0259rini d\u00fcnyaya &#8220;\u0259zabke\u015f&#8221; kimi t\u0259qdim ed\u0259n erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ridir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 200 il \u0259rzind\u0259 erm\u0259ni \u015fovinistl\u0259rinin davaml\u0131 olaraq etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259tin\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 tarixi torpaqlar\u0131ndan qovulmu\u015f, qa\u00e7q\u0131na, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u0259 \u00e7evrilmi\u015f v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlarla m\u00fc\u015fay\u0259t olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Tarix boyu b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na zidd olaraq Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259yib, bu yolda b\u00fct\u00fcn cinay\u0259t v\u0259 v\u0259h\u015filiy\u0259 haz\u0131r olduqlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdiribl\u0259r. XX \u0259srin faci\u0259si olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 bu aqressiv v\u0259 cinay\u0259tkar erm\u0259ni siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. XX \u0259srin sonunda ba\u015f vermi\u015f bu faci\u0259 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na deyil, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u0259srin Xat\u0131n, Xirosima, Naqasaki kimi d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259ri il\u0259 bir s\u0131rada dayan\u0131r. 1992-ci il fevral\u0131n 26-da Erm\u0259nistan h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri 7 min \u0259halisi olan Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 genosid akt\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdi. Erm\u0259nistan h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259h\u0259r\u0259 h\u00fccumu zaman\u0131 burada yaln\u0131z 3 min\u0259 yax\u0131n insan qalm\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7\u00fcnki, m\u00fchasir\u0259d\u0259 qald\u0131\u011f\u0131 4 aydan art\u0131q zaman \u0259rzind\u0259 blokadada oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin xeyli hiss\u0259si \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 613 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 1000 n\u0259f\u0259r m\u00fcxt\u0259lif ya\u015fl\u0131 dinc sakin ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcll\u0259 yaras\u0131ndan \u0259lil oldu. 106 n\u0259f\u0259r qad\u0131n, 63 azya\u015fl\u0131 u\u015faq, 70 qoca q\u0259tl\u0259 yetirildi . 8 ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edildi, 25 u\u015faq h\u0259r iki valideynini, 130 n\u0259f\u0259r valideynl\u0259rind\u0259n birini itirdi. Faci\u0259 ba\u015f ver\u0259n gec\u0259 1275 n\u0259f\u0259r dinc sakin girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ir\u0259d\u0259sini q\u0131rmaq, ruhdan salmaq, torpaqlar\u0131n\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r z\u0259ncirinin bir halqas\u0131 idi. Q\u0259tliamlar\u0131n x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qlarla t\u00f6r\u0259dilm\u0259si dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, bu soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kl\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi terror hadis\u0259si idi. Bel\u0259 bir akt\u0131, yaln\u0131z g\u00f6z\u00fcn\u00fc qanl\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik p\u0259rd\u0259si \u00f6rtm\u00fc\u015f ruhsuz, \u00fcr\u0259ksiz varl\u0131qlar t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r. Faci\u0259y\u0259 \u0259dal\u0259ti h\u00fcquqi-siyasi qiym\u0259t Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Milli M\u0259clisin 24 fevral 1994-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 verilmi\u015fdir. H\u0259min q\u0259rara \u0259sas\u0259n,\u00a0\u00a01992-ci il fevral\u0131n 26-da erm\u0259ni t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli faci\u0259l\u0259rind\u0259n v\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixinin qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Xocal\u0131 hadis\u0259l\u0259ri h\u0259r il fevral\u0131n 26-da \u201cXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fc\u201d kimi qeyd olunur.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r, qeyd etdiyimiz kimi, d\u00fcnya m\u0259tbuat\u0131nda i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131ld\u0131qca, d\u00fcnya erm\u0259ni xisl\u0259tini getdikc\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131ma\u011fa ba\u015flay\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin zaman-zaman d\u00fcnyan\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi faci\u0259l\u0259ri, erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0259tliamlar\u0131 d\u0259lil v\u0259 s\u00fcbutlarla diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmas\u0131 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201cXocal\u0131ya \u0259dal\u0259t\u201d beyn\u0259lxalq layih\u0259si d\u0259 Xocal\u0131 haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin b\u0259yan olunmas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259ri Xocal\u0131 faci\u0259sini erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m kimi tan\u0131y\u0131r. 2020-ci ilin 27 sentyabr\u0131nda Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 ba\u015flay\u0131b 44 g\u00fcn davam ed\u0259n, b\u00f6y\u00fck Z\u0259f\u0259rl\u0259 ba\u015fa \u00e7atan haqq sava\u015f\u0131m\u0131zda \u0259z\u0259li torpa\u011f\u0131m\u0131z olan Xocal\u0131m\u0131z da \u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na qovu\u015fdu. \u0130ndi \u015f\u0259hidl\u0259rimizin m\u00fcq\u0259dd\u0259s ruhu dola\u015fan Xocal\u0131da m\u00fcq\u0259dd\u0259s Bayra\u011f\u0131m\u0131z da dal\u011falanmaqdad\u0131r. Bu yurddan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r yava\u015f-yava\u015f \u00f6z oca\u011f\u0131na qay\u0131d\u0131r. Xocal\u0131 \u0259sl sahibl\u0259rinin n\u0259f\u0259si il\u0259 isinir, m\u00fcq\u0259dd\u0259s ocaq kimi do\u011fma \u00f6vladlar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131na toplay\u0131r. \u0130ndi Xocal\u0131 ilahi h\u0259qiq\u0259tin b\u0259x\u015f etdiyi \u0259min-aman g\u00fcnl\u0259rini ya\u015fama\u011fa ba\u015flay\u0131r&#8230;<\/p>\n<p><strong><em>Tural C\u0259f\u0259rov,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><u>Pirallah\u0131 Rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Aparat\u0131n\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri il\u0259 i\u015fin t\u0259\u015fkili \u015f\u00f6b\u0259sinin b\u00f6y\u00fck m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f \u0259n q\u0259ddar, amans\u0131z v\u0259 b\u00f6y\u00fck cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri hesab olunan Xocal\u0131 faci\u0259sind\u0259n 33 il \u00f6t\u00fcr. K\u0259d\u0259rl\u0259 yada salaca\u011f\u0131m\u0131z, tarixd\u0259 analoqu olmayan, \u00f6t\u0259n \u0259srin sonunda d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40207,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-40206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-qarabag"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40208,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40206\/revisions\/40208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}