{"id":37227,"date":"2024-12-20T08:27:15","date_gmt":"2024-12-20T04:27:15","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=37227"},"modified":"2024-12-20T12:28:32","modified_gmt":"2024-12-20T08:28:32","slug":"fransiz-kolonializminin-iyr%c9%99nc-simasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=37227","title":{"rendered":"&#8220;Frans\u0131z kolonializminin iyr\u0259nc simas\u0131&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dekabr\u0131n 17-d\u0259 \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib. M\u00fcsahib\u0259, \u00e7ox geni\u015f bir spektrd\u0259, h\u0259m \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259ki, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259ki aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259 olundu\u011fu bir platforma olub. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z bu m\u00fcsahib\u0259 zaman\u0131, m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 v\u0259 birm\u0259nal\u0131 olaraq \u00f6z m\u00f6vqeyini ortaya qoyub. M\u00fcsahib\u0259 h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq mediada geni\u015f maraqla qar\u015f\u0131lan\u0131b. Bir \u00e7ox n\u00fcfuzlu xarici k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri, Az\u0259rbaycan Prezidentinin verdiyi a\u00e7\u0131qlamalar\u0131 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131raraq, \u015f\u0259rh edib. H\u0259m\u00e7inin, bu m\u00fcsahib\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259ki strateji istiqam\u0259tl\u0259ri, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259ki inki\u015faf prosesl\u0259rini v\u0259 h\u0259m\u00e7inin regional v\u0259 qlobal probleml\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar\u0131 daha d\u0259rind\u0259n anlama\u011fa imkan verib.<\/p>\n<p>Prezidentin s\u00f6zl\u0259ri, \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 balansl\u0131 v\u0259 prinsipial m\u00f6vqenin s\u0259rgil\u0259nm\u0259si, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli bir d\u00f6vl\u0259t olaraq qlobal probleml\u0259r\u0259 yana\u015fmas\u0131n\u0131n ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu m\u00fcsahib\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259d\u0259fl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00fch\u00fcm rolunu da ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyub.<\/p>\n<p>M\u00fcsahib\u0259d\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xan ba\u015fl\u0131qlardan biri d\u0259 Fransan\u0131n iki\u00fczl\u00fc v\u0259 riyakar siyas\u0259tinin n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 if\u015fas\u0131 oldu. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Avropan\u0131n d\u00fcnyaya \u0259dal\u0259t d\u0259rsi ke\u00e7m\u0259y\u0259 \u00f6yr\u0259\u015fdiyini xat\u0131rlatd\u0131. B\u0259li, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bu, bel\u0259dir. Avropa sanki \u00f6z\u00fcn\u00fcn bir \u00e7ox \u00fczv\u00fcn\u00fcn m\u00fcasir d\u00fcnyada m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259ti yeritdiyini, \u0259n sad\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 bel\u0259 tan\u0131madan b\u0259zi xalqlara dil azadl\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 verm\u0259diyini, \u0259n s\u0259rt formada bu xalqlar\u0131 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rini talan etdiyini bilmirmi\u015f kimi d\u00fcnyan\u0131n geri qalan\u0131na d\u0259rs verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev, Fransan\u0131n Yeni Kaledoniyadak\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k, orada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri misal g\u0259tirdi. Yeni Kaledoniyada i\u011fti\u015fa\u015flar zaman\u0131 13 insan\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirildiyini, 100-d\u0259n \u00e7ox insan\u0131n yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 1000-d\u0259n \u00e7ox insan\u0131n h\u0259bs edildiyini n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131. Bundan ba\u015fqa, xalq etirazlar\u0131n\u0131n liderl\u0259rinin Fransaya apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 orada h\u0259bsxanalarda saxland\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd etdi. Bu hadis\u0259l\u0259r, Fransa h\u00f6kum\u0259tinin yeritdiyi siyas\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259rt v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131 pozan bir yana\u015fma oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, bir \u00e7ox Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 Fransan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259 indiki d\u00f6vrd\u0259 bir \u00e7ox xalqlara qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq etdiyi \u0259dal\u0259tsiz siyas\u0259tl\u0259r\u0259 baxmayaraq, d\u00fcnyan\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 demokratiya v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u0259rsl\u0259r verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, sual do\u011furur: M\u0259g\u0259r, Fransan\u0131n v\u0259 dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, \u00f6zl\u0259rinin bel\u0259 a\u011f\u0131r h\u00fcquq pozuntular\u0131na yol verdiyi bir vaxtda, ba\u015fqa xalqlara demokratiya v\u0259 \u0259dal\u0259t d\u0259rsi ke\u00e7m\u0259y\u0259 nec\u0259 c\u00fcr\u0259t edirl\u0259r? Bu c\u00fcr iki\u00fczl\u00fc yana\u015fmalar, yaln\u0131z h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin beyn\u0259lxalq imicini z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259kd\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 qlobal m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u0259dal\u0259t v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259qiqi etibar\u0131n itirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Fransa v\u0259 dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri, \u0259vv\u0259lc\u0259 \u00f6z daxili v\u0259 beyn\u0259lxalq siyas\u0259tl\u0259rini \u0259dal\u0259tli v\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu bir \u015f\u0259kild\u0259 qurmal\u0131, yaln\u0131z bundan sonra ba\u015fqalar\u0131na t\u0259limatlar verm\u0259y\u0259 c\u0259hd etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Yekunda qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin bu m\u00fcsahib\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 daha m\u00f6hk\u0259m m\u00f6vqe tutdu\u011funu v\u0259 m\u00fcst\u0259qil, b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259saslanan xarici siyas\u0259tini davam etdirdiyini bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Bu, yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn regionun v\u0259 qlobal miqyasda \u0259dal\u0259t v\u0259 h\u00fcquq prinsipl\u0259rinin qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n bir yana\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p><strong><em>\u0130lah\u0259 Abdullayeva,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>YAP Pirallah\u0131 rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dekabr\u0131n 17-d\u0259 \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib. M\u00fcsahib\u0259, \u00e7ox geni\u015f bir spektrd\u0259, h\u0259m \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259ki, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259ki aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259 olundu\u011fu bir platforma&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37214,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-37227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37228,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37227\/revisions\/37228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}