{"id":36008,"date":"2024-11-26T08:50:40","date_gmt":"2024-11-26T04:50:40","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=36008"},"modified":"2024-11-26T10:38:37","modified_gmt":"2024-11-26T06:38:37","slug":"az%c9%99rbaycan-dunya-diplomatiya-tarixin%c9%99-oz-adini-yazdirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=36008","title":{"rendered":"&#8220;Az\u0259rbaycan d\u00fcnya diplomatiya tarixin\u0259 \u00f6z ad\u0131n\u0131 yazd\u0131rd\u0131&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>COP29 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 y\u00fcz milyardlarla dollar kimi b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rd\u0259 yard\u0131m etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; f\u00f6vq\u0259lad\u0259 maliyy\u0259 m\u0259qs\u0259dli konfrans idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu moderatorlu\u011fu il\u0259 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259r il 300 milyard AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259si haqda yekun q\u0259rar q\u0259bul olundu. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, rahat, ham\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259y oldu\u011fu \u00fcmumi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259si getmirdi. Buna g\u00f6r\u0259 ortaq q\u0259rara g\u0259lib \u00e7\u0131xmaq, m\u00fczakir\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259y\u0259 ba\u011flamaq asan olmad\u0131. Ancaq Az\u0259rbaycan COP29-a s\u0259drlik ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131q v\u0259 f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rdi. 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259r il 300 milyard AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259si haqda yekun q\u0259rar q\u0259bul olundu. M\u00fczakir\u0259l\u0259r ilkin olaraq 200 milyard dollar r\u0259q\u0259mi \u0259traf\u0131nda gedirdi. Ancaq Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu moderatorlu\u011fu il\u0259 bu r\u0259q\u0259m 300 milyard dollara qald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ancaq buna nail olmaq d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n &#8211; AB\u015e, Avropa \u0130ttifaq\u0131, \u00c7in kimi qlobal aktorlar\u0131n q\u0259rarlar\u0131ndan as\u0131l\u0131 idi. Burada Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n missiya bu c\u00fcr k\u0259skin qlobal q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 baxmayaraq, m\u00fczakir\u0259l\u0259rin axar\u0131n\u0131 ortaq m\u00f6vqey\u0259 do\u011fru y\u00f6nl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259k v\u0259 m\u0259ntiqi sonlu\u011fa g\u0259tirib \u00e7atd\u0131rmaq idi. Bel\u0259 bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b maraqlar labirintinin i\u00e7ind\u0259n ild\u0259 300 milyard dollarl\u0131q maliyy\u0259 q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131xmaq iqlim diplomatiyas\u0131n\u0131n \u0259n \u00fcst s\u0259viyy\u0259si say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu nailiyy\u0259tl\u0259 Bak\u0131 Maliyy\u0259 M\u0259qs\u0259di n\u00f6vb\u0259ti onillikd\u0259 milyardlar\u0131 trilyonlara \u00e7evir\u0259c\u0259k. Biz inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas illik iqlim maliyy\u0259si h\u0259d\u0259finin \u00fc\u00e7\u00a0 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etdik. Bak\u0131 Maliyy\u0259 M\u0259qs\u0259di \u00fc\u00e7\u00fcn biz donor \u00f6lk\u0259l\u0259ri maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259\u015fviq etmi\u015fik. Biz qlobal maliyy\u0259 strukturunu h\u0259mi\u015f\u0259lik d\u0259yi\u015fmi\u015fik v\u0259 1,5 C-y\u0259 \u00e7atmaq yolunda b\u00fct\u00fcn vasit\u0259l\u0259ri \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir add\u0131m atm\u0131\u015f\u0131q.Bak\u0131 Maliyy\u0259 M\u0259qs\u0259di v\u0259 6-c\u0131 madd\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 investisiyalar\u0131 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan d\u00fcnyaya y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 qlobal iqlim maliyy\u0259si arxitekturas\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259lik d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, COP29 BMT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k inteqrasiya edilmi\u015f karbon bazarlar\u0131na dair 6-c\u0131 madd\u0259 \u00fczr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n yekunla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn on il davam ed\u0259n g\u00f6zl\u0259ntiy\u0259 son qoydu. Bak\u0131 Maliyy\u0259 M\u0259qs\u0259di b\u00fct\u00fcn iqlim pill\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259r\u0259qqi t\u0259min ed\u0259n sazi\u015fl\u0259r paketinin m\u0259rk\u0259zi hiss\u0259sidir. COP29 ilk Qlobal Bax\u0131\u015f\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 he\u00e7 bir geril\u0259m\u0259 olmamas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259r\u0259k, bundan \u0259lav\u0259, Z\u0259r\u0259r v\u0259 \u0130tki Fondunu i\u015f\u0259 salma\u011fa v\u0259 fondun 2025-ci ild\u0259 maliyy\u0259 v\u0259saitini payla\u015fd\u0131rma\u011fa haz\u0131r olmas\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu.<\/p>\n<p>Bu ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u00e7oxt\u0259r\u0259fli iqlim f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 m\u00fcbahis\u0259li v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan S\u0259drliyinin aylarla davam ed\u0259n intensiv diplomatiyas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Bu q\u0259rarlar 1,5C m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vasit\u0259l\u0259rin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik add\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Surxay S\u0259limov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>C\u0259lilabad Rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 aparat\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COP29 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 y\u00fcz milyardlarla dollar kimi b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rd\u0259 yard\u0131m etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; f\u00f6vq\u0259lad\u0259 maliyy\u0259 m\u0259qs\u0259dli konfrans idi. Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu moderatorlu\u011fu il\u0259 2035-ci il\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35211,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-36008","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36008"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36009,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36008\/revisions\/36009"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}