{"id":35778,"date":"2024-11-22T08:12:52","date_gmt":"2024-11-22T04:12:52","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=35778"},"modified":"2024-11-22T10:15:10","modified_gmt":"2024-11-22T06:15:10","slug":"siyas%c9%99tin-h%c9%99rbi-gucun-strateji-v%c9%99-taktiki-planlamanin-ugurlu-n%c9%99tic%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=35778","title":{"rendered":"&#8220;Siyas\u0259tin, h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcn, strateji v\u0259 taktiki planlaman\u0131n u\u011furlu n\u0259tic\u0259si&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>1980-ci ill\u0259rin sonu, 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259ri \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca \u00e7\u0259tin v\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q bir d\u00f6vr kimi xarakteriz\u0259 edilir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fc, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n daxili h\u0259rc-m\u0259rclik v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si, ba\u015fqa bir t\u0259r\u0259fd\u0259n yar\u0131tmaz r\u0259hb\u0259rlik \u00f6lk\u0259ni s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda m\u0259hv olmaq riski il\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya qoyurdu. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparmaq, h\u0259m daxili, h\u0259m d\u0259 xarici t\u0259zyiql\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259k, xalq\u0131 vahid m\u0259qs\u0259d \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259k olduqca \u00e7\u0259tin idi.<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, bu d\u00f6vr, Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyinin z\u0259ifl\u0259diyi, siyasi \u00e7axna\u015fmalar\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyinin ba\u015f qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir zaman dilimi idi. Erm\u0259nistan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki separat\u00e7\u0131 h\u0259r\u0259kat\u0131, sovet imperiyas\u0131n\u0131n s\u00fcqut etm\u0259kd\u0259 oldu\u011fu bir \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 b\u00f6y\u00fck bir t\u0259hdid yaratd\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, daxild\u0259ki qar\u0131\u015f\u0131qlar Qaraba\u011fa laz\u0131m\u0131nca diqq\u0259t ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz etdi v\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na \u015f\u0259rait yaratd\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fc g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n daha geni\u015f v\u00fcs\u0259t ald\u0131 v\u0259 \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131m\u0131z d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131na m\u0259ruz qald\u0131. Bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi-strateji m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz K\u0259lb\u0259c\u0259r \u015f\u0259h\u0259rinin itirilm\u0259si oldu.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ilin aprelind\u0259, Erm\u0259nistan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunu i\u015f\u011fal etdi. Bu rayonun itirilm\u0259si, m\u00fcharib\u0259nin taleyini ciddi \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fdirdi. K\u0259lb\u0259c\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi-strateji bax\u0131mdan \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olaraq tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Buna s\u0259b\u0259b rayonun Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011fla olan \u0259laq\u0259sini t\u0259min ed\u0259n \u0259sas yollar\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259 n\u00f6qt\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si idi. K\u0259lb\u0259c\u0259rin itirilm\u0259si, Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazanmas\u0131na v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki h\u0259rbi v\u0259ziyy\u0259ti \u00f6z xeyrin\u0259 \u00e7evirm\u0259sin\u0259 imkan yaratd\u0131. \u0130\u015f\u011fal, Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011fla olan quru \u0259laq\u0259sinin co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirdi v\u0259 Qaraba\u011fda olan i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 silah, sursat, canl\u0131 q\u00fcvv\u0259 d\u0259st\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Az\u0259rbaycan ordusunun z\u0259if t\u0259chizat\u0131, t\u0259\u015fkilatlanma probleml\u0259ri v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sizlik, i\u015f\u011fal\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa mane oldu.<\/p>\n<p>Dig\u0259r rayonlarda oldu\u011fu kimi K\u0259lb\u0259c\u0259rin d\u0259 i\u015f\u011fal\u0131, yaln\u0131z h\u0259rbi-siyasi bir m\u0259\u011flubiyy\u0259t deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck bir humanitar f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. \u0130\u015f\u011faldan sonra, rayonun \u0259halisi k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 qa\u00e7q\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. K\u0259lb\u0259c\u0259r, \u00e7oxsayl\u0131 k\u0259nd v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 tamamil\u0259 t\u0259rk edildi. \u0130nsanlar \u00f6z evl\u0259rini, torpaqlar\u0131n\u0131 t\u0259rk ed\u0259r\u0259k, \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ba\u015fqa rayonlara s\u0131\u011f\u0131nma\u011fa m\u0259cbur oldular.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, i\u015f\u011faldan sonra K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda erm\u0259ni barbarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi irs\u0259 ziyan vuruldu, \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259scidl\u0259r, dini abid\u0259l\u0259r, k\u0259ndl\u0259r v\u0259 tarixi yerl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131. Bu, yaln\u0131z h\u0259rbi m\u0259\u011flubiyy\u0259t deyil, eyni zamanda Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 v\u0259 irsin\u0259 qar\u015f\u0131 edil\u0259n bir t\u0259cav\u00fcz idi. Qeyd ed\u0259k ki, bu t\u0259cav\u00fcz 2020-ci ild\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin azadl\u0131\u011f\u0131ndan sonra erm\u0259ni \u0259halinin \u015f\u0259h\u0259ri t\u0259rk etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn veril\u0259n q\u0131sa zaman k\u0259siyind\u0259 d\u0259 davam etdi. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r buran\u0131 t\u0259rk ed\u0259rk\u0259n evl\u0259ri, m\u0259kt\u0259bl\u0259ri yand\u0131rd\u0131lar, a\u011faclar\u0131 k\u0259sdil\u0259r v\u0259 daha bir \u00e7ox tay\u0131-b\u0259rab\u0259ri olmayan barbarl\u0131q n\u00fcmun\u0259si g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. Bunu \u0259ks etdir\u0259n kadrlar beyn\u0259lxalq k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 yay\u0131mland\u0131. Ancaq yen\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir beyn\u0259lxalq qurum, Qeyri H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 ya aktivist bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri q\u0131namad\u0131. D\u00fcnya daha bir d\u0259f\u0259 riyakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ikili standartlar siyas\u0259tini g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259di.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, K\u0259lb\u0259c\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin ilk ill\u0259rind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. Lakin, 2020-ci ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n \u0130kinci Qaraba\u011f M\u00fcharib\u0259si, bu m\u0259\u011flubiyy\u0259tin intiqam\u0131n\u0131 almaq v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan tarixi bir imkan yaratd\u0131. Az\u0259rbaycan ordusunun m\u00fck\u0259mm\u0259l haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 texnoloji \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc, Az\u0259rbaycan Prezidentinin diplomatik u\u011furlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edildi. Bu, yaln\u0131z h\u0259rbi bax\u0131mdan deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi v\u0259 milli \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan bir q\u0259l\u0259b\u0259 idi.<\/p>\n<p><strong><em>M\u00fcbariz Xudaverdiyev<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si \u018flill\u0259ri, Veteranlar\u0131 v\u0259<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u015e\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u0130ctimai Birliyinin Pirallah\u0131 rayon filial\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1980-ci ill\u0259rin sonu, 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259ri \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca \u00e7\u0259tin v\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q bir d\u00f6vr kimi xarakteriz\u0259 edilir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fc, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n daxili h\u0259rc-m\u0259rclik v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si, ba\u015fqa&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35710,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-35778","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-qarabag"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35778"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35779,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35778\/revisions\/35779"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}