{"id":35227,"date":"2024-11-14T09:22:09","date_gmt":"2024-11-14T05:22:09","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=35227"},"modified":"2024-11-14T12:24:41","modified_gmt":"2024-11-14T08:24:41","slug":"az%c9%99rbaycan-tarixind%c9%99ki-%c9%99n-boyuk-beyn%c9%99lxalq-t%c9%99dbir-cop-29-oz-isin%c9%99-baslayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=35227","title":{"rendered":"&#8220;Az\u0259rbaycan tarixind\u0259ki \u0259n b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u0259dbir: COP 29 \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flay\u0131b&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 yeni bir d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olan COP 29 beyn\u0259lxalq iqlim sammiti, 2024-c\u00fc ilin \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n biri olaraq \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq arenadak\u0131 m\u00f6vqeyini daha da g\u00fccl\u0259ndirir. Az\u0259rbaycan\u0131n COP 29-a ev sahibliyi etm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin yaln\u0131z regional deyil, h\u0259m d\u0259 qlobal miqyasda iqlim d\u0259yi\u015fikliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 verdiyi \u00f6n\u0259mi v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda f\u0259al i\u015ftirak\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Bu, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ekoloji siyas\u0259tinin d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 tan\u0131nmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, h\u0259r il t\u0259\u015fkil edil\u0259n bu sammitd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n d\u00fcnya liderl\u0259ri, ekspertl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259ri m\u00fczakir\u0259 edirl\u0259r. Bu sammitd\u0259, atmosferd\u0259ki karbon qaz\u0131 miqdar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131, t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n qorunmas\u0131, ekoloji b\u0259rpa v\u0259 yenil\u0259n\u0259bil\u0259n enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7id kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunur. T\u0259dbird\u0259 h\u0259m\u00e7inin inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 maliyy\u0259 v\u0259 texnoloji d\u0259st\u0259yin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n COP29-un \u0259sas diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u00f6vzusu is\u0259 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi ayr\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, paytaxt Bak\u0131da BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131n\u0131n (COP29) Liderl\u0259r Sammitinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n BMT-nin Ba\u015f katibi Antonio Quterre\u015f ciddi v\u0259 s\u0259rt x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ed\u0259r\u0259k, art\u0131q vaxt\u0131n bitdiyini bildirmi\u015fdir. O, bel\u0259 demi\u015fdir: \u201c<em>B\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, art\u0131q itirm\u0259y\u0259 vaxt\u0131m\u0131z qalmay\u0131b. \u0130nsanlar, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ay\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. \u018fks halda, bu, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 baha ba\u015fa g\u0259l\u0259c\u0259k. \u0130qlim maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259si xeyirxah \u0259m\u0259l deyil, bu, bir investisiyad\u0131r. Bu, ixtiyari m\u0259s\u0259l\u0259 deyil, m\u0259cburi m\u0259s\u0259l\u0259dir. H\u0259r ikisi \u0259v\u0259zolunmaz t\u0259dbirdir, bunlar b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yi v\u0259 firavanl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r.<\/em>\u201d BMT-nin r\u0259hb\u0259rinin bu s\u00f6zl\u0259ri, v\u0259ziyy\u0259tin ciddiliyini v\u0259 Sammitin \u0259h\u0259miyy\u0259tini bir daha vur\u011fulay\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n bu ali t\u0259dbir, bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u0259n vacib g\u00fcnd\u0259m madd\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Sammitin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 da \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxundu. \u00dcmumilikd\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n COP29-a ev sahibliyi etm\u0259si, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 u\u011furlar\u0131, multikulturalizm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq, ya\u015f\u0131l g\u00fcnd\u0259lik v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji layih\u0259l\u0259ri, Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131 kimi bir \u00e7ox m\u00f6vzunu \u0259hat\u0259 ed\u0259n nitqind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qam, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n az qala bir ild\u0259n b\u0259ri davam ed\u0259n qarayaxma kampaniyalar\u0131na cavab verm\u0259si oldu. Prezident \u0130lham \u018fliyev, tutarl\u0131 arqumentl\u0259rl\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan bu kampaniyalar\u0131n \u0259sass\u0131z v\u0259 m\u0259qs\u0259dli oldu\u011funu s\u00fcbut etdi. O bildirdi ki, IX \u0259srd\u0259 qlobal neft hasilat\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. \u018fg\u0259r o vaxt b\u0259zi Q\u0259rb siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri v\u0259 media bizi neft d\u00f6vl\u0259ti adland\u0131rsayd\u0131, bu, b\u0259lk\u0259 d\u0259 anla\u015f\u0131lan olard\u0131. Lakin \u0259g\u0259r onlar indi, y\u0259ni bu g\u00fcn d\u0259 bizi neft d\u00f6vl\u0259ti adland\u0131r\u0131rlarsa, bu, \u0259dal\u0259tsizlikdir v\u0259 yaln\u0131z siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 bilikl\u0259rin \u00e7at\u0131\u015fmamas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z qeyd etdi ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan qlobal neft hasilat\u0131nda 0,7 faiz, qlobal qaz hasilat\u0131nda is\u0259 0,9 faiz paya malikdir. Amma d\u00fcnyada bir n\u00f6mr\u0259li neft v\u0259 qaz hasilat\u00e7\u0131s\u0131 olan, Az\u0259rbaycandan 30 qat art\u0131q neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin yalan x\u0259b\u0259r medias\u0131 bizi neft d\u00f6vl\u0259ti adland\u0131r\u0131r. Bu mesaj, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, \u00f6z yerin\u0259 \u00e7atd\u0131. \u00dcmumilikd\u0259, h\u0259r hans\u0131 bir d\u00f6vl\u0259ti onun t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri il\u0259 g\u00fcnahland\u0131rmaq, ucuz v\u0259 primitiv bir yana\u015fmad\u0131r. Bir d\u00f6vl\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, onun \u0259halisinin i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si, \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulu (\u00dcDM), xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 borcu v\u0259 s. kimi dig\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 \u0259saslanmal\u0131d\u0131r. Bu kriteriyalar \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 ittihamlar is\u0259 yersizdir.<\/p>\n<p>Sonda onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, 1 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, davam ed\u0259n boykot \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131, ittihamlar, qarayaxma kompaniyalar\u0131 sonda yen\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 do\u011frulda bilm\u0259li. Bug\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 davam ed\u0259n COP29-da d\u00fcnyan\u0131n 196 \u00f6lk\u0259sindn 72 mind\u0259n art\u0131q i\u015ftirak\u00e7\u0131 topla\u015f\u0131b. Bu is\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 yax\u015f\u0131 d\u0259rs olmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi bu g\u00fcn d\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc m\u0259suliyy\u0259tli i\u015fi \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir v\u0259 dosta, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bel\u0259likl\u0259, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 yaz\u0131n\u0131 yekunla\u015fd\u0131raq: <em>\u201cD\u00fcnya Bak\u0131ya topla\u015f\u0131b v\u0259 biz b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya deyirik: Az\u0259rbaycana xo\u015f g\u0259lmisiniz!\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>X\u0259yal\u0259 Cavan\u015firli<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Pirallah\u0131 rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Aparat\u0131n\u0131n <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u0130ctimai-siyasi v\u0259 humanitar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 yeni bir d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olan COP 29 beyn\u0259lxalq iqlim sammiti, 2024-c\u00fc ilin \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n biri olaraq \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq arenadak\u0131 m\u00f6vqeyini daha da g\u00fccl\u0259ndirir. Az\u0259rbaycan\u0131n COP 29-a ev&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35228,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-35227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35229,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35227\/revisions\/35229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}