{"id":35160,"date":"2024-11-13T08:01:15","date_gmt":"2024-11-13T04:01:15","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=35160"},"modified":"2024-11-13T10:38:44","modified_gmt":"2024-11-13T06:38:44","slug":"konstitusiyamiz-olk%c9%99mizin-suverenliyini-must%c9%99qilliyini-t%c9%99sbit-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=35160","title":{"rendered":"Konstitusiyam\u0131z \u00f6lk\u0259mizin suverenliyini, m\u00fcst\u0259qilliyini t\u0259sbit edir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan ilk milli Konstitusiyas\u0131 il\u0259 qanun\u00e7ulu\u011fu ideya v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemi kimi t\u0259sbit etmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u00fcquqla s\u0131x ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 l\u0259yaq\u0259tin\u0259 h\u00f6rm\u0259t, d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n demokratik qaydada formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 xalq\u0131n hakimiyy\u0259t funksiyalar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u0131, insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fcdafi\u0259si mexanizml\u0259rinin m\u00f6vcudlu\u011fu, siyasi sistemd\u0259 pl\u00fcralizm\u0259 t\u0259minat verilm\u0259si, sosial \u0259dal\u0259t\u0259 nail olmas\u0131, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqlik, milli qanunvericiliyin beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. prosesl\u0259r\u0259 geni\u015f yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, ictimai, siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131n h\u00fcquqi bazas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Konstitusiyada xalq\u0131n d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259tinin yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yi olmas\u0131, idar\u0259\u00e7iliyin hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 kimi t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259r t\u0259sbit olunmu\u015fdur.<\/strong><\/p>\n<p>1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini yenid\u0259n b\u0259rpa ed\u0259 bildi. \u0130lk ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259tin qeyri-pe\u015f\u0259kar siyas\u0259t\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131 c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, qanunvericilik bazas\u0131nda da bo\u015fluq yaratm\u0131\u015fd\u0131. D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyasi xadim Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidil\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycanda h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 vacib islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irildi. 1993-c\u00fc ilin 15 iyununda Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ikinci d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycanda hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131daraq xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259si xalq\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6vl\u0259timizin qurtulu\u015fu kimi qeyd olunur v\u0259 h\u0259min tarixd\u0259n \u00f6lk\u0259mizin yeni bir d\u00f6vr\u00fc ba\u015flan\u0131b. O d\u00f6vr\u0259 n\u0259z\u0259r salark\u0259n ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin xalq\u0131, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, u\u00e7uruma s\u00fcr\u00fckl\u0259diyinin \u015fahidi oluruq. Bel\u0259 bir zamanda xalq\u0131n t\u0259kidi v\u0259 ist\u0259yi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n, Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycan salnam\u0259sin\u0259 daxil ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Ona etimad g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259rin \u00fcmidini tez bir zamanda do\u011frultdu. Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fanl\u0131 v\u0259 silinm\u0259z tarixi yaz\u0131ld\u0131. Dahi \u015e\u0259xsiyy\u0259t xalq\u0131na m\u00f6hk\u0259m d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik t\u0259sisatlar\u0131na malik, demokratik v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq, d\u00fcnya birliyind\u0259 layiqli yer tutan m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131 b\u0259x\u015f etdi. \u00d6lk\u0259mizin qazand\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn u\u011fur v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259r, inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli d\u0259y\u0259rl\u0259rinin qorunmas\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev \u015e\u0259xsiyy\u0259tinin b\u0259hr\u0259sidir. \u00d6lk\u0259miz demokratiya, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu yolu il\u0259 ir\u0259lil\u0259di, xalq birliyi yarand\u0131. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fl\u0131ca xidm\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n biri kimi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 idi.<\/p>\n<p>1994-c\u00fc ild\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin s\u0259drliyi il\u0259 Konstitusiya komissiyas\u0131 yarad\u0131ld\u0131, qanunlar\u0131m\u0131z milli ruhda haz\u0131rland\u0131 v\u0259 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 \u00fcmumxalq referendumu yolu il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fsas Qanunu q\u0259bul edildi. D\u00f6vl\u0259tin f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259y\u0259n bel\u0259 bir m\u00fck\u0259mm\u0259l Konstitusiyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 bir h\u0259qiq\u0259ti d\u0259 s\u00fcbut etdi ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 yaln\u0131z y\u00fcks\u0259k idar\u0259\u00e7ilik t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan siyasi xadiml\u0259r r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259y\u0259 qadirdir. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 bu tarixi s\u0259n\u0259din mahiyy\u0259tini t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k deyirdi: &#8220;Biz Az\u0259rbaycan\u0131n bu g\u00fcn\u00fc, g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck bir s\u0259n\u0259d &#8211; siyasi, h\u00fcquqi s\u0259n\u0259d yaratm\u0131\u015f\u0131q. Bizim Konstitusiya layih\u0259sinin \u0259n m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, bu, ilk, tamamil\u0259 s\u0259rb\u0259st, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131d\u0131r&#8221;. 5 b\u00f6lm\u0259, 12 f\u0259sil v\u0259 158 madd\u0259 h\u0259cmind\u0259 q\u0259bul edil\u0259n \u018fsas Qanunumuzun \u0259ks\u0259r hiss\u0259si, daha do\u011frusu, \u00fc\u00e7d\u0259n biri insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na h\u0259sr olunub. T\u0259kc\u0259 bu fakta \u0259saslan\u0131b Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcny\u0259vi, demokratik v\u0259 h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Konstitusiya Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun \u0259saslar\u0131n\u0131 qoydu. Ulu \u00d6nd\u0259rin birba\u015fa t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f bu S\u0259n\u0259d, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131 kimi tarix\u0259 yaz\u0131ld\u0131. 1995-ci ild\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk parlamentin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259r is\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si prosesinin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na daha geni\u015f imkanlar yaratd\u0131. Onun g\u0259rgin s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u00fcquqi, demokratik, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu yolu il\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131, insanlar\u0131n azad, s\u0259rb\u0259st ya\u015famas\u0131, qanunun aliliyinin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n normativ-h\u00fcquqi baza yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rimizin siyasi kursunun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 olan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 z\u0259ruri h\u00fcquqi islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilib. Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n h\u00fcquqi v\u0259 demokratik islahatlar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 xalq birliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131na t\u0259minat verir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>R\u00fcf\u0259t \u018fhm\u0259dov,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Pirallah\u0131 Rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Aparat\u0131n\u0131n<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259 t\u0259hlil sektorunun m\u00fcdiri<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan ilk milli Konstitusiyas\u0131 il\u0259 qanun\u00e7ulu\u011fu ideya v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemi kimi t\u0259sbit etmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u00fcquqla s\u0131x ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 l\u0259yaq\u0259tin\u0259 h\u00f6rm\u0259t, d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n demokratik qaydada&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35161,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-35160","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35160"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35162,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35160\/revisions\/35162"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}