{"id":3291,"date":"2022-08-04T10:52:12","date_gmt":"2022-08-04T06:52:12","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=3291"},"modified":"2022-08-04T10:52:12","modified_gmt":"2022-08-04T06:52:12","slug":"qadini-aborta-m%c9%99cbur-ed%c9%99n-%c9%99r-v%c9%99-qayinanadir-ginekoloq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=3291","title":{"rendered":"Qad\u0131n\u0131 aborta m\u0259cbur ed\u0259n \u0259r v\u0259 qay\u0131nanad\u0131r &#8211; G\u0130NEKOLOQ"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda do\u011fulan k\u00f6rp\u0259l\u0259rin cins nisb\u0259tind\u0259ki f\u0259rq geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olub.\u00a0\u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259 100 q\u0131za 115 o\u011flan\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n selektiv abortlara g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada birinci yerd\u0259 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda rezonans do\u011furub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259rdir \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 xaricd\u0259 selektiv abortarla ba\u011fl\u0131 tendensiya davam edir. M\u0259hz Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya siyah\u0131s\u0131nda birinci olmas\u0131 insanlarda ciddi narahatl\u0131q do\u011furur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Elmi-T\u0259dqiqat Mamal\u0131q v\u0259 Ginekologiya \u0130nsitutunun elmi katibi, h\u0259kim mama-gineokoloq Aynur\u0259 \u0130smay\u0131lova m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<b>Modern.az<\/b>-a dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><strong>O bildirib ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 ilk olaraq cinsi ayr\u0131-se\u00e7kiliyin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cGender b\u0259rab\u0259rliyinin \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 q\u0131z u\u015faqlar\u0131 ist\u0259nilmir, o\u011flan u\u015faqlar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. Abort he\u00e7 d\u0259 yax\u015f\u0131 hal deyil, m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Cinsiyy\u0259t aborta g\u00f6st\u0259ri\u015f ola bilm\u0259z. Tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r s\u0131ras\u0131nda da cinsiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 apar\u0131lan abort qeyri-qanuni hesab olunur. Kliniki protokola \u0259sas\u0259n qad\u0131n\u0131n 12-ci h\u0259ft\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r hamil\u0259liyi pozmaq h\u00fcququ var. Ya anan\u0131n s\u0259hh\u0259tind\u0259ki probleml\u0259 ba\u011fl\u0131, ya da d\u00f6ld\u0259 inki\u015faf q\u00fcsuru v\u0259 s. olmal\u0131d\u0131r ki, bu hamil\u0259lik pozulsun. 12-ci h\u0259ft\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00f6l\u00fcn cinsiyy\u0259tini bilm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, ultras\u0259s m\u00fcayin\u0259si bunu g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259z. 9-cu h\u0259ft\u0259d\u0259 qandan genetik test g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr ki, bu zaman cinsiyy\u0259ti bilm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olur. Ancaq bu test d\u0259 genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin yoxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn verilir\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Mama-ginekoloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u0131z u\u015faqlar\u0131na olan m\u00fcnasib\u0259t \u0259vv\u0259lki ill\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n d\u0259yi\u015fib:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cC\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u00fcnyaya bax\u0131\u015f\u00a0d\u0259yi\u015fib, amma marifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri durmadan apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Qad\u0131nlar t\u0259r\u0259find\u0259n he\u00e7 vaxt cinsiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 abort ist\u0259yi olmur.\u00a0\u00c7\u00fcnki ana \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6vlad\u0131n cinsinin f\u0259rqi yoxdur. Daha \u00e7ox ki\u015fil\u0259r, qay\u0131nana t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259l\u0259b olunur ki, iki q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131ndan sonra m\u00fctl\u0259q o\u011flan do\u011fulmal\u0131d\u0131r. Bu zaman ail\u0259d\u0259 t\u0259zyiql\u0259r ba\u015flay\u0131r, qad\u0131n da m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 abort h\u0259yata ke\u00e7irir v\u0259 belelikl\u0259 selektiv abortlar\u0131n say\u0131 art\u0131r. \u00d6vlad\u0131n sa\u011flam olma\u011f\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259lidir v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 bunu formala\u015fd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Abortlarla ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram ki, insanlar\u0131n yana\u015fmas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fim. Hamil\u0259liyin h\u0259ft\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olarsa, abortun f\u0259sad\u0131 da o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olar\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim onu da bildirib ki, selektiv abortlar\u0131n bu saya \u00e7atmas\u0131 bir yox, bir ne\u00e7\u0259 problemin c\u0259ml\u0259nmi\u015f formas\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201c\u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 abortlar\u0131n say\u0131 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki c\u0259miyy\u0259td\u0259 qad\u0131nlara f\u0259rq qoyulmur. H\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 valideyn d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr ki, q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 \u0259r\u0259 gedib \u0259zil\u0259c\u0259k, c\u0259miyy\u0259td\u0259 z\u0259if biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259c\u0259k. \u018fsas probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 erk\u0259n nikahlard\u0131. Erk\u0259n nikahlar\u0131n say\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Selektiv abortlar birba\u015fa erk\u0259n nikahlara da ba\u011fl\u0131d\u0131r. Q\u0131z u\u015faqlar\u0131n\u0131 ali t\u0259hsild\u0259n yay\u0131nd\u0131r\u0131b, evliliy\u0259 c\u0259lb etm\u0259m\u0259liyik. D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259st\u0259k olsa, bu saylar\u0131n azalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u015fey \u0259ld\u0259 etmi\u015f olar\u0131q. Ultras\u0259s m\u00fcayin\u0259sind\u0259 cinsiyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat 20-ci h\u0259ft\u0259d\u0259 veril\u0259rs\u0259, abort ist\u0259yi daha da azalacaq. C\u0259miyy\u0259td\u0259 qad\u0131n\u0131n rolu n\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olarsa, selektiv abortlar\u0131n say\u0131 o q\u0259d\u0259r azalar\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda do\u011fulan k\u00f6rp\u0259l\u0259rin cins nisb\u0259tind\u0259ki f\u0259rq geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olub.\u00a0\u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259 100 q\u0131za 115 o\u011flan\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n selektiv abortlara g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada birinci yerd\u0259 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda rezonans&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3293,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[64],"tags":[],"class_list":["post-3291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3294,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3291\/revisions\/3294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}