{"id":32608,"date":"2024-10-03T14:53:32","date_gmt":"2024-10-03T10:53:32","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=32608"},"modified":"2024-10-03T14:55:29","modified_gmt":"2024-10-03T10:55:29","slug":"mu%c9%99llim-nufuzu-niy%c9%99-asagi-dusub-misir-m%c9%99rdanov-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99ri-aciqladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=32608","title":{"rendered":"M\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzu niy\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb? &#8211; Misir M\u0259rdanov s\u0259b\u0259bl\u0259ri A\u00c7IQLADI"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzunun a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si bar\u0259d\u0259 b\u0259zi m\u00fclahiz\u0259l\u0259r s\u0259sl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. Hesab edir\u0259m ki, bu fikirl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n obyektiv v\u0259 subyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259ri, \u0259saslar\u0131 da vard\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u0259cra.az<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri ke\u00e7mi\u015f t\u0259hsil naziri Misir M\u0259rdanov 5 oktyabr M\u00fc\u0259lliml\u0259r G\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 t\u0259hsilver\u0259nl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259ki fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131na m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259rk\u0259n deyib.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan t\u0259hsil tarixini ara\u015fd\u0131ran \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n biri kimi bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015f\u0259m ki, uzun \u0259srl\u0259r boyu c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzu \u00e7ox y\u00fcks\u0259k olub, XX \u0259srin ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r inki\u015faf edib\u201d, &#8211; M.M\u0259rdanov bildirib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzunun y\u00fcks\u0259li\u015fi XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam edib. Lakin 1920-ci ilin aprel i\u015f\u011fal\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yeni d\u0259y\u0259rl\u0259r qurmaq ist\u0259y\u0259n bol\u015fevik h\u00f6kum\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus t\u0259hsil sistemi t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u201cBu zaman t\u0259hsilin klassik t\u0259l\u0259bl\u0259ri &#8220;qulaqard\u0131na vurularaq&#8221; plan doldurmaq, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin v\u0259 savadl\u0131lar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00f6tm\u0259k iddias\u0131 t\u0259hsil sistemin\u0259 t\u0259dric\u0259n t\u0259sad\u00fcfi adamlar\u0131n g\u0259li\u015fin\u0259 r\u0259vac verdi&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;D\u00f6vr\u00fcn \u015f\u0259raitin\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 m\u00fc\u0259llim k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 (el\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 d\u0259) \u0259n h\u00f6rm\u0259tli v\u0259 n\u00fcfuzlu \u015f\u0259xs hesab edilirdi. Gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fan, yay\u0131n istisind\u0259, q\u0131\u015f\u0131n soyu\u011funda s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015famad\u0259k \u0259ll\u0259\u015f\u0259n v\u0259 z\u0259hm\u0259thaqq\u0131 kimi yaln\u0131z \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131- ya\u011f, pendir, bu\u011fda, kartof, meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 sair alan k\u0259nd camaat\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, b\u0259zi adamlar\u0131n n\u0259z\u0259rind\u0259 &#8220;\u0259li cibind\u0259 b\u0259y balas\u0131 kimi g\u0259z\u0259n&#8221; m\u00fc\u0259llimin z\u0259hm\u0259ti pulla \u00f6d\u0259nilirdi. Dig\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri il\u0259 b\u0259rab\u0259r, camaat u\u015faqlar\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi as\u0131l\u0131 olan m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 yaln\u0131z ziyal\u0131 kimi h\u00f6rm\u0259t etmirdi, h\u0259m d\u0259 k\u0259ndd\u0259 pulu olan yegan\u0259 adam kimi ona m\u00f6htac idi. X\u0259st\u0259sin\u0259 d\u0259rman, u\u015fa\u011f\u0131na ayaqqab\u0131, evin\u0259 q\u0259nd almaq ist\u0259y\u0259n pul \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259llimin qap\u0131s\u0131na gedirdi. Bu bax\u0131mdan da ham\u0131 m\u00fc\u0259llimi \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcr, \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259llim g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min &#8220;kurslar\u0131&#8221; oxumaq, ya u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 orada oxutmaq ist\u0259yirdi. Bu zaman pedaqoji i\u015f\u0259 maraq, m\u00fc\u0259llimlik h\u0259v\u0259si, y\u00fcks\u0259k savad v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131rd\u0131. D\u00f6vl\u0259ti is\u0259 bu v\u0259zif\u0259nin mahiyy\u0259ti yox, zahiri t\u0259r\u0259fi maraqland\u0131r\u0131rd\u0131, h\u0259tta bundan &#8220;\u0259dal\u0259tli d\u00f6vl\u0259t&#8221; imici yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yararlanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, M.M\u0259rdanov sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259sl m\u00fc\u0259llim ad\u0131na layiq olan, mill\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, f\u0259dakar insanlar, h\u0259yatlar\u0131n\u0131 u\u015faqlara v\u0259 t\u0259hsil\u0259 h\u0259sr ed\u0259nl\u0259r az olmay\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cAncaq zaman ke\u00e7dikc\u0259 &#8220;kurslar\u0131&#8221; bitirib \u015f\u00f6hr\u0259tli &#8220;m\u00fc\u0259llim&#8221; ad\u0131n\u0131n arxas\u0131nda daldalananlar \u00f6zl\u0259rini &#8220;t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fc\u0259llim&#8221; kimi t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k yerl\u0259rini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259tdil\u0259r. C\u0259miyy\u0259t, siyasi qurulu\u015f is\u0259 plan t\u0259l\u0259b edirdi &#8211; \u00e7oxlu m\u00fc\u0259llim, \u00e7oxlu savadl\u0131, \u00e7oxlu diplom, attestat v\u0259 s. Daha d\u0259qiq des\u0259k, k\u0259miyy\u0259tin keyfiyy\u0259ti \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzunun a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri kimi \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. T\u0259hlill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 1920-ci ill\u0259rd\u0259 \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131 5 min n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n oldu\u011fu halda, 1941\/42-ci t\u0259dris ilind\u0259 20 min, 1981\/82-ci t\u0259dris ilind\u0259 101 min, 1991\/92-ci t\u0259dris ilind\u0259 130 min, 1995\/96-c\u0131 t\u0259dris ilind\u0259 158 min\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. Daha d\u0259qiq des\u0259k, 70 ilin \u0259rzind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131 30 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox artm\u0131\u015fd\u0131, bu da, \u0259lb\u0259tt\u0259, keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyirdi&#8230;<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259n bu sah\u0259y\u0259 az-\u00e7ox b\u0259l\u0259d olan \u015f\u0259xs kimi o fikrin t\u0259r\u0259fdar\u0131 deyil\u0259m ki, m\u00fc\u0259lliml\u0259rimizin say\u0131 el\u0259 100 il bundan \u0259vv\u0259l oldu\u011fu q\u0259d\u0259r &#8211; y\u0259ni 5 min n\u0259f\u0259r olsun. Bu zaman c\u0259miyy\u0259tin ziyal\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259n, onun inki\u015faf\u0131na misilsiz xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc, y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259tli, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r minl\u0259rl\u0259, milyonlarla \u015f\u0259xsiyy\u0259td\u0259n v\u0259 onlar\u0131 yeti\u015fdir\u0259n \u0259sl m\u00fc\u0259lliml\u0259rd\u0259n s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259zdi. M\u0259ni narahat ed\u0259n 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n tam formala\u015fan ali t\u0259hsil \u015f\u0259b\u0259k\u0259mizin b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131ndan yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259sidir\u201d.<\/p>\n<p>Eks-nazir bildirib ki, \u00f6t\u0259n \u0259srin 60-70-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzunun sur\u0259tl\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cBir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 xat\u0131rlay\u0131ram ki, m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 \u00f6zl\u0259rini t\u0259hsil eksperti hesab ed\u0259n b\u0259zil\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n alit\u0259hsillil\u0259rin say\u0131na g\u00f6r\u0259 bir s\u0131ra olk\u0259l\u0259rd\u0259n gerid\u0259 qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259sas g\u0259tir\u0259r\u0259k ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin say\u0131n\u0131 v\u0259 onlara t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulu plan\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r. H\u0259min ekspertl\u0259r &#8220;b\u0259s o t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259rsl\u0259ri kiml\u0259r dey\u0259c\u0259k?&#8221; sual\u0131na cavab ver\u0259 bilmirdil\u0259r, ancaq inad edirdil\u0259r ki, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r v\u0259 onlara t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulu plan\u0131 art\u0131r\u0131ls\u0131n. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 alit\u0259hsillil\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n \u0259leyhin\u0259 deyildim, ancaq bu art\u0131m\u0131 etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l h\u0259min ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n v\u0259 elmi-pedaqoji potensial\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri hesab edirdim. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 sonralar b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 ba\u011flanmas\u0131na nail oldu\u011fumuz \u00f6z\u0259l &#8220;universitetl\u0259r&#8221; a\u00e7\u0131ld\u0131, t\u0259sad\u00fcfi adamlar orada m\u00fc\u0259llimliy\u0259 d\u0259v\u0259t olundu, oraya m\u00fcxt\u0259lif yollarla q\u0259bul olunmu\u015f t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r is\u0259 m\u0259zun olduqdan sonra orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llimlik etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar v\u0259 bu amil d\u0259 t\u0259hsild\u0259 k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin keyfiyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259sin\u0259 daha bir s\u0259b\u0259b oldu, bel\u0259likl\u0259, h\u0259m t\u0259hsilimizin keyfiyy\u0259ti, h\u0259m d\u0259 m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzu a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259kd\u0259 davam etdi\u201d.<\/p>\n<p>Sabiq nazir deyib ki, m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzuna m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n amill\u0259r s\u0131ras\u0131na 1988-ci ilin q\u0131\u015f\u0131nda Erm\u0259nistanda ya\u015fayan 300 min\u0259 yax\u0131n soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 zorla \u00f6z ata-baba yurdundan qovulmas\u0131n\u0131, 1988-1992-ci ill\u0259rd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259traf\u0131nda ba\u015f ver\u0259n m\u0259lum hadis\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir milyona yax\u0131n insan\u0131n m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini, ba\u015f vermi\u015f siyasi hadis\u0259l\u0259rin iqtisadi dur\u011funlu\u011fa, k\u0259skin maliyy\u0259 probleml\u0259rin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmas\u0131n\u0131, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin sosial v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sini, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 istedadl\u0131, y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131q qabiliyy\u0259tin\u0259 malik (ki\u015fi) m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin t\u0259hsil sistemini t\u0259rk etm\u0259sini d\u0259 daxil etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cYen\u0259 d\u0259 yaranan m\u00fc\u0259llim \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yerini t\u0259sad\u00fcfi adamlar, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u00fcr\u0259yinin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 kimi yox, &#8220;birt\u0259h\u0259r g\u00fcn ke\u00e7irm\u0259k&#8221; kimi baxan minl\u0259rl\u0259 insan tutdu, bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzuna k\u0259skin m\u0259nfi t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi\u201d.<\/p>\n<p>M.M\u0259rdanovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 1992-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f T\u0259hsil Qanununa m\u00fcvafiq olaraq \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 pedaqoji i\u015f\u00e7il\u0259rin h\u0259ft\u0259lik tarif stavkas\u0131n\u0131n 18 saatdan 12 saata endirilm\u0259si, \u0259slind\u0259, m\u00fct\u0259r\u0259qqi add\u0131m idi v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, \u00f6z pe\u015f\u0259karl\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, eyni zamanda, m\u00f6vcud qanunvericilik \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 onlar\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u201cLakin bu m\u00fct\u0259r\u0259qqi add\u0131m da bir s\u0131ra yeni probleml\u0259rin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Bel\u0259 ki, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 yeni m\u00fc\u0259lliml\u0259rin i\u015f\u0259 q\u0259buluna \u015f\u0259rait yarad\u0131ld\u0131. \u018fks\u0259r hallarda ixtisasl\u0131 kadrlar olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-ixtisas sahibl\u0259ri, h\u0259tta qeyri-pedaqoji t\u0259hsillil\u0259r d\u0259 haradansa sertifikatlar \u0259ld\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. \u00d6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131 k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artd\u0131, m\u00fc\u0259llim-\u015fagird nisb\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fc. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, \u0259g\u0259r 1991\/92-ci t\u0259dris ilind\u0259 \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 130 min m\u00fc\u0259llim f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdis\u0259, 1995\/96-c\u0131 t\u0259dris ilind\u0259, c\u0259mi 4 ild\u0259n sonra onlar\u0131n say\u0131 28 min n\u0259f\u0259r artaraq 158 min\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015f nazir bildirib ki, informasiya kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 c\u0259miyy\u0259timiz\u0259 daxil olmas\u0131 da m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzuna \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>\u201cBir t\u0259r\u0259fd\u0259n ya\u015fl\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin (b\u0259z\u0259n g\u0259ncl\u0259rin d\u0259) m\u00fcasir texniki vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259m\u0259si, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n b\u0259zi k\u0259nd m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 internetin, yaxud komp\u00fcterl\u0259rin olmamas\u0131, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 g\u0259ncl\u0259rin virtual d\u00fcnya il\u0259 s\u0131x \u00fcnsiyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259kt\u0259b, m\u00fc\u0259llim, t\u0259hsil haqq\u0131nda olan t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rinin d\u0259yi\u015fm\u0259si \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus probleml\u0259r yaratd\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Daha bir amil uzun m\u00fcdd\u0259t abituriyentl\u0259rin se\u00e7diyi \u0259sas pe\u015f\u0259 \u00fczr\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r bal toplamad\u0131qda pedaqoji ixtisaslara q\u0259bul edilm\u0259si olmu\u015fdur. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259kim olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r az bal toplayanda biologiya, ya kimya m\u00fc\u0259llimliyin\u0259, h\u00fcquq\u015f\u00fcnas olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r tarix, ya \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimliyin\u0259 &#8220;d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc&#8221;. Bu g\u0259nc m\u00fc\u0259llimliyi \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k pe\u015f\u0259 kimi q\u0259bul etmir, \u00f6mr\u00fc boyu daxil olmaq ist\u0259diyi ixtisas\u0131n nostaljisi il\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. M\u0259n t\u0259hsil\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyim ill\u0259rd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 auditoriyalarda &#8220;kim m\u00fc\u0259llim olmaq arzusu il\u0259 bu fak\u00fclt\u0259y\u0259 q\u0259bul olunub?&#8221; sual\u0131n\u0131 vermi\u015f\u0259m, dem\u0259k olar ki, he\u00e7 k\u0259s \u0259lini qald\u0131rmay\u0131b, ham\u0131s\u0131 ba\u015fqa ixtisas almaq \u00fc\u00e7\u00fcn imtahanlara qat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, y\u00fczl\u0259rl\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 k\u00f6n\u00fcls\u00fcz olaraq m\u00fc\u0259llimlik ixtisas\u0131nda t\u0259hsil al\u0131b, qeyd edil\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 oxudu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sini sev\u0259 bilm\u0259yib, universiteti &#8220;birt\u0259h\u0259r&#8221; ba\u015fa vurub, n\u0259tic\u0259d\u0259 is\u0259 m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259m\u0259li olub\u201d.<\/p>\n<p>M.M\u0259rdanov fikirl\u0259rini \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k son 80 il\u0259 yax\u0131n bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzunun a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 amill\u0259rin s\u0259b\u0259b oldu\u011funu qeyd edib:<\/p>\n<p>m\u00fcxt\u0259lif obyektiv v\u0259 subyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bel\u0259likl\u0259, onlar\u0131n s\u0131ras\u0131na t\u0259sad\u00fcfi insanlar\u0131n daxil olmas\u0131; m\u00fc\u0259lliml\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si sah\u0259sind\u0259 vaxt\u0131nda t\u0259sirli t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259m\u0259si; m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259kmil olmamas\u0131, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259t\u0259 haz\u0131rlanan m\u00fc\u0259lliml\u0259rin ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 bilikl\u0259rinin, pe\u015f\u0259karl\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131; m\u00fc\u0259llim olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin se\u00e7im mexanizminin t\u0259kmil olmamas\u0131; uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 s\u0259n\u0259d ver\u0259n abituriyentl\u0259rin se\u00e7im zaman\u0131 pedaqoji ixtisaslar\u0131 siyah\u0131n\u0131n sonunda &#8220;h\u0259r ehtimala\u00a0 qar\u015f\u0131&#8221; g\u00f6st\u0259rm\u0259si; bir \u00e7ox hallarda c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131nda t\u0259hsilin rolunun v\u0259 m\u00fc\u0259llimin missiyas\u0131n\u0131n layiq oldu\u011fu s\u0259viyy\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259m\u0259si; m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 v\u0259 t\u0259hsil\u0259 m\u00fcnasib\u0259tin m\u0259nfi istiqam\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259si, da\u011f\u0131d\u0131c\u0131l\u0131q meyll\u0259rinin t\u0259hsil sistemin\u0259 d\u0259 siray\u0259t etm\u0259si, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n t\u0259cr\u00fcb\u0259li kadrlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcz tutmas\u0131; informasiya c\u0259miyy\u0259tinin yaranmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259llim\u0259 olan t\u0259l\u0259bl\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzunun a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si bar\u0259d\u0259 b\u0259zi m\u00fclahiz\u0259l\u0259r s\u0259sl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. Hesab edir\u0259m ki, bu fikirl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n obyektiv v\u0259 subyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259ri, \u0259saslar\u0131 da vard\u0131r\u201d. M\u0259cra.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32611,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"class_list":["post-32608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32608"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32610,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32608\/revisions\/32610"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}