{"id":3131,"date":"2022-08-02T10:03:40","date_gmt":"2022-08-02T06:03:40","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=3131"},"modified":"2022-08-02T10:03:40","modified_gmt":"2022-08-02T06:03:40","slug":"bu-gun-az%c9%99rbaycan-kinosu-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=3131","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Kinosu G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Avqustun 2-si Az\u0259rbaycan kinosunun yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>M\u0259cra.az<\/strong> &#8220;Report&#8221;-a istinadla xat\u0131lad\u0131r ki, 1898-ci il avqustun 2-d\u0259 Bak\u0131da Az\u0259rbaycan kinematoqraf\u0131n\u0131n istehsal\u0131 olan ilk q\u0131sametrajli, s\u0259ssiz film (\u201c\u0130li\u015fdin\u201d) n\u00fcmayi\u015f olunub.<\/p>\n<p>\u0130lk filml\u0259r fotoqraf v\u0259 nasir Aleksandr Mi\u015fonun \u00e7\u0259kdiyi xronika s\u00fcjetl\u0259r (&#8220;Bibiheyb\u0259td\u0259 neft fontan\u0131 yan\u011f\u0131n\u0131&#8221;, &#8220;Balaxan\u0131da neft fontan\u0131&#8221;, &#8220;\u015e\u0259h\u0259r ba\u011f\u0131nda xalq g\u0259zintisi&#8221;, &#8220;Qafqaz r\u0259qsi&#8221;, \u201c\u018flah\u0259zr\u0259t Buxara \u0259mirinin yolasalma m\u0259rasimi v\u0259 s.) v\u0259 bir b\u0259dii kinos\u00fcjetd\u0259n (&#8220;\u0130li\u015fdin&#8221;) ibar\u0259t idi.<\/p>\n<p>1915-ci ild\u0259 Qafqazda Pirone qarda\u015flar\u0131n\u0131n a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 s\u0259hmdar c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri (ticar\u0259t evl\u0259ri) t\u0259r\u0259find\u0259n Bak\u0131, Tiflis, Yerevan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 prokat kontorlar\u0131 yarad\u0131l\u0131b. 1915-ci ild\u0259 ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n c\u0259miyy\u0259t neft s\u0259naye\u00e7il\u0259rinin pulu il\u0259 \u0130brahim b\u0259y Musab\u0259yovun &#8220;Neft v\u0259 milyonlar s\u0259lt\u0259n\u0259tind\u0259&#8221; roman\u0131 \u0259sas\u0131nda eyniadl\u0131 ilk Az\u0259rbaycan b\u0259dii filminin \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 ba\u015flay\u0131b. Filmi \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Peterburqdan rejissor Boris Svetlov d\u0259v\u0259t olunub. T\u0259bi\u0259t m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259ri Bak\u0131da v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rd\u0259, pavilyonla ba\u011fl\u0131 s\u0259hn\u0259l\u0259r is\u0259 Tiflisd\u0259 \u00e7\u0259kilib. Filmd\u0259 L\u00fctf\u0259li b\u0259y rolunu H\u00fcseyn \u018fr\u0259blinski oynay\u0131b.<\/p>\n<p>1916-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131da \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovun &#8220;Ar\u015f\u0131n mal alan&#8221; operettas\u0131 \u0259sas\u0131nda ilk Az\u0259rbaycan kinokomediyas\u0131 \u00e7\u0259kilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u00f6kum\u0259t bir \u00e7ox m\u0259d\u0259ni-siyasi islahatlar ke\u00e7irib. Xarici al\u0259ml\u0259 diplomatik, m\u0259d\u0259ni-iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r d\u00fcnya kinosunun ilk n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin Bak\u0131ya g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 ictimai bax\u0131\u015flara t\u0259kan verib. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131da kinematoqrafiya h\u0259v\u0259skarlar\u0131n\u0131n say\u0131 artma\u011fa ba\u015flay\u0131b. 1918-ci ild\u0259 onlar \u201cKinematoqrafiya v\u0259 teatr qulluq\u00e7ular\u0131 \u015furas\u0131\u201dnda birl\u0259\u015fibl\u0259r.<\/p>\n<p>1919-cu ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin ild\u00f6n\u00fcm\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 &#8220;T\u0259nt\u0259n\u0259&#8221; adl\u0131 tammetrajl\u0131 film ekranlarda n\u00fcmayi\u015f etdirilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulduqdan sonra 1923-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Foto-Kino \u0130dar\u0259si (AFK\u0130) yarad\u0131l\u0131b v\u0259 h\u0259min il aprelin 28-d\u0259 Birinci D\u00f6vl\u0259t Kinofabriki a\u00e7\u0131l\u0131b. Burada \u00e7\u0259kil\u0259n ilk film xalq \u0259fsan\u0259sinin motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cQ\u0131z qalas\u0131\u201d b\u0259dii filmi olub.<\/p>\n<p>1923-1926-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 kinostudiya Birinci D\u00f6vl\u0259t Kinofabriki, sonradan AFK\u0130 Kinofabrik il\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k \u201cAzd\u00f6vl\u0259tkino\u201d, \u201cAz\u0259rkino\u201d, \u201cAz\u0259rfilm\u201d, \u201cAzd\u00f6vl\u0259tkinos\u0259naye\u201d, \u201cBak\u0131 kinostudiyas\u0131\u201d, \u201cAz\u0259rbaycanfilm\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131b. 1960-c\u0131 ild\u0259n dramaturq C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanfilm\u201dd\u0259 indiy\u0259d\u0259k iki mind\u0259n \u00e7ox m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v v\u0259 janrda film istehsal olunub. Onlar\u0131n bir hiss\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201cAr\u015f\u0131n mal alan\u201d, \u201c\u015e\u0259rikli \u00e7\u00f6r\u0259k\u201d, \u201cAd g\u00fcn\u00fc\u201d, \u201cSevinc buxtas\u0131\u201d, \u201c\u0130stintaq\u201d, \u201cYaramaz\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131na, bir \u00e7ox filml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201c\u00d6gey ana\u201d, \u201cUzaq sahill\u0259rd\u0259\u201d, \u201cAr\u015f\u0131n mal alan\u201d, \u201cBizim C\u0259bi\u015f m\u00fc\u0259llim\u201d, \u201cAx\u0131r\u0131nc\u0131 a\u015f\u0131r\u0131m\u201d, \u201cN\u0259simi\u201d, \u201c\u00d6zg\u0259 vaxt\u201d, \u201cSar\u0131 g\u0259lin\u201d, \u201cOvsun\u00e7u\u201d, \u201cButa\u201d, \u201c\u00c7\u00f6l\u00e7\u00fc\u201d, \u201cNabat\u201d, \u201cAx\u0131nla a\u015fa\u011f\u0131\u201d v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri beyn\u0259lxalq v\u0259 dig\u0259r kinofestivallar\u0131n m\u00fckafatlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 2000-ci il 18 dekabr tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 avqustun 2-si kino i\u015f\u00e7il\u0259rinin pe\u015f\u0259 bayram\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan Kinosu G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avqustun 2-si Az\u0259rbaycan kinosunun yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr. M\u0259cra.az &#8220;Report&#8221;-a istinadla xat\u0131lad\u0131r ki, 1898-ci il avqustun 2-d\u0259 Bak\u0131da Az\u0259rbaycan kinematoqraf\u0131n\u0131n istehsal\u0131 olan ilk q\u0131sametrajli, s\u0259ssiz film (\u201c\u0130li\u015fdin\u201d) n\u00fcmayi\u015f olunub. \u0130lk filml\u0259r fotoqraf&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3133,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,57],"tags":[],"class_list":["post-3131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-mdniyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3134,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3131\/revisions\/3134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}