{"id":27671,"date":"2024-03-30T17:01:59","date_gmt":"2024-03-30T13:01:59","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=27671"},"modified":"2024-03-30T17:02:35","modified_gmt":"2024-03-30T13:02:35","slug":"tarixin-ibr%c9%99t-d%c9%99rsi-v%c9%99-haqq-%c9%99dal%c9%99t-ugrunda-mubariz%c9%99miz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=27671","title":{"rendered":"Tarixin ibr\u0259t d\u0259rsi v\u0259 haqq-\u0259dal\u0259t u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259miz"},"content":{"rendered":"<p>Tarixin s\u0259hif\u0259l\u0259ri v\u0259r\u0259ql\u0259ndikc\u0259 yeni-yeni faktlar, erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin t\u00fck\u00fcrp\u0259d\u0259n s\u0259hn\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Son iki y\u00fcz ild\u0259 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 bir \u00e7ox \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, faci\u0259l\u0259r v\u0259 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131, m\u00fcsib\u0259tl\u0259rl\u0259 dolu s\u0259hif\u0259l\u0259r d\u0259 yaz\u0131l\u0131b. Bu d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda ya\u015fand\u0131. Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri tarixin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 mifik \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, deportasiya v\u0259 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. Sovet hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 70 il xalq\u0131n qan yadda\u015f\u0131n\u0131 silm\u0259y\u0259 arams\u0131z c\u0259hdl\u0259r g\u00f6st\u0259rils\u0259 d\u0259, bu, m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, h\u0259qiq\u0259t an\u0131 yeti\u015fdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131qdan sonra xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi ke\u00e7mi\u015finin obyektiv m\u0259nz\u0259r\u0259sini yaratmaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir. Uzun ill\u0259r gizli saxlan\u0131lan, \u00fcz\u0259rin\u0259 qada\u011fa qoyulmu\u015f h\u0259qiq\u0259tl\u0259r a\u00e7\u0131l\u0131r, t\u0259hrif edilmi\u015f hadis\u0259l\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259sl qiym\u0259tini al\u0131r. 1813-c\u00fc v\u0259 1828-ci ill\u0259rd\u0259 imzalanan\u00a0 G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n, tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n bu milli faci\u0259sinin davam\u0131 kimi onun torpaqlar\u0131n\u0131n z\u0259bti ba\u015fland\u0131. Q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 bu siyas\u0259t ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irildi. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 31 mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilib. Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n F\u0259rman\u0131n imzalanmas\u0131 fakt\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlara, habel\u0259 h\u0259qiq\u0259tin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131na t\u0259kan verdi. S\u00f6z\u00fcged\u0259n F\u0259rmandan sonra h\u0259min tarixin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, \u00e7oxlu \u0259s\u0259rl\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \u0259cn\u0259bi dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmu\u015fdur. Bu qiym\u0259tli tarixi s\u0259n\u0259d\u00a0 erm\u0259ni x\u0259yan\u0259tini, onlar\u0131n\u00a0 insanl\u0131\u011fa, b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259\u00a0 qar\u015f\u0131 \u00e7evrilmi\u015f eyb\u0259c\u0259rlikl\u0259rini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya qar\u015f\u0131s\u0131nda if\u015fa etm\u0259y\u0259 imkan yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, XX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti biz\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ac\u0131 tarixd\u0259n ibr\u0259t alaraq hadis\u0259l\u0259r\u0259 tarixi, siyasi v\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 aparmaq v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 s\u00f6vq edir<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin bu sah\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi t\u0259dbirl\u0259r erm\u0259nil\u0259rin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi 31 Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 faci\u0259sinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 i\u015find\u0259 \u0259n qiym\u0259tli\u00a0 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rdir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi kimi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 bu g\u00fcn onun ax\u0131ra q\u0259d\u0259r h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259diyi q\u0259rarlar\u0131n m\u0259ntiqi davam\u0131 olaraq soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k borcunu tarixin h\u00f6km\u00fc kimi q\u0259bul edir. C\u0259miyy\u0259timizd\u0259 bir k\u0259sin, h\u0259r hans\u0131 bir z\u0259mind\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 yol verilm\u0259d\u0259n \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259r miqyas\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f fundamental insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn real imkanlar yaran\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>El\u015fad \u018fm\u0259nov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tarix\u00e7i, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarixin s\u0259hif\u0259l\u0259ri v\u0259r\u0259ql\u0259ndikc\u0259 yeni-yeni faktlar, erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin t\u00fck\u00fcrp\u0259d\u0259n s\u0259hn\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Son iki y\u00fcz ild\u0259 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 bir \u00e7ox \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, faci\u0259l\u0259r v\u0259 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131, m\u00fcsib\u0259tl\u0259rl\u0259 dolu s\u0259hif\u0259l\u0259r d\u0259 yaz\u0131l\u0131b.&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27672,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-27671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27673,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27671\/revisions\/27673"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}