{"id":27662,"date":"2024-03-30T16:51:53","date_gmt":"2024-03-30T12:51:53","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=27662"},"modified":"2024-03-30T17:02:52","modified_gmt":"2024-03-30T13:02:52","slug":"31-mart-az%c9%99rbaycanlilara-qarsi-tor%c9%99dil%c9%99n-soyqirimi-aktidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=27662","title":{"rendered":"31 Mart &#8211; Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 akt\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>1918-ci ilin 30 mart &#8211; 3 aprel tarixind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015eamax\u0131, Quba, Xa\u00e7maz, L\u0259nk\u0259ran, Hac\u0131qabul, Salyan, Z\u0259ng\u0259zur, Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 Bak\u0131 Sovetin\u0259 da\u015fnak erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m akt\u0131 t\u00f6r\u0259dibl\u0259r.<\/p>\n<p>Tarixi faktlara \u0259sa\u0259n 1917-ci ild\u0259 Rusiyada ba\u015f vermi\u015f Oktyabr inqilab\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259, Stepan \u015eaumyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi bol\u015fevik Bak\u0131 Soveti Bak\u0131 quberniyas\u0131nda hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdir. Etnik erm\u0259ni olan v\u0259 Britaniya h\u00f6kum\u0259tind\u0259n milyon q\u0131z\u0131l rubl m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 ilkin yard\u0131m alan Stepan \u015eaumyan, Bak\u0131da az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 bol\u015fevikl\u0259rl\u0259 erm\u0259ni milliy\u0259t\u00e7il\u0259rinin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir. 9 mart 1918-ci ild\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin o\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259d Ta\u011f\u0131yevin d\u0259fn m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn general Tal\u0131\u015finskinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Az\u0259rbaycan alay\u0131 Bak\u0131ya g\u0259lmi\u015fdir. M\u0259h\u0259mm\u0259d Ta\u011f\u0131yev L\u0259nk\u0259ran \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n ixtilafda rus-erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirlmi\u015fdir v\u0259 onun d\u0259fn m\u0259rasimi 27 mart g\u00fcn\u00fcn\u0259 t\u0259yin edilmi\u015fdir. General Tal\u0131\u015finski Bak\u0131ya g\u0259lm\u0259zd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l Lenin Bak\u0131 Sovetinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Stepan \u015eaumyana gizli teleqram g\u00f6nd\u0259rir. Leninin \u015eaumyana etdiyi bu m\u00fcraci\u0259t\u0259 baxmayaraq, Bak\u0131ya daxil olark\u0259n general Tal\u0131\u015finski v\u0259 Az\u0259rbaycan alay\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri Bak\u0131 Soveti t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015flar, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar Bak\u0131 Sovetin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan bir il sonra erm\u0259nil\u0259r bu hadis\u0259l\u0259ri bol\u015fevikl\u0259rl\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hakimiyy\u0259t m\u00fcbariz\u0259si kimi m\u0259tbuatda yayd\u0131lar. 1919-cu ilin yay\u0131nda AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n Bak\u0131ya g\u00f6nd\u0259ril\u0259n general Harborda t\u0259qdim edil\u0259n s\u0259n\u0259dd\u0259 erm\u0259ni yepiskopu Baqrat erm\u0259nil\u0259rin mart hadis\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 inkar edir. Baqrat Bak\u0131da hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n 1000 n\u0259f\u0259rd\u0259n 300-n\u00fcn erm\u0259ni v\u0259 rus, 700-n\u00fcn m\u00fcs\u0259lman oldu\u011funu iddia edirdi. Bu soyq\u0131r\u0131m t\u0259kc\u0259 Bak\u0131yla \u0259hat\u0259li deyildi. Aprel ay\u0131n\u0131n ilk ong\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n Bak\u0131da t\u00f6r\u0259dil\u0259n bu q\u0259tliamlar eynil\u0259 \u015eamax\u0131, Quba, Xa\u00e7maz, L\u0259nk\u0259ran, Hac\u0131qabul, S\u0259lyan, Z\u0259ng\u0259zur, Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 edildi.<\/p>\n<p>Hadis\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rdi ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri sonralar da \u00f6z \u00e7irkin niyy\u0259tl\u0259rind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259yib, dinc insanlar\u0131 q\u0259ddar \u00fcsullarla k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131na m\u0259ruz qoyaraq cinay\u0259tl\u0259rini \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259r\u0259, tarixi saxtala\u015fd\u0131rma\u011fa, \u00f6z xeyirl\u0259rin\u0259 yazma\u011fa \u0259l at\u0131blar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ba\u015f vermi\u015f bu d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, 1919 v\u0259 1920-ci ilin mart ay\u0131n\u0131n 31-i iki d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcmummilli mat\u0259m g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edils\u0259 d\u0259 sonradan unudulub. \u00dcumilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 31 mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilib. Ulu \u00f6nd\u0259rimizin xalq\u0131m\u0131z\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 budur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>El\u00e7in H\u00fcseynov,<\/strong><\/p>\n<p><b>\u00a0C\u0259lilabad rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1918-ci ilin 30 mart &#8211; 3 aprel tarixind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015eamax\u0131, Quba, Xa\u00e7maz, L\u0259nk\u0259ran, Hac\u0131qabul, Salyan, Z\u0259ng\u0259zur, Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 Bak\u0131&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27663,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-27662","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27662"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27664,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27662\/revisions\/27664"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}