{"id":24400,"date":"2023-11-20T15:44:32","date_gmt":"2023-11-20T11:44:32","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=24400"},"modified":"2023-11-20T15:44:32","modified_gmt":"2023-11-20T11:44:32","slug":"beyn%c9%99lxalq-tendensiyalari-n%c9%99z%c9%99r%c9%99-alan-adekvat-inkisaf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=24400","title":{"rendered":"Beyn\u0259lxalq tendensiyalar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan adekvat inki\u015faf"},"content":{"rendered":"<p>31 il \u0259vv\u0259l f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 h\u0259l\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131 vaxtda \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi sistemin yarad\u0131lmas\u0131na\u00a0 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fdir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan demokratiya yolunda inamla ir\u0259lil\u0259yir. Demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyini s\u00f6zd\u0259 deyil, \u0259m\u0259ld\u0259 t\u0259sdiql\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259\u00a0 demokratik c\u0259miyy\u0259tin atributlar\u0131 olan insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, azad m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131, \u00e7oxpartiyal\u0131 sistemin yarad\u0131lmas\u0131, se\u00e7kil\u0259rin demokratik, beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011fun ke\u00e7irilm\u0259si kimi biri-birind\u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapd\u0131. M\u0259hz ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi siyas\u0259tin v\u0259 haz\u0131rda bu x\u0259ttin Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furlu davam etdirilm\u0259sinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf t\u0259cr\u00fcb\u0259si d\u00fcnyaya n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan 2002-2022-ci ill\u0259rd\u0259 yuxar\u0131 orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupuna daxil olub. Son 20 il \u0259rzind\u0259 D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri 30 d\u0259f\u0259 art\u0131b. \u018fg\u0259r 2003-c\u00fc ild\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259ri 150 manatdan az idis\u0259, haz\u0131rda bu r\u0259q\u0259m 3500 manatdan \u00e7oxdur.\u00a0 20 ild\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin illik sosial m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259ri 20 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 38 d\u0259f\u0259, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 12 d\u0259f\u0259, minimum pensiya 14 d\u0259f\u0259, orta ayl\u0131q pensiya 18 d\u0259f\u0259, ya\u015fa g\u00f6r\u0259 orta ayl\u0131q pensiya 19 d\u0259f\u0259, \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya 14 d\u0259f\u0259, ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya 19 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Pensiya \u00fczr\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n illik v\u0259sait h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 30 d\u0259f\u0259 artaraq 6 milyard manata \u00e7at\u0131b. 2003-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2022-ci ild\u0259 yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si 44,7 faizd\u0259n 5,5 faiz\u0259 enib, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 77.4 manatdan 839,4 manata y\u00fcks\u0259lib.\u00a0 Qeyri-neft ixrac\u0131 0,26 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan 3,05 milyard AB\u015e dollar\u0131na y\u00fcks\u0259lib; 2003-2022-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 2,2 d\u0259f\u0259, n\u0259qliyyat sektoru 4,9 d\u0259f\u0259, turizm v\u0259 ictimai ia\u015f\u0259 18,9 d\u0259f\u0259, informasiya v\u0259 rabit\u0259 sah\u0259si is\u0259 23 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Xarici ticar\u0259tin profisiti 0,5 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan 23,6 milyard AB\u015e dollar\u0131nad\u0259k art\u0131b. Birba\u015fa xarici borcun h\u0259cmi azalaraq haz\u0131rda \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 9,3 faizini t\u0259\u015fkil edir.\u00a0 Strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 1,4 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan 66,1 milyard AB\u015e dollar\u0131na y\u00fcks\u0259lib.\u00a0 \u0130qtisadiyyata y\u00f6n\u0259ldil\u0259n investisiyalar 2,8 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan 17,1 milyard AB\u015e dollara q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib. 2003-2022-ci ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na yat\u0131r\u0131lan \u00fcmumi investisiya h\u0259cmi 310,4 milyard dollar t\u0259\u015fkil edib.\u00a0 S\u0259nayed\u0259 m\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 4,0 milyard manatdan 86,4 milyard manata q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib.\u00a0 S\u0259naye m\u0259hsulunun \u00fcmumi h\u0259cmind\u0259 \u00f6z\u0259l sektorun pay\u0131 54,9 faizd\u0259n 87,6 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 m\u0259hsul burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n nominal h\u0259cmi 13,5 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb, \u0259halinin g\u0259lirl\u0259ri 10,5 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Respublikan\u0131n 32 rayonu \u00fczr\u0259 239,3 min hektar \u0259razid\u0259 \u00fcmumi layih\u0259 d\u0259y\u0259ri 2,4 milyard manat olan 51 aqropark\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. 2004-c\u00fc ild\u0259n b\u0259ri regionlarda 1,8 milyarddan \u00e7ox yeni i\u015f yeri v\u0259 52 mind\u0259n art\u0131q yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259 yarad\u0131l\u0131b. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 60-dan \u00e7ox yeni elektrik stansiyas\u0131 istismara verilib. Regionlarda qazla\u015fd\u0131rman\u0131n s\u0259viyy\u0259si 94%-i \u00f6t\u00fcb. Fasil\u0259siz i\u00e7m\u0259li su alan \u0259hali \u00fczr\u0259 g\u00f6st\u0259rici 9%-d\u0259n 73%-a \u00e7at\u0131b. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u0259sas hiss\u0259si b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 aid olmaqla 3.600-d\u0259n \u00e7ox m\u0259kt\u0259b, 450-d\u0259n \u00e7ox u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131, 760-a yax\u0131n tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 17 min kilometrd\u0259n \u00e7ox avtomobil yolu, 500-d\u0259n \u00e7ox k\u00f6rp\u00fc v\u0259 tunell\u0259r tikilib v\u0259 ya t\u0259mir olunub, 43 Olimpiya \u0130dman Kompleksi tikilib. D\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 300 mind\u0259n art\u0131q i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b, 220 mind\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259xs s\u0259hm sahibi olub.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Ciddi tarixi v\u0259 siyasi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259n nailiyy\u0259tl\u0259r Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n \u00f6lk\u0259mizin ictimai-siyasi fikir tarixinin \u0259n \u0259lam\u0259tdar, \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 yer almas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Q\u0259nim\u0259t \u0130srafilova,<\/strong><\/p>\n<p><strong>C\u0259lilabad rayon M\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f Kitabxana Sisteminin m\u00fcdiri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>31 il \u0259vv\u0259l f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 h\u0259l\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131 vaxtda \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi sistemin yarad\u0131lmas\u0131na\u00a0 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fdir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan demokratiya yolunda inamla ir\u0259lil\u0259yir. Demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyini s\u00f6zd\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-24400","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24400"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24403,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24400\/revisions\/24403"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}