{"id":23270,"date":"2023-10-11T16:14:21","date_gmt":"2023-10-11T12:14:21","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=23270"},"modified":"2023-10-11T20:47:35","modified_gmt":"2023-10-11T16:47:35","slug":"c%c9%99tin-geosiyasi-muhitd%c9%99-must%c9%99qil-xarici-siyas%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=23270","title":{"rendered":"\u00c7\u0259tin geosiyasi m\u00fchitd\u0259 m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri onun balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f xarakter da\u015f\u0131mas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nm\u0259sidir. \u00d6lk\u0259mizin geosiyasi v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyi probleml\u0259r xarici siyas\u0259t kursunda m\u00fc\u0259yy\u0259n tarazl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259yi, Az\u0259rbaycan\u0131n manevr imkanlar\u0131n\u0131 saxlama\u011f\u0131 v\u0259 regionda m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan m\u00fcxt\u0259lif g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259yi z\u0259ruri edirdi. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259ri, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, dig\u0259r r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 i\u015f adamlar\u0131 il\u0259 ke\u00e7irdiyi m\u0259hsuldar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan vermi\u015f, onun keyfiyy\u0259tc\u0259 daha y\u00fcks\u0259k m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoymas\u0131na m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n qovu\u015fu\u011funda yerl\u0259\u015f\u0259n m\u00fch\u00fcm geostrateji m\u0259kan kimi Az\u0259rbaycan regionda s\u00fclh\u00fcn v\u0259 sabitliyin t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn dayaq n\u00f6qt\u0259si kimi \u0259n perspektivli t\u0259r\u0259fda\u015f hesab edilir. Bunu Q\u0259rbin q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. Bu c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurulmas\u0131nda v\u0259 daim y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259ri misilsizdir. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanla bu \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r 1992-ci ild\u0259n yarad\u0131lma\u011fa \u00a0ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131. Lakin bu, h\u0259l\u0259 ancaq ilk add\u0131m idi. Bu yolla ir\u0259lil\u0259m\u0259k, bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259k, \u0259laq\u0259l\u0259ri geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k, etimad, etibar qazanmaq, Az\u0259rbaycan\u0131 layiqinc\u0259 t\u0259msil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox i\u015f g\u00f6rm\u0259k, b\u00f6y\u00fck diplomatik f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259k t\u0259l\u0259b olunurdu. \u00c7\u00fcnki d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurmaq ist\u0259y\u0259n v\u0259 \u00e7\u0259tin probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f g\u0259nc, m\u00fcst\u0259qil bir \u00f6lk\u0259nin taleyind\u0259 d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259 h\u0259lledici rolu olan f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fch\u00fcm rol oynaya bil\u0259rdi. Buna nail olmaq, m\u00f6vcud imkanlar\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ard\u0131c\u0131l, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259k, m\u00fcxt\u0259lif yollar axtarmaq, vasit\u0259l\u0259r tapmaq laz\u0131m g\u0259lirdi. N\u0259hay\u0259t, 1994-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 bu yolda \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 \u0259n ba\u015fl\u0131ca amil, Az\u0259rbaycanla Q\u0259rb aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycana, onunla iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa, onun probleml\u0259rin\u0259, geosiyasi \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 maraq yarand\u0131. Bu maraq n\u00fcfuzlu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcnaqi\u015f\u0259li problemin dinc yolla h\u0259llin\u0259 t\u0259r\u0259fdar oldu\u011funu b\u0259yan etm\u0259sil\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. D\u00fcnya prizmas\u0131ndan s\u0259rf-n\u0259z\u0259r edilm\u0259kl\u0259, bu, Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259si idi.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259t kursunun davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin y\u00fcks\u0259k diplomatik m\u0259har\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan yaln\u0131z regionda ged\u0259n prosesl\u0259r\u0259 deyil, eyni zamanda, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259r\u0259 d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259k imkan\u0131 qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00fcnya miqyas\u0131nda geostrateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyind\u0259n, z\u0259ngin t\u0259bii ehtiyatlar\u0131ndan v\u0259 b\u00f6y\u00fck potensial\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu s\u0259m\u0259r\u0259li sur\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir. Az\u0259rbaycan regionun nadir \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir ki, \u00e7\u0259tin geosiyasi m\u00fchitd\u0259 m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u0130lqar\u00a0\u00a0\u00a0 H\u0259s\u0259nov ,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>G\u00f6yt\u0259p\u0259 \u00a0b\u0259l\u0259diyy\u0259sinin\u00a0 s\u0259dri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri onun balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f xarakter da\u015f\u0131mas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nm\u0259sidir. \u00d6lk\u0259mizin geosiyasi v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyi probleml\u0259r xarici siyas\u0259t kursunda m\u00fc\u0259yy\u0259n tarazl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259yi, Az\u0259rbaycan\u0131n manevr imkanlar\u0131n\u0131 saxlama\u011f\u0131 v\u0259 regionda&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23028,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-23270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23270"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23271,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23270\/revisions\/23271"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}