{"id":19680,"date":"2023-06-16T16:20:09","date_gmt":"2023-06-16T12:20:09","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=19680"},"modified":"2023-06-16T16:24:57","modified_gmt":"2023-06-16T12:24:57","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-v%c9%99-ana-dilimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=19680","title":{"rendered":"&#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 ana dilimiz&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda ana dilimizin rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Dilimiz xalq\u0131m\u0131z\u0131n ke\u00e7diyi b\u00fct\u00fcn tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri ke\u00e7\u0259r\u0259k onunla eyni taleyi ya\u015fay\u0131b m\u00fcasir d\u00f6vr\u0259 g\u0259lib \u00e7atan \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizd\u0259ndir. Dilimizin ke\u00e7diyi \u00e7\u0259tin d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fc idi. SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131 q\u0259bul edildikd\u0259n sonra milli dill\u0259rin s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. O d\u00f6vr\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin\u0259 baxmayaraq \u00f6z xalq\u0131n\u0131, mill\u0259tini b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 sev\u0259n \u00fcmumilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 ana dilin\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili statusunun verilm\u0259si u\u011frunda c\u0259sar\u0259tl\u0259 v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa ba\u015flad\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Konstitusiya layih\u0259sin\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 madd\u0259nin sal\u0131nmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev ziyal\u0131lar\u0131 da m\u00fcbariz\u0259y\u0259 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k bu prosesi daha da g\u00fccl\u0259ndirdi. SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131 q\u0259bul edildikd\u0259n sonra m\u00fctt\u0259fiq respublikalar\u0131n Konstitusiya layih\u0259si d\u0259rc olunaraq \u00fcmumxalq m\u00fczakir\u0259sin\u0259 verildi. Bu layih\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin hans\u0131 status da\u015f\u0131mas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6z \u0259ksini tapmam\u0131\u015fd\u0131. Kommunist ideologiyas\u0131n\u0131n h\u00f6kmranl\u0131q etdiyi o d\u00f6vrd\u0259 \u0259halinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fczakir\u0259l\u0259r formal xarakter da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Buna baxmayaraq, milli ruhlu ziyal\u0131lar layih\u0259y\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin sal\u0131nmamas\u0131ndan naraz\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdil\u0259r. Yen\u0259 d\u0259 respublikam\u0131z\u0131n r\u0259hb\u0259ri Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259yat\u0131n\u0131 risk\u0259 qoyaraq Konstitusiya layih\u0259sin\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 madd\u0259 sal\u0131nmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirmi\u015fdir. H\u0259l\u0259 Kommunist ideologiyas\u0131n\u0131n h\u00f6kmranl\u0131q etdiyi d\u00f6vrd\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r deyirdi: \u201cDil xalq\u0131n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259tidir. \u018fd\u0259bi dilin t\u0259r\u0259qqisi olmadan m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin t\u0259r\u0259qqisi m\u00fcmk\u00fcn deyildir\u201d. O, Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131qdan sonra Az\u0259rbaycan yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. 2001-ci ilin iyunun 18-d\u0259 b\u00f6y\u00fck dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d f\u0259rman imzalad\u0131. H\u0259min il avqustun 9-da Az\u0259rbaycan Prezidenti yeni f\u0259rman \u2013 \u201cAz\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d m\u00fch\u00fcm bir s\u0259n\u0259d imzaland\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirdi. Az\u0259rbaycanda dil\u00e7i aliml\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, milli dild\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n kitablar\u0131n tirajlar\u0131n\u0131n \u00e7oxald\u0131lmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r ana dilinin daha da inki\u015faf etdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dini da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Ana dilimiz\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n bu qay\u011f\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli ruhu getdikc\u0259 y\u00fcks\u0259lir, \u00f6z\u00fcn\u0259 inam art\u0131r v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri daha da g\u00fccl\u0259nirdi. Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131 is\u0259 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tini, Heyd\u0259r \u018fliyev fenomenini \u00f6z d\u0259y\u0259rinc\u0259 b\u00fct\u00fcn inc\u0259likl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki ulu \u00f6nd\u0259rimiz kimi dahil\u0259r min ild\u0259 bir do\u011fulur v\u0259 xalq\u0131n\u0131n taleyind\u0259, tarixind\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r qoyur, m\u0259ml\u0259k\u0259tin, \u00f6lk\u0259nin \u0259n \u00e7\u0259tin, a\u011f\u0131r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xilaskar rolunu oynay\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>H\u0259s\u0259nxan Qas\u0131mov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>C\u0259lilabad rayon Su-kanal sah\u0259sinin r\u0259isi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda ana dilimizin rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Dilimiz xalq\u0131m\u0131z\u0131n ke\u00e7diyi b\u00fct\u00fcn tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri ke\u00e7\u0259r\u0259k onunla eyni taleyi ya\u015fay\u0131b m\u00fcasir d\u00f6vr\u0259 g\u0259lib \u00e7atan \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizd\u0259ndir. Dilimizin ke\u00e7diyi&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19682,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-19680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19680"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19680\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19683,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19680\/revisions\/19683"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}