{"id":18305,"date":"2023-04-27T12:14:22","date_gmt":"2023-04-27T08:14:22","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=18305"},"modified":"2023-04-27T12:14:22","modified_gmt":"2023-04-27T08:14:22","slug":"milli-birliyin-v%c9%99-h%c9%99mr%c9%99yliyin-gost%c9%99ricisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=18305","title":{"rendered":"&#8220;Milli birliyin v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyin g\u00f6st\u0259ricisi&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131 say\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyin\u0259 nail olundu. Bu ideyan\u0131n \u0259sas qay\u0259sini Az\u0259rbaycan dilin\u0259 h\u0259qiqi d\u00f6vl\u0259t dili statusunun qazand\u0131r\u0131lmas\u0131, dilimizin qorunmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf\u0131na y\u00fcks\u0259k diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259si t\u0259\u015fkil edirdi. Ulu \u00d6nd\u0259r Ana dilini milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk yolunda \u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biri kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir, bu istiqam\u0259td\u0259 c\u0259sar\u0259tli v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n add\u0131mlar at\u0131rd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan dilin\u0259 h\u0259qiqi d\u00f6vl\u0259t dili statusu qazand\u0131rma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259hr\u0259si olaraq, 1978-ci il Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili statusu t\u0259sbit olundu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycandilli m\u0259kt\u0259bin, maarifin inki\u015faf\u0131na diqq\u0259t art\u0131r\u0131ld\u0131, Moskvan\u0131n etirazlar\u0131na baxmayaraq, respublikada rus dili il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan dilinin d\u0259 r\u0259smiliyi t\u0259min edildi, ana dilind\u0259 t\u0259hsil\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verildi. Az\u0259rbaycandilli m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131 t\u0259min olundu. Az\u0259rbaycan dilinin tarixi o zamana q\u0259d\u0259r g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f ard\u0131c\u0131ll\u0131qla ara\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131, \u00e7oxcildlik \u201cM\u00fcasir Az\u0259rbaycan dili\u201d kitablar\u0131 n\u0259\u015fr edildi. Ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cM\u00fcasir Az\u0259rbaycan dili\u201d d\u0259rsliyi D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ana dilini ara\u015fd\u0131ran aliml\u0259rin \u0259m\u0259yi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259kl\u0259 Ana dilinin n\u00fcfuzu bir daha t\u0259sdiq edildi.\u00a0 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu yarad\u0131ld\u0131. 1974-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259dqiqin\u0259 g\u00f6r\u0259 bir qrup dil\u00e7i alim D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>H\u0259r il avqustun 1-i Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 2001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n t\u0259sis edilib. Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259min F\u0259rman\u0131 lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7idin \u00f6lk\u0259d\u0259 2001-ci ilin avqustunda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u0259min edildiyini v\u0259 yeni \u0259lifbadan istifad\u0259nin m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda, yaz\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq imzalay\u0131b.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdi:\u00a0 \u201cBiz f\u0259xr edirik ki, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili olan Az\u0259rbaycan dili son bir \u0259srlik d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck inki\u015faf yolu ke\u00e7\u0259r\u0259k l\u00fc\u011f\u0259t t\u0259rkibini z\u0259nginl\u0259\u015fdirmi\u015f, qrammatik qurulu\u015funu cilalam\u0131\u015f v\u0259 d\u00fcnya dill\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 \u00f6z layiqli yerini tutmu\u015fdur.\u201d &#8211;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan dili Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin d\u00fcnyada n\u00fcfuzunun artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar beyn\u0259lxalq arenaya \u00e7\u0131x\u0131b. Dil siyas\u0259tinin \u0259saslar\u0131n\u0131 yaradan is\u0259 m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyev idi. \u0130st\u0259r siyasi, ictimai, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u0259d\u0259ni aspektd\u0259 dilin m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilib. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015famas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z ana dilini, milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini unutmamal\u0131d\u0131r. Dil h\u0259m d\u0259 bir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc kimi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259vi ke\u015fik\u00e7isidir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 onu el\u0259 s\u00f6zl\u0259 y\u00fckl\u0259m\u0259liyik ki, d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 qay\u0131ts\u0131n. Heyd\u0259r \u018fliyevin fikridir: &#8220;N\u0259 yax\u015f\u0131 ki, Az\u0259rbaycan dili b\u00fct\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verir. Daha do\u011frusu, onun b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 imkan verib ki, o, art\u0131q d\u00fcnya dill\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 \u00f6z layiqli yerini tutmu\u015fdur&#8221;. Bu deyim dilimizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 z\u0259ngin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli s\u0259rv\u0259ti say\u0131lan ana dilimizin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n q\u0259rarlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si h\u0259r birimizd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu, h\u0259m d\u0259 bizim m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcumuzdur.<\/p>\n<p><strong>\u0130qbal Bax\u015f\u0131l\u0131,<\/strong><\/p>\n<p><strong>C\u0259lilabad RMX PH\u015e-da m\u00fchasib<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131 say\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyin\u0259 nail olundu. Bu ideyan\u0131n \u0259sas qay\u0259sini Az\u0259rbaycan dilin\u0259 h\u0259qiqi d\u00f6vl\u0259t dili statusunun qazand\u0131r\u0131lmas\u0131, dilimizin qorunmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf\u0131na y\u00fcks\u0259k&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18307,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-18305","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18305"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18308,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18305\/revisions\/18308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}