{"id":18301,"date":"2023-04-27T12:10:44","date_gmt":"2023-04-27T08:10:44","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=18301"},"modified":"2023-04-27T12:10:44","modified_gmt":"2023-04-27T08:10:44","slug":"dogma-az%c9%99rbaycan-dili-il%c9%99-f%c9%99xr-edirik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=18301","title":{"rendered":"&#8220;Do\u011fma Az\u0259rbaycan dili il\u0259 f\u0259xr edirik&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Dil mill\u0259tin simas\u0131n\u0131 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri, onun milli s\u0259rv\u0259tidir. Mill\u0259tin dilinin d\u00f6vl\u0259t dili statusuna y\u00fcks\u0259lm\u0259si is\u0259 tarixi hadis\u0259, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixinin q\u0131z\u0131l s\u0259hif\u0259sidir. Bu m\u0259qam mill\u0259tin mill\u0259t olaraq t\u0259sdiqidir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t statuslu dill\u0259r aras\u0131nda olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 bu dilin g\u00f6z\u0259l bilicisi, mahir natiq \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 minn\u0259tdar olmal\u0131y\u0131q. Ulu \u00f6nd\u0259r milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin \u0259n qiym\u0259tlisi v\u0259 bir mill\u0259t kimi milli varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n r\u0259mzi olan Az\u0259rbaycan dilinin safla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131b. 1993-c\u00fc ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycanda ikinci d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan dili \u00f6z inki\u015faf\u0131nda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n ilk Konstitusiyas\u0131 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilinin ad\u0131 b\u0259rpa edilib.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u201cD\u00f6vl\u0259t dili i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 18 iyun 2001-ci il tarixli f\u0259rman\u0131, yeni \u0259lifbaya ke\u00e7idin 2001-ci ilin avqustuna kimi \u00f6lk\u0259mizd\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 t\u0259min edilm\u0259si \u00e7ox m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m tarixi hadis\u0259l\u0259r idi. Ulu \u00f6nd\u0259r 2001-ci il avqustun 9-da Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda f\u0259rman imzalad\u0131. H\u0259min f\u0259rmanla avqustun 1-i \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fc elan olundu. Bundan sonra h\u00f6kum\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 2002-ci il 30 sentyabr tarixd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununun q\u0259bul edilm\u0259si Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi i\u015fl\u0259dilm\u0259si, onun t\u0259tbiqi, qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 daha bir add\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan dilinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131na, onun r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dilin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemin\u0259 yol tapmas\u0131na, z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259-z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259 n\u00fcfuz qazanmas\u0131na b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verilirdi. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdi:\u00a0 \u201cDil, dil, bir d\u0259 dil&#8230; Dili inki\u015faf etdirm\u0259liyik. M\u0259n demi\u015f\u0259m v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 deyir\u0259m. Bizim g\u0259ncl\u0259r\u0259 deyir\u0259m ki, rus dilini yax\u015f\u0131 bilin, ingilis, fars, \u0259r\u0259b, frans\u0131z dill\u0259rini d\u0259 yax\u015f\u0131 bilin. Amma bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131ndan yax\u015f\u0131 \u00f6z Az\u0259rbaycan dilimizi \u00f6yr\u0259nin. \u018fg\u0259r bunu bilm\u0259s\u0259n, s\u0259n tam az\u0259rbaycanl\u0131 olmursan.\u201d<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider ana dilini sad\u0259c\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k deyil, onu sevm\u0259yi d\u0259 t\u0259l\u0259b edirdi. Bu m\u0259nada dill\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u00f6yl\u0259diyi b\u00fct\u00fcn fikirl\u0259rd\u0259, \u00e7\u0131x\u0131\u015f v\u0259 m\u0259ruz\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259nalar duyular, m\u00fcdriklik hiss edil\u0259rdi: \u00dcmummilli liderimizin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncamlar v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r ana dilimizin inki\u015faf\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r ki, bizi mill\u0259t kimi qoruyub saxlayan m\u0259hz dilimiz, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z, tariximiz, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizdir.<\/p>\n<p>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131\u011f\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n Az\u0259rbaycan dili min ill\u0259rin burul\u011fan\u0131ndan \u00e7\u0131xaraq m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u0259 \u00e7at\u0131b. Babalar\u0131n \u0259man\u0259t qoyub getdiyi v\u0259 \u0259srl\u0259ri adlayan ana dilini biz d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259liyik. Milli-m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259timiz olan ana dilimizin ke\u015fiyind\u0259 dayanmaq, onu yad t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qorumaq h\u0259r birimizin m\u00fcq\u0259dd\u0259s borcudur. Ana dili ya\u015fay\u0131rsa, V\u0259t\u0259n d\u0259, xalq da ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Nicat A\u011famal\u0131yev,<\/strong><\/p>\n<p><strong>C\u0259lilabad \u015f\u0259h\u0259r sakini YAP f\u0259al\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dil mill\u0259tin simas\u0131n\u0131 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri, onun milli s\u0259rv\u0259tidir. Mill\u0259tin dilinin d\u00f6vl\u0259t dili statusuna y\u00fcks\u0259lm\u0259si is\u0259 tarixi hadis\u0259, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixinin q\u0131z\u0131l s\u0259hif\u0259sidir. Bu m\u0259qam mill\u0259tin mill\u0259t olaraq t\u0259sdiqidir. Bu&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-18301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mdniyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18301"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18304,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18301\/revisions\/18304"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}