{"id":17749,"date":"2023-04-10T18:00:34","date_gmt":"2023-04-10T14:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=17749"},"modified":"2023-04-10T18:00:34","modified_gmt":"2023-04-10T14:00:34","slug":"z%c9%99rif%c9%99-xanim-%c9%99liyevanin-oftalmologiya-elminin-inkisafinda-xidm%c9%99tl%c9%99ri-olcuy%c9%99g%c9%99lm%c9%99zdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=17749","title":{"rendered":"&#8220;Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n oftalmologiya  elminin inki\u015faf\u0131nda xidm\u0259tl\u0259ri \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259zdir&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00fcz bir \u0259srin ya\u015f\u0131d\u0131 <\/strong>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc t\u0259kc\u0259 g\u00f6rk\u0259mli alimimizi yad etm\u0259k deyil, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131 elm\u0259, biliy\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259, humanist add\u0131mlar atma\u011fa, n\u00fcmun\u0259vi v\u0259t\u0259nda\u015f olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f mahiyy\u0259ti da\u015f\u0131y\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m insanlara qar\u015f\u0131 mehribanl\u0131\u011f\u0131, xeyirxahl\u0131\u011f\u0131, d\u0259rin humanizmi il\u0259 yana\u015f\u0131 tibb elmin\u0259 d\u0259 xeyli t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fdir. 1960-c\u0131 ild\u0259n 1967-ci il\u0259d\u0259k Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m Oftalmologiya \u0130nstitutunda b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 1963-c\u00fc ild\u0259 SSR\u0130 Ali Attestasiya Komissiyas\u0131 ona \u201cOftalmologiya\u201d ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7i ad\u0131 vermi\u015fdir. Alim \u00f6z t\u0259dqiqatlar\u0131nda oftalmologiyan\u0131n bir s\u0131ra aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirirdi: diaqnostika, qlaukoman\u0131n v\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n iltihab\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si v\u0259 s. Onun diqq\u0259tini oftalmologiyan\u0131n elmi c\u0259h\u0259td\u0259n az ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sah\u0259si \u2013 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n patologiyas\u0131 c\u0259lb edir. Bu problemin aktuall\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z kimya v\u0259 elektronika s\u0259nayesinin geni\u015f inki\u015faf\u0131 il\u0259 yox, h\u0259m d\u0259 bir \u00e7ox yeni kimy\u0259vi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131na t\u0259sirinin dem\u0259k olar ki, elmi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiq olunmamas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar idi.<\/p>\n<p>\u00c7oxillik m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rin, klinik t\u0259dqiqatlar\u0131n v\u0259 eksperimentl\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259ri Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n doktorluq dissertasiyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. O, \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n bir s\u0131ra kimya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri i\u015f\u00e7il\u0259rinin g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti\u201d m\u00f6vzusunda yazd\u0131\u011f\u0131 dissertasiya i\u015fini d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu oftalmologiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birind\u0259 \u2013 H.Helmqolts ad\u0131na Moskva Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. 1977-ci ild\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevaya tibb elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259si verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etdikd\u0259n sonra Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunun Oftalmologiya kafedras\u0131n\u0131n professoru se\u00e7ilir, 1983-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 h\u0259min kafedran\u0131n m\u00fcdiri olur. Alimin elmi maraqlar\u0131 yaln\u0131z g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 probleml\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. Onun g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n virusla z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f silsil\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259 elmi ictimaiyy\u0259td\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t qazanm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min elmi i\u015fl\u0259rin t\u0259tbiqi bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259rindifferensial diaqnostikas\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, onlar\u0131n m\u00fcalic\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ltmi\u015fdir. H\u0259kim-oftalmoloqlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri, m\u0259s\u0259l\u0259n \u201cHerpetik g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\u201d, \u201cA\u011f\u0131r virus konyunktivitl\u0259ri\u201d v\u0259 s. m\u0259hz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Elmi ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva bir ne\u00e7\u0259 monoqrafiya, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201c\u015ein istehsal\u0131nda g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131\u201d, \u201cXroniki yod intoksikasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oftalmologiya\u201d, \u201cYod s\u0259nayesind\u0259 g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259liyinin profilaktikas\u0131\u201d monoqrafiyalar\u0131n\u0131 \u00e7ap etdirdi. Alimin bir s\u0131ra elmi i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131nda b\u0259dxasiyy\u0259tli \u015fi\u015fl\u0259rin diaqnostikas\u0131na v\u0259 m\u00fcalic\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015fdur. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n daktriologiyadan b\u0259hs ed\u0259n \u2013 \u201cG\u00f6z sulanmas\u0131n\u0131n fiziologiyas\u0131\u201d, \u201cG\u00f6z sulanmas\u0131n\u0131n m\u00fcasir c\u0259rrahiy\u0259 \u00fcsullar\u0131 il\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d monoqrafiyalar\u0131 t\u0259kc\u0259 oftalmoloqlar\u0131n yox, h\u0259m d\u0259 fizioloqlar\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb edib. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva fundamental \u201cTerapevtik oftalmologiya\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n biridir. Bu kitab indi d\u0259 h\u0259r bir oftalmoloq \u00fc\u00e7\u00fcn stol\u00fcst\u00fc kitab olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Mahir N\u0259z\u0259rov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>C\u0259lilabad rayon V\u0259nlik k\u0259nd<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00fcmumi orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcz bir \u0259srin ya\u015f\u0131d\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc t\u0259kc\u0259 g\u00f6rk\u0259mli alimimizi yad etm\u0259k deyil, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131 elm\u0259, biliy\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259, humanist add\u0131mlar atma\u011fa, n\u00fcmun\u0259vi v\u0259t\u0259nda\u015f olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f mahiyy\u0259ti da\u015f\u0131y\u0131r.&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17751,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-17749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17749"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17752,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17749\/revisions\/17752"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}