{"id":15420,"date":"2023-02-10T10:24:06","date_gmt":"2023-02-10T06:24:06","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=15420"},"modified":"2023-02-10T10:24:41","modified_gmt":"2023-02-10T06:24:41","slug":"yazici-cuml%c9%99-qurmaq-dovl%c9%99t-qurmaq-q%c9%99d%c9%99r-c%c9%99tindir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=15420","title":{"rendered":"Yaz\u0131\u00e7\u0131: &#8220;C\u00fcml\u0259 qurmaq d\u00f6vl\u0259t qurmaq q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindir&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Nala-m\u0131xa vurmadan birba\u015fa m\u0259tl\u0259b\u0259 ke\u00e7\u0259k. Dilin \u0259n qaynar yerind\u0259n, k\u0259ndlinin televiziyaya verdiyi ki\u00e7ik m\u00fcsahib\u0259d\u0259n:<\/p>\n<p>&#8211; Telefonuma z\u0259ng daxil oldu, telefonumu a\u00e7d\u0131m, telefonumda m\u0259nim n\u0259z\u0259rim\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131lar ki, anam avtomobil q\u0259zas\u0131nda i\u015ftirak el\u0259yib. M\u0259n q\u0259zada anam\u0131n i\u015ftirak etdiyi yer\u0259 t\u0259l\u0259sdim, orda anama bax\u0131\u015f ke\u00e7irdim, anam\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259cili yard\u0131m h\u0259yata ke\u00e7ird\u0259nd\u0259n sonra o dir\u00e7\u0259lm\u0259y\u0259 do\u011fru getdi&#8230;<\/p>\n<p>Bu, Az\u0259rbaycan k\u0259ndinin dili deyil v\u0259 Az\u0259rbaycan k\u0259ndinin dili deyils\u0259, dem\u0259li, Az\u0259rbaycan dili d\u0259 deyil. B\u0259s onda n\u0259di?<\/p>\n<p>Bu, Az\u0259rbaycan televiziya m\u0259kan\u0131n\u0131n dilidi &#8211; evl\u0259rimizin \u0259n \u00fczl\u00fc qona\u011f\u0131 olan televiziyan\u0131n.<\/p>\n<p>Q\u0259zaya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f anas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcsahib\u0259 ver\u0259n bu k\u0259ndli ki\u015fi kameran\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 kim oldu\u011funu, harda do\u011fuldu\u011funu, hal-haz\u0131rda harda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam unudur, televiziya dilind\u0259, s\u0131\u011fall\u0131-tumarl\u0131, \u0259nlik-kir\u015fanl\u0131, t\u0259ngn\u0259f\u0259s yar\u0131mcan c\u00fcml\u0259l\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r, o da bizim televiziya m\u0259kan\u0131 kimi m\u0259d\u0259ni, t\u0259mt\u0259raql\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259k ist\u0259yir.<\/p>\n<p>K\u0259ndd\u0259n ba\u015fqa bir m\u00fcsahib\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; Durdu\u011fum yerd\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131m\u0131n arxa nahiy\u0259sind\u0259n h\u0259ml\u0259 ed\u0259r\u0259k ma\u015f\u0131n\u0131m\u0131n arxa nahiy\u0259sini \u0259zdi, m\u0259n d\u0259 maddi ziyana d\u00fc\u015fd\u00fcm, ma\u015f\u0131n\u0131m\u0131n oras\u0131 da maddi ziyana d\u00fc\u015fd\u00fc&#8230;<\/p>\n<p>\u015e\u0259rhsiz&#8230;<\/p>\n<p>Uzun s\u00f6z\u00fcn q\u0131sas\u0131: \u00d6lk\u0259mizd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n televiziyalar\u0131n &#8220;qay\u011f\u0131s\u0131 v\u0259 diqq\u0259ti&#8221; say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dili el\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259lib \u00e7at\u0131b ki, bu dild\u0259 ara verm\u0259d\u0259n iki saat dan\u0131\u015farsan v\u0259 he\u00e7 n\u0259 dem\u0259y\u0259 bil\u0259rs\u0259n &#8211; bu, \u0259sl d\u0259h\u015f\u0259tdir: dan\u0131\u015f\u0131rsan, dan\u0131\u015f\u0131rsan v\u0259 he\u00e7 n\u0259 demirs\u0259n &#8211; s\u00f6z y\u0131\u011fna\u011f\u0131. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 konslagerl\u0259rd\u0259 insanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan amans\u0131z t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri xat\u0131rlamal\u0131 oldum. Yum\u015faq des\u0259k, televiziya kanallar\u0131 Az\u0259rbaycan dilinin varl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f &#8220;c\u0259rrahiyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131&#8221; aparmaqla onu z\u0259ifl\u0259dir, n\u0259tic\u0259d\u0259 dilin &#8220;astmas\u0131&#8221; diaqnozu il\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz qal\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 dilin yaradan\u0131, cilalayan\u0131, inki\u015faf etdirib qoruyan\u0131 xalqd\u0131 &#8211; \u0259g\u0259r xalq \u00f6z dilini, d\u0259rin\u0259 gets\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fc unudub televiziya dilind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131sa, bu, ba\u015flan\u011f\u0131c deyil, sondur.<\/p>\n<p>\u015eifahi xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 azdan-\u00e7oxdan qaynay\u0131b-qar\u0131\u015fm\u0131\u015f biri kimi dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, adamlar\u0131 g\u00f6y\u00fcn yeddi qat\u0131na qald\u0131ran alq\u0131\u015flar oldu\u011fu kimi, insanlar\u0131n yeddi qat\u0131ndan ke\u00e7\u0259n qar\u011f\u0131\u015flar da var. Ah-nal\u0259nin m\u00fc\u015fayi\u0259til\u0259 kitablardan oxudu\u011fum, e\u015fitdiyim, insan\u0131 b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131yla silk\u0259l\u0259y\u0259n, silk\u0259l\u0259y\u0259nd\u0259 d\u0259ymi\u015fi dura-dura adam\u0131n kal\u0131n\u0131 t\u00f6k\u0259n qar\u011f\u0131\u015flar\u0131 sadalamaq fikrim yoxdu. Ancaq onu dem\u0259liy\u0259m ki, bu qar\u011f\u0131\u015flar\u0131n i\u00e7ind\u0259 \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tlisi ikic\u0259 k\u0259lm\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir:<\/p>\n<p>&#8211; Dilin qurusun!<\/p>\n<p>Dilimiz\u0259 kim qar\u011f\u0131\u015f el\u0259yib &#8211; biz\u0259 ancaq etiraz el\u0259m\u0259k qal\u0131r:<\/p>\n<p>&#8211; A\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131xs\u0131n, qoynuna d\u00fc\u015fs\u00fcn.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri, h\u0259kiml\u0259ri, h\u0259tta mollalar\u0131 da attestasiyadan ke\u00e7irirl\u0259r. B\u0259s televiziya i\u015f\u00e7il\u0259rini niy\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6zba\u015f\u0131na qoymu\u015fuq? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, D\u00f6vl\u0259t dilimiz\u0259 &#8211; ana dilimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u00f6l\u00fcn\u00fc d\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131na qoymaq olmaz, yoxsa k\u0259f\u0259ni y\u0131rt\u0131b \u00e7\u0131xar v\u0259 bir d\u0259 g\u00f6r\u0259rik ki, bu \u00f6l\u00fcl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n boy verib g\u00f6r\u00fcn\u0259n, n\u0259h\u0259ng Pal\u0131d a\u011fac\u0131n\u0131n &#8211; Az\u0259rbaycan dilinin dibin\u0259 neft t\u00f6k\u00fcrl\u0259r ki, qurusun, bil\u0259r\u0259kd\u0259n, ya bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n &#8211; f\u0259rq etm\u0259z. Bizim k\u0259ndl\u0259rin birind\u0259 dala\u015fan iki n\u0259f\u0259rin biri gec\u0259 il\u0259 qon\u015funun ba\u011f\u0131ndak\u0131 a\u011faclar\u0131n dibin\u0259 neft t\u00f6k\u00fcb onlar\u0131 qurutmu\u015fdu.<\/p>\n<p>H\u0259r yoldan \u00f6t\u0259ni g\u0259tirib ona ekran etibar el\u0259y\u0259nd\u0259, o da \u00f6z\u00fc kimi \u00fczd\u0259niraqlar\u0131 qonaq sif\u0259ti il\u0259 (t\u0259bii ki, ham\u0131ya aid deyil) d\u0259v\u0259t edib Az\u0259rbaycan dili il\u0259 mazaqla\u015facaqd\u0131 d\u0259. Onlar hardan bilsin ki, C\u00fcml\u0259 qurmaq D\u00f6vl\u0259t qurmaq q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu (N\u0259simid\u0259n ay\u0131bd\u0131 ax\u0131&#8230;) v\u0259 m\u0259nim al\u0259mimd\u0259 bu i\u015fl\u0259r\u0259 birba\u015fa cavabdeh olan Milli Teleradio \u015euras\u0131 var. \u00d6z\u00fc d\u0259 h\u0259r iki t\u0259\u015fkilat\u0131n ad\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 Milli&#8230; Milli&#8230; Bu, milli olmad\u0131 ki, c\u0259nablar. B\u0259s, siz hara bax\u0131rs\u0131n\u0131z. Sizl\u0259rin bu g\u00fcn hara baxd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259qiq bilm\u0259s\u0259m d\u0259, dey\u0259rdim ki, z\u0259hm\u0259t olmasa D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na t\u0259r\u0259f bax\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev noyabr\u0131n 1-d\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda f\u0259rman imzalay\u0131b. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, dey\u0259k ki, bel\u0259 s\u0259n\u0259din imzalanmas\u0131 ilk deyil; y\u0259qin ki, ax\u0131r\u0131nc\u0131 da olmayacaq. Dilimizin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si sevindirir, ancaq g\u0259lin g\u00f6r\u0259k bu sevinci \u00fcr\u0259k dolusu ya\u015faya bilirikmi? Cavab xeyli q\u0259lizdir v\u0259 q\u0259lizl\u0259\u015f\u0259-q\u0259lizl\u0259\u015f\u0259 d\u0259 gedir. Bizim borcumuz bu gedi\u015fat\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqd\u0131r. Bu m\u0259nada, altm\u0131\u015f il\u0259 yax\u0131n Az\u0259rbaycan diliyl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n bir adam kimi, \u00f6z narahatl\u0131\u011f\u0131m\u0131, ist\u0259yimi sizinl\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan dilinin k\u00f6vr\u0259k \u0259razisin\u0259 diqq\u0259t yetirs\u0259k v\u0259ziyy\u0259tin \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259yik. \u018fg\u0259r siz d\u0259 m\u0259n baxan t\u0259r\u0259fd\u0259n baxsan\u0131z, qar\u015f\u0131n\u0131zda n\u0259h\u0259ng d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u00e7as\u0131n\u0131 xat\u0131rladan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc a\u00e7\u0131lacaq: m\u00fchasir\u0259d\u0259 qalan v\u0259 m\u00fchasir\u0259y\u0259 alanlar.<\/p>\n<p>G\u0259lin h\u0259r \u015feyi \u00f6z ad\u0131 il\u0259 dey\u0259k: m\u00fchasir\u0259d\u0259 qalan Az\u0259rbaycan dilidir. M\u00fchasir\u0259y\u0259 alanlar is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/p>\n<p>1. Televiziyalar.<\/p>\n<p>2. Radiolar.<\/p>\n<p>3. Saytlar.<\/p>\n<p>4. M\u0259tbuat.<\/p>\n<p>V\u0259 bu d\u00f6rdl\u00fcy\u00fcn i\u00e7ind\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z verili\u015fl\u0259r, m\u0259qal\u0259l\u0259r, t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmu\u015f filml\u0259r, t\u0259z\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f milli seriallar, reklamlar, idman \u015f\u0259rh\u00e7il\u0259ri, rusdilli az\u0259rbaycanl\u0131lar, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n dili, tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin dili, b\u0259zi y\u00fcks\u0259k \u00e7inli m\u0259murlar, xarici dill\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n s\u00f6zl\u0259r, T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkc\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259l\u0259r, mahn\u0131 s\u00f6zl\u0259ri, b\u0259zi orta m\u0259kt\u0259b d\u0259rslikl\u0259ri, prezident f\u0259rman\u0131 il\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f na\u011f\u0131l kitablar\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>V\u0259 yuxar\u0131dak\u0131 d\u00f6rdl\u00fcy\u00fcn i\u00e7ind\u0259 sadalad\u0131qlar\u0131m\u0131n i\u00e7ind\u0259 d\u0259 saymaq ist\u0259m\u0259diyim says\u0131z-hesabs\u0131z n\u00fcanslar&#8230;<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcm\u00fcn can\u0131 odur ki, bu m\u00fchasir\u0259ni yarmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tin olacaq.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 oldu\u011funa sizl\u0259ri inand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7\u0259k faktlara. Ald\u0131 g\u00f6r\u0259k televiziyalar\u0131m\u0131z n\u0259 dedi:<\/p>\n<p>&#8211; Soy\u011fun\u00e7ulu\u011fa imza atm\u0131\u015f o\u011frular.<\/p>\n<p>Bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, o\u011frular he\u00e7 k\u0259s\u0259 m\u0259lum olmayan qanun-qayda il\u0259 soy\u011fun\u00e7uluq el\u0259y\u0259nd\u0259n sonra bu m\u0259s\u0259l\u0259ni s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirir v\u0259 alt\u0131na da imza at\u0131rlar ki, b\u0259li, o\u011fru bizik. He\u00e7 el\u0259 d\u0259 \u015fey olar? D\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 yerind\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n m\u0259ntiqsizlik zirv\u0259si.<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259h\u0259r yem\u0259yini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k&#8230;<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcm yoxdu.<\/p>\n<p>&#8211; Yan\u011f\u0131ns\u00f6nd\u00fcr\u0259nl\u0259r alova m\u00fcdaxil\u0259 etdil\u0259r.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcm yoxdu.<\/p>\n<p>&#8211; Verli\u015fimiz g\u00f6z\u0259l ba\u015f tutdu.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, &#8220;ba\u015f tutdu&#8221; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n bird\u0259f\u0259lik imtina etm\u0259k laz\u0131md\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si mini t\u0259xribatd\u0131r, dilimiz bunsuz da ya\u015f\u0131ya bil\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; G\u00fcll\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qaler\u0131x.<\/p>\n<p>Bunu da televiziya dilind\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259y\u0259n xalq deyir.<\/p>\n<p>&#8211; Messi r\u0259qibl\u0259 toqqu\u015fub yer\u0259 y\u0131x\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259n bu ya\u015fa g\u0259lmi\u015f\u0259m kimins\u0259 g\u00f6y\u0259 y\u0131x\u0131lma\u011f\u0131n\u0131 e\u015fitm\u0259mi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>&#8211; Havan\u0131n h\u0259rar\u0259ti (istiliyi) m\u00fcsb\u0259t (isti) otuz iki d\u0259r\u0259c\u0259 isti t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&#8211; K\u00fcl\u0259k topun h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>&#8211; Tualet t\u0259mizl\u0259m\u0259kd\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00fct\u0259x\u0259ssis (t\u0259mizl\u0259yici toz n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur)<\/p>\n<p>&#8211; J\u00fcri final\u0131n\u0131n biletl\u0259ri sat\u0131lacaq.<\/p>\n<p>J\u00fcri final\u0131 n\u0259 dem\u0259kdi, ax\u0131?..<\/p>\n<p>&#8211; Sahibsiz it m\u0259kt\u0259bd\u0259n g\u0259l\u0259n u\u015fa\u011f\u0131 di\u015fl\u0259di.<\/p>\n<p>\u0130t di\u015fl\u0259mir, tutur.<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259y\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n altm\u0131\u015f ya\u015fl\u0131 qad\u0131n\u0131 ilan sancd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lan a\u011fcaqanad deyil ki, sancs\u0131n &#8211; ilan vurur.<\/p>\n<p>&#8211; Camaat\u0131 t\u0259xliyy\u0259 etdil\u0259r.<\/p>\n<p>K\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; \u018fm\u0259k tutumu i\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn referesi serbiyal\u0131 hakim.<\/p>\n<p>Refere &#8211; hakim, ikisi d\u0259 bir s\u00f6zd\u00fc.<\/p>\n<p>&#8211; Marallar \u00e7ox tez hamil\u0259 olur.<\/p>\n<p>Hamil\u0259 qad\u0131nlar olur, heyvanlar bo\u011faz olur.<\/p>\n<p>&#8211; Axtar\u0131\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r.<\/p>\n<p>Televiziya m\u0259kan\u0131nda &#8220;h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u0259xti a\u00e7\u0131lmaq bilmir ki, bilmir.<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7oxlu izdiham g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p>\u0130zdiham el\u0259 \u00e7oxluq dem\u0259kdi (adam \u00e7oxlu\u011fu), \u0259g\u0259r bel\u0259dirs\u0259 &#8220;\u00e7oxlu izdiham&#8221; n\u0259 dem\u0259kdi, hans\u0131 dild\u0259di.<\/p>\n<p>&#8211; Qap\u0131m\u0131zdan g\u0259tirdiyimiz toyu\u011fu, hindu\u015fqan\u0131 ucuz qiym\u0259t\u0259 xalqa t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<p>Bu n\u0259 t\u0259qdimat m\u0259rasimidi ax\u0131? Yuxar\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259ri k\u0259ndd\u0259n yarmarkaya g\u0259lmi\u015f adam deyir.<\/p>\n<p>&#8211; Bal\u0131q dadmayan bal\u0131q ya\u011f\u0131.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; \u00dcstdad kolbasalar\u0131&#8230;<\/p>\n<p>\u00dcst, orta v\u0259 alt dad olmur- dad olur, ya da olmur.<\/p>\n<p>&#8211; Yax\u015f\u0131, b\u0259rpa olub qurtard\u0131n?<\/p>\n<p>Bir kinofilmd\u0259n &#8211; dem\u0259k ist\u0259yir ki, \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259ldin?<\/p>\n<p>&#8211; Topu (futbol) ba\u015fla tora yerl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259rar\u0259t (istilik) doqquz d\u0259r\u0259c\u0259 \u015faxta olacaq.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Evakuator ma\u015f\u0131n\u0131 c\u0259rim\u0259 meydan\u00e7as\u0131na da\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>Da\u015f\u0131d\u0131 yox, apard\u0131. Da\u015f\u0131maq ba\u015fqa \u015feydi.<\/p>\n<p>&#8211; Hava \u015f\u0259raiti ya\u011fmursuz ke\u00e7\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Hava ya\u011fmursuz olacaq.<\/p>\n<p>&#8211; Ukraynada \u0259kiz \u00f6k\u00fczl\u0259r d\u00fcnyaya g\u0259ldi.<\/p>\n<p>\u0130n\u0259kl\u0259r \u00f6k\u00fcz do\u011fa bilm\u0259z ax\u0131, buzov do\u011far.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Du\u015f q\u0259bul el\u0259yin.<\/p>\n<p>Du\u015fun, yaxud suyun alt\u0131na girin. Du\u015f y\u00fcks\u0259k \u00e7inli d\u00f6vl\u0259t m\u0259muru deyil ki, onu q\u0259bul ed\u0259k.<\/p>\n<p>&#8211; \u018fn \u00e7ox qanunpozuntusunu pozan televiziya&#8230;<\/p>\n<p>N\u0259 dem\u0259kdi. Adam\u0131n yad\u0131na &#8220;Tarix Nadir&#8221; kitab\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259rar\u0259t m\u0259nfi on d\u00f6rd d\u0259r\u0259c\u0259 \u015faxta olacaq.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; G\u00f6b\u0259l\u0259k toplamal\u0131yam&#8230;<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259yi y\u0131\u011farlar, adamlar\u0131 bir yer\u0259 toplayarlar.<\/p>\n<p>&#8211; Eyn\u0259yi geyin.<\/p>\n<p>Paltar\u0131 geyin\u0259rl\u0259r, eyn\u0259yi is\u0259 taxarlar.<\/p>\n<p>&#8211; Lui Vanqal jurnalistl\u0259rin \u00fczr ist\u0259m\u0259l\u0259rini ist\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130st\u0259m\u0259k&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u0259 el\u0259 yaz\u0131\u011f\u0131m g\u0259ldi ki&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; 183 \u00f6lk\u0259nin xarici v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131.<\/p>\n<p>N\u0259 dem\u0259kdi?<\/p>\n<p>&#8211; Biz\u0259 nahar ver.<\/p>\n<p>&#8220;Yem\u0259k ver&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fc qoyub he\u00e7 vaxt &#8220;biz\u0259 nahar ver&#8221; demirl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; Eskalator \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fm\u0131r, i\u015fl\u0259yir- \u00e7al\u0131\u015fmaq adama aiddi.<\/p>\n<p>&#8211; Biz\u0259 \u00f6z \u0259lind\u0259 silah tutma\u011f\u0131 bacaran&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;\u018fli silah tutan&#8221; dem\u0259k ist\u0259yir.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130ndi h\u0259min qolu izl\u0259y\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u0130zl\u0259m\u0259k uzun prosesdi, indiki halda &#8220;g\u00f6r\u0259c\u0259yik&#8221; olmal\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259r b\u00fct\u00fcn bir idman n\u00f6v\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirsiniz.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>Bir idman\u00e7\u0131n\u0131n televiziya \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan.<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259r sezonda 100-150 n\u0259f\u0259r u\u015faqlar.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Diz ayaqda \u0259n inc\u0259, \u0259n z\u0259rif yerdir.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Vitali Kryu\u00e7kaya \u015fill\u0259 endirdi.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Top qap\u0131ya daxil oldu.<\/p>\n<p>Qoool&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; R\u0259qib oyun\u00e7unun komanda yolda\u015f\u0131na \u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc topu qar\u015f\u0131laya bilm\u0259di.<\/p>\n<p>Adam\u0131 qar\u015f\u0131layarlar, topu alarlar.<\/p>\n<p>&#8211; Messi topu \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi.<\/p>\n<p>Bu, voleybol deyil, futboldu. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Messi topu \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259di, ald\u0131. H\u00f6rm\u0259tli futbol \u015f\u0259rh\u00e7isi, s\u0259n: &#8220;Messi topu aya\u011f\u0131na ke\u00e7irdi&#8221; d\u0259 dey\u0259 bil\u0259rs\u0259n.<\/p>\n<p>&#8211; Komandalar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259si ba\u015f verdi.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; R\u0259qib qap\u0131s\u0131na vurulan toplarda Ronaldo b\u00f6y\u00fck pay sahibidi.<\/p>\n<p>Pay ba\u015fqa \u015feydi.<\/p>\n<p>&#8211; Qap\u0131\u00e7\u0131 topu tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn uzand\u0131.<\/p>\n<p>N\u0259 t\u0259h\u0259r m\u0259sl\u0259h\u0259tdi.<\/p>\n<p>&#8211; Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 haqda aray\u0131\u015f g\u0259tirm\u0259lidi.<\/p>\n<p>S\u00f6hb\u0259t harda qeydiyyatda olmaqdan getmir; sad\u0259c\u0259 aray\u0131\u015f g\u0259tirirs\u0259n ki, al bax, m\u0259n ya\u015fay\u0131ram,sa\u011fam.<\/p>\n<p>&#8211; K\u00f6hn\u0259 t\u0259yyar\u0259l\u0259r t\u0259qa\u00fcd\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Dig\u0259r informasiyalar n\u0259qliyyat nazirliyinin qaba\u011f\u0131na n\u0259z\u0259r yetirdik.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; H\u00fccum\u00e7u topu ram etdi.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Lakin b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 havan\u0131n ya\u011fmurlu ke\u00e7\u0259c\u0259yi burda da g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; V\u0259h\u015fi \u00f6k\u00fcz\u00fc ram etm\u0259k kim\u0259 qism\u0259t olacaq.<\/p>\n<p>Topu da ram el\u0259yirik, v\u0259h\u015fi \u00f6k\u00fcz\u00fc d\u0259. Do\u011furdanm\u0131 v\u0259h\u015fi \u00f6k\u00fczl\u0259 futbol topu aras\u0131nda he\u00e7 bir f\u0259rq yoxdu.<\/p>\n<p>&#8211; Bu m\u0259s\u0259l\u0259 bu g\u00fcn h\u0259ll olmasa qalacaq balalara. Bu torpaq bizim olub m\u0259nas\u0131z sava\u015flardan qabaq.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik haqq\u0131nda dinl\u0259diyim mahn\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 fikir verin:<\/p>\n<p>&#8211; \u0130caz\u0259 vers\u0259ydiniz \u00f6z\u00fcm\u00fc sizin g\u00fcc\u0259 etibar etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>S\u0259kkiz s\u00f6z\u00fcn \u0259v\u0259zin\u0259 d\u00f6rd s\u00f6z: siz\u0259 arxay\u0131n olmaq ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>&#8211; Bu in\u0259kl\u0259r Hindistanda onlar\u0131n allahlar\u0131ndan biri hesab olunur.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; V\u0259h\u015fi \u00f6k\u00fcz z\u0259nciri a\u00e7\u0131b getdi.<\/p>\n<p>V\u0259h\u015fi \u00f6k\u00fcz z\u0259nciri q\u0131ra bil\u0259r, a\u00e7a bilm\u0259z, \u00e7\u00fcnki a\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l laz\u0131md\u0131- \u00f6k\u00fczl\u0259rin \u0259li olmur.<\/p>\n<p>&#8211; \u00dc\u00e7 xal m\u0259saf\u0259sini saxlaya bilmir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanca deyil.<\/p>\n<p>&#8211; \u015ea\u015fkova (voleybol) topu oyuna daxil edir.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Voleybol salonunda az\u0259rke\u015fl\u0259r \u00f6zl\u0259rin\u0259 yer tapm\u0131rlar, at\u0131l\u0131b d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>N\u0259 dem\u0259kdi?<\/p>\n<p>&#8211; Biz\u0259 z\u0259ng ed\u0259n z\u0259ng m\u00fc\u0259llifl\u0259rinin, z\u0259ng sahibl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259yin m\u0259qam\u0131 yetmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Kas\u0131bl\u0131\u011f\u0131n, dayazl\u0131\u011f\u0131n, m\u0259nas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 fikir verdinizmi?<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259\u015fq\u00e7i d\u0259yi\u015fikliyi ba\u015f verib.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; T\u0259r\u0259fimizd\u0259n cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; \u00d6k\u00fcz\u00fc tutma\u011f\u0131n yolunu d\u00fczg\u00fcn t\u0259min etm\u0259mi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Qara\u00e7uxur g\u00f6l\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rini a\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Soyuqla m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn&#8230;<\/p>\n<p>Soyuqla m\u00fcbariz\u0259 aparmaq n\u0259 dem\u0259kdi? M\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00e7ox b\u00f6y\u00fck anlamd\u0131, ax\u0131&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; Sa\u011flam v\u0259 g\u00fccl\u00fc sa\u00e7lar&#8230;<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; \u0130sti geyim \u0259\u015fyalar\u0131.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Minl\u0259rl\u0259 ba\u015f mal-qara t\u0259l\u0259f olub.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>-Aral\u0131 qulaqlar.<\/p>\n<p>N\u0259 dey\u0259k?<\/p>\n<p>&#8211; Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259si.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Bir-birimizi s\u0259f\u0259r etm\u0259k.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; A\u011fappaq qar \u00f6rt\u00fcy\u00fc il\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; X\u0259z\u0259rin Maha\u00e7qaladan ke\u00e7\u0259n hiss\u0259si donub.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r \u00e7ay deyil ki, Maha\u00e7qaladan ke\u00e7sin.<\/p>\n<p>&#8211; Komandalar\u0131n s\u0259viyy\u0259si y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>Komandalar\u0131n s\u0259viyy\u0259si y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>&#8211; Komandan\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sini r\u0259smil\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r r\u0259smidir d\u0259, qeyri -r\u0259smi q\u0259l\u0259b\u0259 olmur ki&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259n Abdulla G\u00fcl bildirib ki&#8230;<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; D\u0259niz sular\u0131 buz i\u00e7ind\u0259di.<\/p>\n<p>Xeyir, buz d\u0259niz suyunun i\u00e7ind\u0259di.<\/p>\n<p>&#8211; Onun ke\u00e7id yolunu ke\u00e7\u0259n ikinci bir adam yoxdu.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; \u0130lin sonunda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Komandan\u0131n \u0259n iri q\u0259l\u0259b\u0259si.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; Bataql\u0131qlar q\u0259rib\u0259 s\u0259sl\u0259rl\u0259 doludur (Vatson)<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n bir \u00e7ox u\u011furlara imza atm\u0131\u015fam.<\/p>\n<p>?<\/p>\n<p>&#8211; \u018ftl\u0259ri (\u0259ti) basd\u0131rma el\u0259misiniz? Apteki f\u0259aliyy\u0259t\u0259 salacaqlar. \u015e\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r z\u0259minind\u0259. El\u0259 bir mahn\u0131lar. \u0130\u015f\u0131qlar\u0131n yanmas\u0131 h\u0259llini tapacaq. Liftin i\u015fl\u0259m\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik. Adamlarda m\u0259lumatl\u0131l\u0131q yoxdu. Presedent olmayan \u00e7ap hadis\u0259si ba\u015f vermi\u015fdi. K\u0259p\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7empion&#8230; v\u0259 ilax\u0131r v\u0259 sair.<\/p>\n<p>Bu c\u00fcr misallar\u0131n say\u0131n\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r des\u0259n uzatmaq olar, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00e7ox uzuuun bir yol al\u0131nar &#8211; lap el\u0259 burdan \u015eu\u015faya q\u0259d\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar h\u0259l\u0259 m\u0259nim 2011-ci ild\u0259 televiziyadan bir ay, ay yar\u0131m m\u00fcdd\u0259tind\u0259 ara-s\u0131ra g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcm qeydl\u0259rdi. \u00d6z\u00fcn\u00fcz hesab\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcn d\u0259&#8230; Oras\u0131n\u0131 da deyim ki, dilimizi g\u00fcv\u0259 kimi yey\u0259n bu c\u00fcr faktlar\u0131n, hans\u0131 ay\u0131n ne\u00e7\u0259sind\u0259, hans\u0131 televiziyan\u0131n hans\u0131 verili\u015find\u0259, saat ne\u00e7\u0259d\u0259 v\u0259 kim t\u0259r\u0259find\u0259n efir\u0259 getm\u0259si d\u0259 m\u0259lumdur. Dilimizin x\u0259trin\u0259 z\u0259rur\u0259t yaransa onu da a\u00e7\u0131qlaya bil\u0259rik. H\u0259min il fevral ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 Az.TV-d\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n &#8220;\u015eerlok Xolms&#8221; filmind\u0259n bir c\u00fcml\u0259nin t\u0259rc\u00fcm\u0259sin\u0259 fikir verin: G\u00f6r\u0259s\u0259n bu \u015f\u0259raitd\u0259 sualt\u0131 qay\u0131q tikm\u0259k olarm\u0131?<\/p>\n<p>Yaxud fevral\u0131n 21-d\u0259 &#8220;\u0130dman&#8221; kanal\u0131nda Saraqoza &#8211; Real Betis futbol komandalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u015f\u0259rh\u00e7i deyir: &#8220;Bu h\u00fccum \u00f6z inki\u015faf\u0131n\u0131 tapa bilm\u0259di&#8221;. C\u00fcml\u0259d\u0259 alt\u0131 s\u00f6z i\u015fl\u0259nib, halbuki ordak\u0131 fikri iki s\u00f6zl\u0259 d\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k olar: h\u00fccum al\u0131nmad\u0131. Dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, c\u00fcml\u0259ni yerli -yersiz s\u00f6zl\u0259rl\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131rmaq, y\u00fckl\u0259m\u0259k olmaz. Elektrik naqill\u0259rini h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fckl\u0259y\u0259nd\u0259 q\u0131sa qapanma yaran\u0131r. C\u00fcml\u0259 d\u0259 dilin naqilidi, onu da h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fckl\u0259y\u0259nd\u0259 q\u0131saqapanma yaran\u0131r &#8211; Dilin q\u0131sa qapanmas\u0131. V\u0259 b\u00fct\u00fcn f\u0259sadlar da bundan sonra boy verir &#8211; nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, s\u00fcni mayalanma yolu il\u0259 eyb\u0259c\u0259r, \u015fik\u0259st, m\u00fcst\u0259r v\u0259 x\u0259st\u0259 c\u00fcml\u0259l\u0259rin d\u00f6l kompaniyas\u0131 dilimizin \u0259razisind\u0259 h\u00f6kmranl\u0131q el\u0259yir. M\u0259nim fikrimc\u0259, c\u00fcml\u0259l\u0259rin bel\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 d\u00f6l kompaniyas\u0131n\u0131n Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131 Az\u0259rbaycan televiziya m\u0259kan\u0131d\u0131r. \u018fn az\u0131 ona g\u00f6r\u0259 ki, yuxar\u0131da sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z says\u0131z-hesabs\u0131z faktlar\u0131n ham\u0131s\u0131 yaln\u0131z televiziya m\u0259kan\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 radiolardan, saytlardan, yaz\u0131l\u0131 m\u0259tbuatdan g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcm\u00fcz faktlar\u0131 bu yaz\u0131ya \u0259lav\u0259 etm\u0259mi\u015fik.<\/p>\n<p>Bu c\u00fcr v\u0259ziyy\u0259td\u0259 dil do\u011fub-t\u00f6r\u0259m\u0259z olur. Do\u011fub-t\u00f6r\u0259m\u0259z Dil is\u0259 sonsuz qad\u0131nlar kimidir, n\u0259sl yava\u015f-yava\u015f itir. \u0130nsan\u0131n n\u0259sli itdiyi kimi, bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, Dilin d\u0259 n\u0259sli itir. \u00c7\u00fcnki Dil insan dem\u0259kdir . \u00c7\u00fcnki \u0130nsan Dil dem\u0259kdir. Dild\u0259ki b\u00fct\u00fcn x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r \u0130nsanda, \u0130nsandak\u0131 b\u00fct\u00fcn x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r dild\u0259dir.<\/p>\n<p>Dili qoruma\u011f\u0131n \u0259n real yolu onu korlamamaqd\u0131r. \u018fg\u0259r korlamasaq Dilin \u00f6z\u00fcn\u00fc qorumaq instinqdi &#8211; c\u0259hdi daha da g\u00fccl\u0259n\u0259r v\u0259 g\u0259lib bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259z.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilini \u00e7ox z\u0259if bil\u0259n, ingilis dilind\u0259 b\u00fclb\u00fcl kimi c\u0259h-c\u0259h vuran adam \u0259n yax\u015f\u0131 halda yar\u0131mingilis v\u0259 d\u00f6rdd\u0259 bir az\u0259rbaycanl\u0131d\u0131r. Bu, h\u0259m d\u0259 demoqrafik m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki s\u0259n m\u0259n\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 olmasan da, s\u0259n\u0259dd\u0259 bizl\u0259rd\u0259n biri kimi say\u0131l\u0131rsan. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259l\u0259 1988-ci ild\u0259 Az. TV-d\u0259ki &#8220;\u00dczb\u0259\u00fcz&#8221; verli\u015find\u0259 demi\u015fdim ki, &#8220;\u00f6z dilini bilm\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 m\u0259n emiqrant hesab edir\u0259m&#8221;. Bel\u0259 &#8220;emiqrant&#8221; \u00e7oxlu\u011funa q\u0259tiyy\u0259n yol verm\u0259k olmaz, yoxsa do\u011fma dilimiz k\u0259k\u0259l\u0259y\u0259r, p\u0259lt\u0259k olar. X\u0259st\u0259 dild\u0259 sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 olmur. Sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li \u015f\u0259xs t\u0259p\u0259d\u0259n-d\u0131rna\u011fa silahlanm\u0131\u015f adam kimidir &#8211; aral\u0131dan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc b\u0259s el\u0259yir&#8230;<\/p>\n<p>\u0130mkan daxilind\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin &#8211; D\u00f6vl\u0259t dilimizin \u0259razisind\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rl\u0259 tan\u0131\u015f olduq. V\u0259ziyy\u0259tin son d\u0259r\u0259c\u0259 ciddi oldu\u011funu bir daha anlad\u0131m. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259ldi ki, do\u011fma dilimizin he\u00e7 zaman bu g\u00fcnk\u00fc kimi t\u0259cili yard\u0131ma ehtiyac\u0131 olmay\u0131b &#8211; rus imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olanda da. \u018fg\u0259r t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcb konkret add\u0131mlar at\u0131lmasa, Ana Dilimiz komaya d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. M\u0259\u015fhur bir deyim var: \u00d6z ordusunu yedirtm\u0259y\u0259n xalq, ba\u015fqas\u0131n\u0131n ordusunu yedird\u0259r. Bu m\u0259ntiqd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k: \u00d6z dilini qorumayan xalq, ba\u015fqas\u0131n\u0131n dilind\u0259 dan\u0131\u015fmal\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259rdi ki, s\u00f6zl\u0259ri tumarlaya-tumarlaya t\u0259mtaraqla dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q, n\u0259tic\u0259d\u0259 dilimizin \u015firinliyi -\u015fir\u0259si \u00e7\u0259kilir v\u0259 ilan\u0131 yuvas\u0131ndan \u00e7\u0131xartma\u011fa qadir olan m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Az\u0259rbaycan dili \u0259ncir qurusuna ox\u015fay\u0131r. M\u0259nim al\u0259mimd\u0259 televiziyada Az\u0259rbaycan dili ad\u0131 il\u0259 dinl\u0259yicil\u0259r\u0259 s\u0131r\u0131nan c\u00fcml\u0259l\u0259r, c\u00fcml\u0259l\u0259rin i\u00e7ind\u0259ki s\u00f6zl\u0259r \u00e7ox \u0259zilib-b\u00fcz\u00fcl\u00fcr. Dey\u0259s\u0259n, o c\u00fcml\u0259l\u0259rin, o s\u00f6zl\u0259in b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tini gec\u0259l\u0259r Tibilisi prospektind\u0259 adam \u015f\u0259klind\u0259 g\u00f6r\u0259nl\u0259r olub&#8230;<\/p>\n<p>Dilin namusu elin namusudur &#8211; O toxunulmazd\u0131r!<\/p>\n<p>Bu, deputat toxunulmazl\u0131\u011f\u0131na b\u0259nz\u0259m\u0259z &#8211; Dilin namusuna toxunmaq, Torpa\u011f\u0131n namusuna toxunmaq kimi q\u0259bul olunmal\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>\u018fks halda Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259n yadigar qalan konstitusiyadak\u0131 m\u0259lum v\u0259 m\u0259\u015fhur madd\u0259ni d\u0259yi\u015fib bel\u0259 yazmal\u0131 olaca\u011f\u0131q:<\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan televiziya m\u0259kan\u0131n dilidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilinin korlanmas\u0131nda \u0259sas s\u0259b\u0259bkar\u0131n Az\u0259rbaycan Televiziya M\u0259kan\u0131 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq t\u0259klif edir\u0259m:<\/p>\n<p>1. Dil\u00e7il\u0259rd\u0259n v\u0259 s\u00f6z adamlar\u0131ndan yarad\u0131lm\u0131\u015f qrup, televiziyada ged\u0259n verili\u015fl\u0259rin dili bar\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259t\u00e7ilik etsinl\u0259r.<\/p>\n<p>2. Dill\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u00f6qsanlar\u0131 televiziya r\u0259hb\u0259rinin n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rs\u0131nlar.<\/p>\n<p>3. Dill\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u00f6qsanlar t\u0259krar olduqda televiziya r\u0259mzi m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259 c\u0259rim\u0259 olunsun. (100 manat)<\/p>\n<p>4. Dill\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u00f6qsanlar yen\u0259 t\u0259krar olduqda h\u0259min televiziya 100 min manat (y\u00fcz min manat) c\u0259rim\u0259 olunsun.<\/p>\n<p>5. Bu da k\u00f6m\u0259k el\u0259m\u0259s\u0259 h\u0259min televiziyan\u0131n lesenziya m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131ls\u0131n v\u0259 laz\u0131m g\u0259l\u0259rs\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>Yoxsa Az\u0259rbaycan dili \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131racaq.<\/p>\n<p>Se\u00e7im \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>22-23 noyabr 2018 -ci il<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>P.S. Bu t\u0259klifi radiolara, saytlara v\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u0259tbuata da t\u0259tbiq etm\u0259k olar.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>edebiyyatqazeti.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nala-m\u0131xa vurmadan birba\u015fa m\u0259tl\u0259b\u0259 ke\u00e7\u0259k. Dilin \u0259n qaynar yerind\u0259n, k\u0259ndlinin televiziyaya verdiyi ki\u00e7ik m\u00fcsahib\u0259d\u0259n: &#8211; Telefonuma z\u0259ng daxil oldu, telefonumu a\u00e7d\u0131m, telefonumda m\u0259nim n\u0259z\u0259rim\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131lar ki, anam avtomobil q\u0259zas\u0131nda i\u015ftirak&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15422,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-15420","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15420"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15424,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15420\/revisions\/15424"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}