{"id":13639,"date":"2023-01-13T23:01:39","date_gmt":"2023-01-13T19:01:39","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=13639"},"modified":"2023-01-13T23:01:39","modified_gmt":"2023-01-13T19:01:39","slug":"bir-c%c9%99h%c9%99nn%c9%99md%c9%99n-dig%c9%99r-c%c9%99h%c9%99nn%c9%99m%c9%99-dus%c9%99n-qadinliq-faci%c9%99si-haci-sahin-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=13639","title":{"rendered":"Bir c\u0259h\u0259nn\u0259md\u0259n dig\u0259r c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n qad\u0131nl\u0131q faci\u0259si&#8230; &#8211; Hac\u0131 \u015eahin yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son ill\u0259r kinematoqrafiyan\u0131n \u0259sas tendensiyalar\u0131ndan biri na\u011f\u0131llardak\u0131 m\u0259nfi q\u0259hr\u0259manlar bar\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259qil filml\u0259rin \u00e7\u0259kilm\u0259sidir. \u015e\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc olan ifrit\u0259l\u0259r, cadug\u0259rl\u0259r v\u0259 dig\u0259r obrazlar m\u00fcsb\u0259t q\u0259hr\u0259manlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitin qurban\u0131 kimi t\u0259qdim olunur.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Hesab olunur ki, \u015f\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn xeyir v\u0259 \u015f\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259lidir. \u018fn\u0259n\u0259vi olaraq xeyir, c\u0259miyy\u0259td\u0259 oturu\u015fmu\u015f normalara uy\u011fun, \u015f\u0259r is\u0259 h\u0259min normalara zidd davran\u0131\u015f kimi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>M\u00fcasir g\u0259nc d\u0259 tam yeni bir g\u0259l\u0259c\u0259k qurmaq ist\u0259yir dey\u0259, normalara uy\u011funla\u015fmaq onun \u00fc\u00e7\u00fcn yolverilm\u0259zdir. O, b\u00fct\u00fcn stereotip v\u0259 zehniyy\u0259tl\u0259ri da\u011f\u0131tmaq, azad v\u0259 m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259xsiyy\u0259t olmaq ist\u0259yir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, xeyir v\u0259 \u015f\u0259r, d\u00fcz v\u0259 s\u0259hv bar\u0259d\u0259 yeridil\u0259n kli\u015fel\u0259ri q\u0259bul etmir.<\/p>\n<p>Kinematoqraf\u00e7\u0131lar da yeni n\u0259slin n\u0259bzini tutaraq, m\u0259nfi q\u0259hr\u0259manlar\u0131 m\u00fcsb\u0259t, m\u00fcsb\u0259t q\u0259hr\u0259manlar\u0131 m\u0259nfi y\u00f6nd\u0259n t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u015eahzad\u0259nin xo\u015fb\u0259xt evlilikl\u0259 bit\u0259n uzun-uzad\u0131 mac\u0259ralar\u0131ndansa, ifrit\u0259nin onu ifrit\u0259 ed\u0259n sistemi da\u011f\u0131tmas\u0131 daha c\u0259lbedici v\u0259 maraql\u0131 g\u00f6rs\u0259nir. Amma burada ritorik sual yaran\u0131r: ifrit\u0259l\u0259rin qurdu\u011fu sistem qad\u0131na qad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qaytara bil\u0259rmi? B\u0259lk\u0259 d\u0259, \u015f\u00fcuralt\u0131da anlay\u0131r\u0131q ki, b\u00fct\u00fcn b\u0259lalar\u0131n k\u00f6k\u00fc qad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131m\u0131zdan q\u0259rib d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, s\u0259n\u0259td\u0259\u00a0 m\u0259hz qad\u0131n obraz\u0131na bu q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259m verilir.<\/p>\n<p>\u00dcz\u0259 \u00e7\u0131xmaq, \u00f6z yerini tutmaq ist\u0259y\u0259n qad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n s\u0259yl\u0259ri s\u0259rt t\u0259pki g\u00f6r\u00fcr dey\u0259, \u201cifrit\u0259lik kultu\u201d meydana g\u0259lir. K\u00fcsk\u00fcn, kinli, pax\u0131l, h\u0259ris, hikk\u0259li, h\u00f6kmran olmaq ist\u0259y\u0259n v\u0259 zahiri g\u00f6rk\u0259min\u0259 fokuslanm\u0131\u015f \u201cifrit\u0259l\u0259rin\u201d kultu. Bir c\u0259h\u0259nn\u0259md\u0259n dig\u0259r c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n qad\u0131nl\u0131q faci\u0259si. M\u0259cburiyy\u0259td\u0259n edil\u0259n se\u00e7imin \u0259n bariz \u00f6rn\u0259yidir bu.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn q\u0259libl\u0259ri q\u0131raraq azad olmaq ist\u0259yi g\u0259nc bir insan\u0131n fitr\u0259tind\u0259n qaynaqlan\u0131r. Bu ist\u0259k q\u0131z v\u0259 o\u011flanda f\u0259rqli t\u0259zah\u00fcr ed\u0259 bil\u0259r, amma qaynaq eynidir. Bununla bel\u0259, q\u0131zlar\u0131n \u00fcsyankarl\u0131\u011f\u0131 n\u0259d\u0259ns\u0259 o\u011flanlar\u0131n \u00fcsyankarl\u0131\u011f\u0131ndan daha \u00e7\u0259tin h\u0259zm olunur.<\/p>\n<p>Ola bil\u0259r ya\u015fl\u0131 n\u0259sil \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131zlar\u0131n azadl\u0131qsev\u0259rliyi v\u0259 bundan qaynaqlanan davran\u0131\u015f\u0131 daha ehtiyats\u0131z, b\u0259z\u0259n is\u0259 vulqar g\u00f6r\u00fcns\u00fcn. Ola bil\u0259r t\u0259cr\u00fcb\u0259nin azl\u0131\u011f\u0131 onlar\u0131n bu fitri ist\u0259yini u\u00e7uruma istiqam\u0259tl\u0259ndirsin. Amma, q\u0131zlar\u0131n m\u0259hz bu arzusu say\u0259sind\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin daha g\u00f6z\u0259l bir g\u0259l\u0259c\u0259k qurmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, q\u0131zlar\u0131n azadl\u0131q sevgisini v\u0259 oturu\u015fmu\u015f normalara \u00fcsyan\u0131n\u0131 bo\u011fmaq deyil, istiqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/hic.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>C\u0259miyy\u0259td\u0259 oturu\u015fmu\u015f institutlar\u0131 da\u011f\u0131tmaq asand\u0131r, yenil\u0259rini qurmaq is\u0259 zaman t\u0259l\u0259b ed\u0259n \u00e7\u0259tin bir prosesdir. \u018fn qorxulu olan\u0131 is\u0259 da\u011f\u0131lma v\u0259 qurulma aras\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n itirilmi\u015f n\u0259sl\u0259 \u00e7evirilm\u0259sidir. Daim t\u0259r\u0259dd\u00fcd, q\u0259rars\u0131zl\u0131q, qorxu i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan, insanl\u0131\u011f\u0131ndan l\u0259zz\u0259t ala bilm\u0259y\u0259n v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259suliyy\u0259tini d\u0259rk etm\u0259y\u0259n bir n\u0259sl\u0259. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yeniliyin konflikt v\u0259 inkardan deyil, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan yarana bilm\u0259 ehtimal\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259liyik.<\/p>\n<p>Onsuz da b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t ya\u015fl\u0131-g\u0259nc, qad\u0131n-ki\u015fi, t\u0259bi\u0259t-m\u0259d\u0259niyy\u0259t, yer-g\u00f6y oppozisiyalar\u0131 aras\u0131nda m\u00fcbariz\u0259nin n\u0259tic\u0259sini \u0259srl\u0259rl\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 edir. Bu konfliktl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n ke\u00e7irm\u0259k g\u0259r\u0259kdir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r resurslar\u0131m\u0131z var, sad\u0259c\u0259 onlar\u0131 i\u015f\u0259 salmaq t\u0259l\u0259b olunur.<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc tarix konsepsiyas\u0131 proqressivdir. Y\u0259ni, tarix b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259kam\u00fcl\u00fc kimi t\u0259dqim olunur. Amma sonu b\u0259lli olan bu prosesin s\u00fcr\u0259ti, a\u011fr\u0131l\u0131 v\u0259 ya a\u011fr\u0131s\u0131z olmas\u0131 insan\u0131n \u0259lind\u0259dir. Azad se\u00e7im tarixi prosesin istiqam\u0259tini d\u0259yi\u015f\u0259 bilm\u0259z, onu l\u0259ngid\u0259 v\u0259 ya s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 (axir\u0259td\u0259) yox, m\u0259hz indi insanl\u0131\u011f\u0131ndan l\u0259zz\u0259t alaraq ya\u015famaq, itirilmi\u015f n\u0259sl\u0259 \u00e7evirilm\u0259m\u0259k insan\u0131n \u00f6z \u0259lind\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu, Allah\u0131n insana verdiyi azadl\u0131qd\u0131r. (Quran\u0131n t\u0259hdid kimi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n ay\u0259l\u0259ri d\u0259, \u0259slind\u0259 se\u00e7im qar\u015f\u0131s\u0131nda duran azad insana x\u0259b\u0259rdarl\u0131qd\u0131r. Azad se\u00e7imin m\u0259suliyy\u0259ti \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r). Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz ilk m\u00fcs\u0259lmanlarla birlikd\u0259 M\u0259kk\u0259d\u0259 amans\u0131z t\u0259qibl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 bir zaman B\u0259ni Amir q\u0259bil\u0259sinin r\u0259isi ona siyasi dividentl\u0259r m\u00fcqabilind\u0259 d\u0259st\u0259k t\u0259klif edir. Pey\u011f\u0259mb\u0259r bu t\u0259klifi q\u0259bul ed\u0259, \u0130slam\u0131n yay\u0131lmas\u0131na r\u0259vac ver\u0259, h\u0259tta m\u0259nsub oldu\u011fu B\u0259ni Ha\u015fim v\u0259 dig\u0259r qohum q\u0259bil\u0259l\u0259rin \u0259li il\u0259 B\u0259ni Amiri z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259rdi. Amma pey\u011f\u0259mb\u0259r, c\u0259miyy\u0259t azad \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ist\u0259m\u0259y\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259qibl\u0259r i\u00e7ind\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 se\u00e7di. \u018flacs\u0131zl\u0131qdan Allaha inanmaq, Allaha inanmama\u011fa b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/dua(1).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>Qorxu, h\u0259y\u0259can, \u015firnikl\u0259nm\u0259 v\u0259 ya alternativsizlik \u00fcz\u00fcnd\u0259n veril\u0259n q\u0259rar azad se\u00e7im ola bilm\u0259z. \u0130lahi \u00f6vliyalar insanlar\u0131n azad se\u00e7imini t\u0259min etm\u0259li, c\u0259miyy\u0259t azad se\u00e7im \u00fc\u00e7\u00fcn yetkinl\u0259\u015fm\u0259yibs\u0259, onlar\u0131n yetkinl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn can\u0131n\u0131 bel\u0259 qurban verm\u0259lidir. S\u0131radan bir inqilab\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn da\u011f\u0131l\u0131b-qurulma n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan itirilmi\u015f n\u0259sil &#8220;inki\u015faf\u0131n&#8221; yan t\u0259siridirs\u0259, ilahi \u00f6vliya \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul olunmaz insan faci\u0259si.<\/p>\n<p>S\u0131radan bir inqilab\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ictimai-siyasi d\u0259yi\u015fiklik d\u0259y\u0259rdirs\u0259, ilahi \u00f6vliya \u00fc\u00e7\u00fcn insan \u015f\u0259xsiyy\u0259ti. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, inqilablar \u00f6z \u00f6vladlar\u0131n\u0131 udur v\u0259 k\u00f6hn\u0259 qaydalar\u0131 yeni formada dirildir. Qad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcasir d\u00fcnyadak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Amma \u00f6vliyalar&#8230;<\/p>\n<p>Pey\u011f\u0259mb\u0259r m\u0259kt\u0259binin son elementi qad\u0131n q\u0259hr\u0259man olmal\u0131 idi. Qad\u0131n h\u00fcquqular\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k az idi, qad\u0131nl\u0131q \u00f6rn\u0259yi g\u0259r\u0259k idi. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin yeti\u015fdirdiyi Fatim\u0259 \u00f6rn\u0259yi. Cahiliyy\u0259t sisteminin t\u0259sirl\u0259rind\u0259n, \u0259srl\u0259rl\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f zehniyy\u0259td\u0259n, inancla bel\u0259 aradan getm\u0259y\u0259n stereotipl\u0259rd\u0259n azad \u015f\u0259raitd\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f Fatim\u0259. Ona g\u00f6r\u0259, Fatim\u0259 tarix meydan\u0131na daxil olanda qad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n h\u0259r \u00fcz\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirdi. H\u0259m idar\u0259 ed\u0259n, h\u0259m tabe olan, h\u0259m ana, h\u0259m \u00f6vlad, h\u0259m ictimai xadim, h\u0259m ail\u0259 oca\u011f\u0131n\u0131 qoruyan, bir s\u00f6zl\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259zadlar\u0131 qad\u0131nl\u0131\u011fa xas \u015f\u0259kild\u0259 bir araya g\u0259tirdi. Da\u011f\u0131tmadan yaratd\u0131, xeyir v\u0259 \u015f\u0259r\u0259 yeni bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131 verdi,\u00a0 zehniyy\u0259t\u0259 oturu\u015fmu\u015f \u201cd\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259\u201d uy\u011funla\u015fmad\u0131 v\u0259 yeni g\u0259l\u0259c\u0259yin qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259dakarl\u0131q etdi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn, \u0259n m\u00fcasir c\u0259miyy\u0259td\u0259 atan\u0131n q\u0131z\u0131n\u0131n aya\u011f\u0131na durmas\u0131 nonsens say\u0131l\u0131rsa, Pey\u011f\u0259mb\u0259r orta \u0259sr \u0259r\u0259b c\u0259miyy\u0259tind\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 q\u0131z\u0131n\u0131n aya\u011f\u0131na dururdu. Bu, bir pey\u011f\u0259mb\u0259rin, bir liderin, bir ki\u015finin qad\u0131na verdiyi d\u0259y\u0259r deyil, ki\u015filiyin qad\u0131nl\u0131\u011fa m\u00fcnasib\u0259tinin n\u00fcmun\u0259si idi. Ki\u015fi-qad\u0131n, ya\u015fl\u0131-g\u0259nc v\u0259 dig\u0259r oppozisiyalar\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q n\u00fcmun\u0259si. Dialektika il\u0259 metafizika aras\u0131nda \u00e7\u0131rp\u0131nan b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu budur.<\/p>\n<p><strong>M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f m\u0259scidinin imam\u0131, QM\u0130-nin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Hac\u0131 \u015eahin H\u0259s\u0259nli, x\u00fcsusi olaraq \u201cQafqazinfo\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r kinematoqrafiyan\u0131n \u0259sas tendensiyalar\u0131ndan biri na\u011f\u0131llardak\u0131 m\u0259nfi q\u0259hr\u0259manlar bar\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259qil filml\u0259rin \u00e7\u0259kilm\u0259sidir. \u015e\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc olan ifrit\u0259l\u0259r, cadug\u0259rl\u0259r v\u0259 dig\u0259r obrazlar m\u00fcsb\u0259t q\u0259hr\u0259manlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitin qurban\u0131 kimi t\u0259qdim olunur.\u00a0&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13641,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-13639","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13642,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13639\/revisions\/13642"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}