{"id":11456,"date":"2022-12-05T09:17:38","date_gmt":"2022-12-05T05:17:38","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=11456"},"modified":"2022-12-05T09:18:29","modified_gmt":"2022-12-05T05:18:29","slug":"dunyada-%c9%99n-iri-silah-istehsalcilarinin-ot%c9%99nilki-qazanci-b%c9%99lli-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=11456","title":{"rendered":"D\u00fcnyada \u0259n iri silah istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6t\u0259nilki qazanc\u0131 b\u0259lli olub"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada \u0259n iri silah istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 2021-ci ild\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 art\u0131rmaqda davam edibl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259cra.az Report-a istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Stokholm Beyn\u0259lxalq S\u00fclh Probleml\u0259ri T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutu (S\u0130PR\u0130) m\u0259lumat yay\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, 2021-ci ild\u0259 d\u00fcnyada 100 \u0259n iri h\u0259rbi s\u0259naye \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f silah v\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259tl\u0259r sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u0259cmi 2020-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1,9 faiz artaraq 592 milyard dollara b\u0259rab\u0259r olub.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, 100 \u0259n iri m\u00fcdafi\u0259 \u015firk\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sat\u0131\u015f\u0131n h\u0259cmi dalbadal yeddinci ildir ki, art\u0131b.<\/p>\n<p>Baxmayaraq ki, 2020-2021-ci ill\u0259rd\u0259 silah ticar\u0259ti 2019-2020-ci ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 (1,1%) daha y\u00fcks\u0259k art\u0131m n\u00fcmayi\u015f etdirs\u0259 d\u0259, \u00fcmumilikd\u0259 onun dinamikas\u0131 pandemiyadan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 &#8211; 3,7% s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olub.<\/p>\n<p>COVID-19 pandemiyas\u0131 qlobal t\u0259chizat z\u0259ncirl\u0259rin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib, onlar\u0131n \u00e7oxu pozulub v\u0259 Rusiya h\u0259rbi s\u0259naye \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm xammal t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Ukraynadak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u0259 bu effekti art\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>\u018fn iri m\u00fcdafi\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259ri reytinqin\u0259 daxil olmu\u015f \u015firk\u0259tl\u0259rin 40-\u0131 AB\u015e \u0259rzisind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. 2021-ci ild\u0259 reytinqd\u0259 t\u0259msil olunmu\u015f Amerika \u015firk\u0259tl\u0259rinin satd\u0131\u011f\u0131 silahlar\u0131n \u00fcmumi h\u0259cmi 299 milyard dollara b\u0259rab\u0259r olub.<\/p>\n<p>\u0130lk y\u00fczl\u00fcy\u0259 daxil 27 Avropa \u015firk\u0259tinin silah sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fcmumi h\u0259cmi 123 milyard dollar olub. \u018fks\u0259r Avropa \u015firk\u0259tl\u0259ri aerokosmik s\u0259nayed\u0259 ixtisasla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Asiya v\u0259 Okeaniyadan olan 21 \u015firk\u0259t 2021-ci ild\u0259 \u00fcmumi sat\u0131\u015flar\u0131 \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 5,8% artaraq 136 milyard dollar olmaqla ilk 100-l\u00fcy\u0259 daxil olub. Bu m\u0259bl\u0259\u011fin 109 milyard dollar\u0131 2021-ci ild\u0259 6,3% art\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259n s\u0259kkiz \u00c7in \u015firk\u0259tinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130lk 100-l\u00fckd\u0259 t\u0259msil olunan C\u0259nubi Koreya \u015firk\u0259tl\u0259rinin \u00fcmumi sat\u0131\u015flar\u0131 2020-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 3,6% artaraq 7,2 milyard dollar t\u0259\u015fkil edib. Bu, \u0259sas\u0259n \u201cHanwha Aerospace\u201dd\u0259n silahlar\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. O, h\u0259cmini 7,6% art\u0131raraq 2,6 milyard dollara \u00e7atd\u0131r\u0131b. Ukraynadak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 fonunda Pol\u015fa il\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259 ba\u011flayan bu \u015firk\u0259tin n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n daha da artaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n 100 \u0259n iri h\u0259rbi s\u0259naye \u015firk\u0259tinin siyah\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259ni iki \u015firk\u0259t t\u0259msil edib &#8211; \u201cAselsan\u201d (56-c\u0131 yer) v\u0259 \u201cTurkish Aerospace\u201d (84-c\u00fc yer) olub.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada \u0259n iri silah istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 2021-ci ild\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 art\u0131rmaqda davam edibl\u0259r. M\u0259cra.az Report-a istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Stokholm Beyn\u0259lxalq S\u00fclh Probleml\u0259ri T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutu (S\u0130PR\u0130) m\u0259lumat yay\u0131b. Qeyd olunub&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11458,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55,1],"tags":[],"class_list":["post-11456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11456"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11460,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11456\/revisions\/11460"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}