{"id":10947,"date":"2022-11-26T21:59:07","date_gmt":"2022-11-26T17:59:07","guid":{"rendered":"https:\/\/mecra.az\/?p=10947"},"modified":"2022-11-26T22:00:41","modified_gmt":"2022-11-26T18:00:41","slug":"az%c9%99rbaycanda-kisil%c9%99r-niy%c9%99-halsiz-h%c9%99v%c9%99sszidir-gizli-epidemiyanin-d%c9%99hs%c9%99tli-t%c9%99r%c9%99fl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mecra.az\/?p=10947","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda ki\u015fil\u0259r niy\u0259 hals\u0131z, h\u0259v\u0259ssizdir? &#8211; Gizli epidemiyan\u0131n d\u0259h\u015f\u0259tli t\u0259r\u0259fl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<div><b>Testosteron \u2013 Ki\u015fi orqanizmi, cinsi funksiyas\u0131nda \u0259sas hormondur. Testosteron ki\u015finin \u0259z\u0259l\u0259, s\u00fcm\u00fck, piy, sa\u00e7lar\u0131ndan tutmu\u015f spermin\u0259 kimi formala\u015fmas\u0131nda rol oynay\u0131r.<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\n<p>Bakupost.az x\u0259b\u0259r verir ki, ki\u015fil\u0259r b\u00fct\u00fcn \u00f6m\u00fcrl\u0259ri boyu yetkinlik ya\u015fa \u00e7atandan bu hormonu hasil edir. Amma m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n v\u0259 ya\u015fdan sonra defisit yaran\u0131r, h\u0259kiml\u0259r bunu \u201cki\u015fi menopauzas\u0131\u201d adland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<div class=\"inlineads\"><\/div>\n<\/div>\n<div>Testosteron defisiti 45-50 ya\u015fdan sonra 40 % ki\u015fil\u0259rd\u0259 \u00e7ox rast g\u0259linir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Amma haz\u0131rda \u00e7ox g\u0259nc ki\u015fil\u0259rd\u0259 d\u0259 bu problem ya\u015fan\u0131r.<\/div>\n<div>Art\u0131q aliml\u0259r h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7alaraq, d\u00fcnyada ki\u015fil\u0259r aras\u0131nda gizli epidemiya \u2013 testosteron defisiti yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<\/div>\n<div>Bu ki\u015fil\u0259ri ya androloq, ya da endokrinoloq m\u00fcalic\u0259 etm\u0259lidir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f androloq, Rusiyada t\u0259hsil al\u0131b \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f androloq Namiq \u0130smay\u0131lov Bakupost.az -a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda deyib ki, Az\u0259rbaycanda n\u0259inki orta ya\u015fl\u0131, h\u0259tta \u00e7ox g\u0259nc v\u0259 u\u015faqlarda da testosteron defisiti a\u015fkarlan\u0131r:<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.medicina.az\/uploads\/images\/2022-11-26-17-29-31XgSN9uezlgH2NpCWBhBJ_file.jpg\" data-filename=\"\" \/><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201cAz\u0259rbaycanda testosteron epidemiyas\u0131 \u00e7oxdan var, 5-10 ilin n\u0259tic\u0259si deyil. M\u0259n Rusiyada Tibb Universitetini bitirdikd\u0259n sonra elmi i\u015fim ki\u015fi sonsuzlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub.<\/div>\n<div>1998-ci ild\u0259 elml\u0259r namiz\u0259di olmu\u015fam. O vaxt\u0131 testosteron defisiti 50 ya\u015f\u0131ndan sonra ki\u015fil\u0259rd\u0259 rast g\u0259linirdi.<\/div>\n<div>Bir d\u0259 metobolik pozulmas\u0131 olanlarda \u2013 a\u015f\u0131r\u0131 piyl\u0259nm\u0259, k\u00f6k ki\u015fil\u0259r, diabet x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259, cavan adamlarda yaln\u0131z diabet x\u0259st\u0259liyi olanlarda, h\u0259r\u0259k\u0259tsiz i\u015fi olan, cavan u\u015faqlarda is\u0259 xayas\u0131 inki\u015faf etm\u0259yibs\u0259, nadir halda g\u00f6r\u00fcl\u0259 bilirdi.<\/div>\n<div>90% 50 ya\u015fdan sonra, bel\u0259 dey\u0259k \u201cki\u015fi menopauzas\u0131\u201d deyil\u0259n, andropauza d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 rast g\u0259linirdi.<\/div>\n<div>Son 10 ild\u0259 is\u0259 k\u0259skin art\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu g\u00fcn 30 ya\u015fl\u0131 g\u0259nc ki\u015fid\u0259 testosteron \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 a\u015fkarlad\u0131q.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Buna s\u0259b\u0259b amill\u0259r \u00e7oxdur:<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>1. D\u00fczg\u00fcn qidalanmamaq, z\u0259r\u0259rli qidalar, z\u0259if yem\u0259k \u2013 Bu g\u00fcn ki\u015fil\u0259r u\u015faq ya\u015flar\u0131ndan sat\u0131\u015fda olan z\u0259r\u0259rli qida v\u0259 i\u00e7kil\u0259rl\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u015eirin, qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r, energetik i\u00e7kil\u0259r, q\u0131zartma kartof, d\u00f6n\u0259r, \u015firniyyat testosteronun evini y\u0131x\u0131r.<\/div>\n<div>Bir \u015f\u00fc\u015f\u0259 koka-kolada 20-30 d\u0259f\u0259 art\u0131q \u015f\u0259k\u0259r normas\u0131 var. G\u00fcnd\u0259 1 \u015f\u00fc\u015f\u0259 \u015firin i\u00e7ki i\u00e7\u0259nd\u0259 qanda ql\u00fckoza k\u0259skin art\u0131r, insulin art\u0131r, metobolik pozulma gedir, qanda \u015f\u0259k\u0259r art\u0131rsa, testosteron d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k.<\/div>\n<div>Siz\u0259 o q\u0259d\u0259r analizl\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259m ki, 11, 15, 20 ya\u015fl\u0131 u\u015faqlarda \u015f\u0259k\u0259r y\u00fcks\u0259kdir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>2. Stress, g\u0259rginlik, \u0259s\u0259b. Bu da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u0259las\u0131d\u0131r. Stress artanda kortizol y\u00fcks\u0259lir, bu hormon testosteronu o\u011furlay\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>3. Yuxusuzluq, gec\u0259 2-3-\u0259 kimi telefona baxmaq \u2013 g\u0259ncl\u0259rin b\u0259las\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>4. D vitamini \u0259skikliyi \u2013 insanlar evd\u0259n, ofisd\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131r, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 telefonda olur, a\u00e7\u0131q havada i\u015fl\u0259mir, qa\u00e7m\u0131r, idman etmir. Bu da D vitamini defisiti yarad\u0131r. D \u0259skik olarsa testosteron d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ki\u015fil\u0259r \u0259t, ya\u011f, yumurta, bal\u0131q az yediyi \u00fc\u00e7\u00fcn D vitamini alm\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>5. Sovetin vaxt\u0131nda illik dispenzarisasiya deyil\u0259n yoxlama var idi. \u0130ndiki \u00c7ek up. \u0130ndi ad\u0131 var, \u00f6z\u00fc yox. He\u00e7 kimi normal yoxlam\u0131rlar, bu i\u015fi pe\u015f\u0259karlar aparm\u0131r. U\u015faql\u0131qdan normal tibbi m\u00fcayin\u0259 olunmal\u0131d\u0131r ki, \u015f\u0259k\u0259ri \u00e7oxlu\u011fu, testosteronun azl\u0131\u011f\u0131 a\u015fkar edilsin. Bu probleml\u0259r vaxt\u0131nda a\u015fkarlansa, m\u00fcalic\u0259 oluna bil\u0259rl\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>6. \u00c7ox geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 xayalar\u0131n qidalanmas\u0131n\u0131n pozulmas\u0131. Qan damarlar\u0131 normal f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmir, varikosel yaran\u0131r, amma he\u00e7 kim bilmir, g\u00f6rm\u00fcr. Xaya inki\u015fafdan qal\u0131r, tutumu azal\u0131r, sperm yeti\u015fmir. Varikoceli d\u0259 pe\u015f\u0259kar c\u0259rrah etm\u0259lidir, hardasa rayonda kor-koran\u0259 yox. Bu \u0259m\u0259liyyat mikroskop alt\u0131nda mikroc\u0259rrahiyy\u0259 il\u0259 olunmal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>7. B\u0259z\u0259n o\u011flan u\u015faqlar\u0131nda xaya yerind\u0259 olmur, qas\u0131\u011fa, qar\u0131n\u0131n i\u00e7in\u0259 qa\u00e7\u0131r. Onu vaxt\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131 salmaq laz\u0131md\u0131r.<\/div>\n<div>8. O\u011flanlar\u0131n dar alt geyimi, \u015falvar geyinm\u0259si \u2013 bu da t\u0259sir edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>9. Tez-tez isti yerd\u0259 olmaq, sauna, hamam, istilik xayaya \u00e7ox m\u0259nfi t\u0259sir edir.<\/div>\n<div>10. H\u0259r\u0259k\u0259tsizlik \u2013 lift, ma\u015f\u0131n, i\u015f, ev. \u00c7ox vaxt ki\u015fil\u0259r he\u00e7 g\u00fcnd\u0259 1 km piyada g\u0259zmir, idman etmirl\u0259r. H\u0259r\u0259k\u0259t n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olarsa, testosteron o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olar.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>11. Qaraciy\u0259r piyl\u0259nm\u0259si, alkoqol, x\u00fcsus\u0259n piv\u0259 i\u00e7m\u0259k \u2013 bu zaman testosteron aktiv formaya ke\u00e7mir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>\u00a0<\/b><\/div>\n<div><b>Ki\u015fil\u0259rd\u0259 testosteron \u00e7at\u0131\u015fmayanda nec\u0259 olur, n\u0259 hiss edir?<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Hals\u0131z, enerjisiz olur. Bel\u0259 adamlar i\u015fd\u0259n ev\u0259 g\u0259l\u0259n kimi uzanmaq, atmaq ist\u0259yir.<\/div>\n<div>&#8211; Cinsi z\u0259iflik, qad\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259v\u0259ssizlik, ereksiya z\u0259ifliyi<\/div>\n<div>&#8211; S\u00fcm\u00fckl\u0259ri, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri z\u0259if olur, osteoporoz erk\u0259n ba\u015flay\u0131r<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; D\u0259ril\u0259ri bel\u0259 s\u00f6z var, \u201cbo\u015f, l\u0131rt\u201d olur<\/div>\n<div>&#8211; Dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, s\u0259sind\u0259 s\u0259rtlik olmur<\/div>\n<div>&#8211; B\u0259z\u0259n qad\u0131n kimi utancaql\u0131q olur<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Depressiya, h\u0259yatan k\u00fcsk\u00fcnl\u00fck<\/div>\n<div>&#8211; Ya\u015fland\u0131qca \u00fcr\u0259k-damar probleml\u0259ri art\u0131r<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u0259nc ya\u015fdan ki\u015fil\u0259r hormonal balans\u0131n\u0131 yoxlatmal\u0131, pe\u015f\u0259kar h\u0259kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcalic\u0259 almal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130ndi Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u00fcn\u0259 androloq dey\u0259nl\u0259r \u00e7oxal\u0131b. S\u0259hv m\u00fcalic\u0259l\u0259rl\u0259, testosteronu y\u00fcks\u0259k dozada g\u0259nc ki\u015fil\u0259r\u0259 verm\u0259kl\u0259, onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 bird\u0259f\u0259lik m\u0259hv edirl\u0259r. S\u00fcni hormonal terapiyadan as\u0131l\u0131l\u0131q olanda, b\u0259d\u0259n testosteron ifras\u0131z\u0131n\u0131 tamam dayand\u0131r\u0131r\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Testosteron \u2013 Ki\u015fi orqanizmi, cinsi funksiyas\u0131nda \u0259sas hormondur. Testosteron ki\u015finin \u0259z\u0259l\u0259, s\u00fcm\u00fck, piy, sa\u00e7lar\u0131ndan tutmu\u015f spermin\u0259 kimi formala\u015fmas\u0131nda rol oynay\u0131r. Bakupost.az x\u0259b\u0259r verir ki, ki\u015fil\u0259r b\u00fct\u00fcn \u00f6m\u00fcrl\u0259ri boyu yetkinlik ya\u015fa&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10949,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[64],"tags":[],"class_list":["post-10947","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10947"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10952,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10947\/revisions\/10952"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mecra.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}